Kruma

Kruma Kruma Kruma (Shqipëria) 42.2, 20.416667 Të dhënat baze Shteti Shqipëria Qarku Qarku i Kukësit Rrethi Rrethi i Hasit Targat e automjeteve HS Popullsia 8,270 banorë Aeroporti Nënë Tereza km nga Kruma Faqja zyrtare Bashkia e Krumës Politika Kryetari Liman Morina Partia udhëheqëse Partia Socialiste Zona kohore Zakonisht ZKEQ (UTC+1) Në verë OVEQ (UTC+2)

Kruma është vendbanim me rreth 10 mijë banorë, ndodhet në veri-lindje të Shqipërisë dhe 10 km afër kufisë me Kosovën. Por Kruma është edhe kryedëndra e rrethit së Hasit.

Historia

Krumë është kryeqender e rrethit Has ne Shqipërine e veriut.Gjate pushtimit Austo-Hungares ne vitin 1914-1918 Kruma ka qene qender e madhe ku ka patur ne juridisksonin e saj nga Zhuri e deri ne kufi me Gjakoven aty kane qene te insrtaluira te gjitha instucionet vendore derin tek gjykatat. Nga viti 1921 deri ne shkurte te vitit 1925 ka qene qendra e Perfektures Kosoves ku ka patur ne juridiksionine saj malsine e Gakove(tropoje) dhe Lumen(Kukesin) eshte ri shpallur qytet ne vitin 1972 shtrihen ne nje lartesi prej 370-450m mbi nivelin e derit . ka nje popullsi prej 8270 banore (gjithe Hasi ka nje popullsi prej 22.000 banore) , ne qender ka nje shkolle te mesme te pergjithshme prej 750 nxenes dhe nje konvikte prej rreth 125 nxenes dhe nje shkolle 9 vjeçare prej 1400 nxenes. Shkolla e pare shqipe ne kete zone eshte hapur ne vitin 1921 me ndihmen e Bajram Currit. Ky është një qytet i këndshëm e i vogël që ndodhet në rrëzë Pashtrikut , ne veri-perëndim të malit e Bjeshka Krumes (Malin e Kruma), nga e cila vjen një burim të madh të ujit nëntokësor quajtur Vrella me ujë të pastër dhe të ftohtë, duke shërbyer popullatës vendore për nevojave për ujë të freskët. Nga ky burim në fund të malit, fillon lumi Kruma me ujërat të qarta dhe të freskëta, i cili shkon në drejtim të perëndimit, dhe, mbledhjen me degëve të tjera dhe duke u bërë më të madh, kthesa pak në të majtë si një hark dhe të bashkohet me Drinin, tani Liqeni Atificial i Fierzes. Në anën veri-lindje të qytetit ka malin e Gajrepit me lartesi 1400 mbi nivelin e detit ndërsa ne perendim shtrihet rrafshnalta e hasit me toka pjellore ku ka nje prodhimtari te bollshem ne pemtore, vreshta dhe futikulture ndersa toka me pjellore eshte Plani i Krumes , Plalja e Hasit eshte e rrethuar nga kodra te buta dhe te ulta te cilat vazhdojne deri ne brigjet e liqenit te Firzes. Hasi ka industrin nxjerrse me te zhvilluar dhe eshte i pasur me minerale te Kromit , bakrit dhe te Hekurnikelit (ky i fundit akoma nuk shfrytzohet),dhe konkretishte vendubimet me te medha jane Vlahne, Perollaj, Golaj,Nikoliqi, Kruma, Cahani(Gajrepi) ne kete industri jane te punesuar nje kategori e madhe e puntoreve te specializuar ne kete drejtim. Pyjet e Hasit jane te demtuar shume pasi prje disa dekadash ne regjimin komuniste jane bere me dhjetar hektare shpylzime dhe jane kthyer ne toke buke pylli me i madhe eshte ai i Gadhanit e zonen e Cahanit zone e cila eshte shpallur dhe "zone e mbrojtur" kjo zone ka shuem resurse turistike qe shtrihet qe nga bjeshka e krumes e deri ne maje te Pashtrikut. Hasi si rreth perbehet nga 3 komuna dhe nje bashki:

1. Komuna Gjinaj
2. Komuna Fajzë
3. Komuna Golaj
4. Bashkia Krumë

Ne qender te Hasit (Krume) jane te instaluar disa institucione qendrore qe jane ne vartesi te N/Perfektures Has

Hasi ka disa veçori karakteristike te cilat jane tipike ne Has dhe e dallojen Hasianin dukeshem nga Malsia e Gajkoves (Tropoja) dhe Luma, Malzi, Gora Tej Drini ( Kukesi)dhe nga Puka, Gjakova, Prizereni rrerthe me te cilat dhe kufizohet me te dukeshme jane veshjet karakteristike te Hasit si ajo e e garve dhe veçanarishte Vesha e Vlahens e cila eshte karakteristike per hasin e Gurit , po keshtu dhe veshja e burrave ka veçorite e saj ku dallohen nga krahinat me te cilat kufizohemi, nje veçori eshte dialekti karakteristik qe ngjason shume ate letraren kjo po te karahasohet me karahinen e Lumes por mehjithate e folmja e hasit anohet me shume me te folmen e Tropojes por dhe me keta ne kemi veqorte tona. Hasi me gjithese i ndare ne tre rrethe ne Hasi i Gjakoves, Hasi i Prizerent, Hasi i Kukesit megjthate asnje here nuk eshte "asimiluar" ne doke e zakone por ka ruajtur veçorine e tije. Nje problem i madh per hasin eshte se kjo zone nuk eshte e studjuar aq sa duhet per te mos thene fare pasi kjo zone eshte e banuar qe ne kohet e ilirve dhe per kete jane gjetur shume tuma ilire qe vertetoje kete.

Ekonomia

Ekonomia ne qytetin e Krumës dhe ne rrethin e Hasit varet nga burimet nentoksore si mineralet te kromit qe gjenden ne cahan, vlahen, nikoliq dhe ne helshan për këto burime ka pasur edhe të huaj që janë interesuar qe te nxjerrin mineral nga zona e Hasit ekonomia e Krumës dhe e Hasit në përgjithësi varet dhe nga kultivimi bimësisë ne këtë zone kultivohet patatja,gruri,misri,fasulja etj. Industria nuk është shumë e zhvilluar në krahinë.

Lidhje të jashtme

Bashkia Krumë

Shiko edhe

Ky artikull nga tema Gjeografia e Shqipërisë dhe është një faqe cung. Mund të ndihmoni Vikipediën duke e përmirësuar këtë faqe.