Bahreini

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
(Përcjellë nga Bahrein)
Shko te: navigacion, kërko
Mbretëria e Bahreinit

مملكة البحرين
Mamlakat al Bahrayn
Flag of Bahrain.svg Emblema - Bahreini
Bahraini Bahraini
Moto Kombëtare: s´ka
Vendndodhja - Bahreini

Mbretëria e Bahreinit (arabisht:مملكة البحرين lat. Bachrania ) është një ishull në gjirin Persik. Në perëndim të vendit gjendet Arabia Saudite ndërsa në jug përtej gjirit gjendet Katari. Për të lidhur marrëdhëniet e mira në mes të Katarit dhe mbretërisë u ndërtua ura më e gjatë në botë që lidh këto dy vende arabe.

Historia[redakto | redakto tekstin burimor]

Artikulli kryesor : Historia e Bahreinit

Kjo pjesë ka qenë e banuar që në kohërat parahistorike. Është një pikë strategjike në gjirin Persik dhe në kohërat e moçme ka qenë nën ndikimin e asirianëve, babilonasve, grekëve të vjetër, persëve dhe së fundi gjendet nën ndikimin arabo-mysliman. Në kohërat antike ka qenë i njohur me emirin Dilmun, Tylos (këtë emërtim përdornin grekët e vjetër), Aval dhe emri pers Mishmahig gjatë sundimit të perandorisë Perse në këtë pjesë.

Pozita midis dy brigjeve të gjirit, dy burimet e mëdha të ujit të pijshëm që gjenden në ishull, këtë vend gjatë historisë e kanë bërë shumë interesant për pushtuesit nga brigjet e detit. Po ashtu pozita dhe burimet e shpeshta të ujit përgjatë brigjeve kanë bërë që në këtë vend të jetë i mundshëm krijimi i një shoqërie të civilizuar që në kohërat e moçme. Besohet se diku rreth vitit 2300 p.e.s nga ky vend është krijuar një mbretëri e cila kishte marrëdhënie tregtare me Mesopotaminë (sot Iraku) dhe vilajetin Indian (sot rajon në Indi). Kjo mbretëri thirrej mbretëri e Delmon-it dhe është bashkuar në shekullin e III-të p.e.s perandorisë së Sumerisë. Rreth viteve 600 p.e.s kjo pjesë ka qenë pjesë e Babilonisë. Sipas historianëve ky vend ka qenë "vendi i parajsës" dhe shpesh është quajtur si "perlë e gjirit" Persik.

Bahreini deri n vitin 1521 kishte nën kontrollin e tij edhe provincat Ahsa, Qatif që tani gjendën nën Arabinë Saudite dhe provincën Aval tani ishull i saj. Këto pjesë quheshin provinca e Bahreinit (Iqlim Al-Bahrain). Në vitin 1521, portugezët e shkëputën provincën Aval (sot Bahreini) nga pjesa tjetër e provincës së atëhershme Bahrein.

Historia moderne fillon me mbështetjen e britanikëve dhënë familjes Al-Khalifa gjatë fundit të shekullit XVIII. Kjo mbështetje britanike ishte për çlirimin e arabëve nga persët dhe për të drejtën e lëvizjes së anijeve të tyre në ujërat e gjirit.

Për këtë shkak edhe persët gjatë shekullit XX mundoheshin që të zhduknin identitetin arab të kësaj popullsie. Kështu më 1957 parlamenti Iranian këtë vend e ka deklaruar si provinca e dyzetë e Iranit.

Gjetja e burimeve të naftës në fillim të shekullit XX, shkaktoi që edhe ky vend sikurse vendet tera të rajonit të ketë një përparim të dukshëm në modernizimin dhe zhvillimin ekonomik. Gjatë kësaj kohe marrëdhëniet me britanikët vije duke u keqësuar dhe ndikimi britanik rritet sikurse rriten qytete në këtë vend dhe bazat ushtarake britanike. Kulmi i kësaj dukurie arrihet me futjen e sistemit modern të edukimit nga Charles Belgrave.

Gjatë luftës së dytë botërore ndjenjat anti-britanike ndër arabët erdhën duke e shtuar. Kështu në vitin 1960 britanikët e lusin OKB që të marrë përgjegjësin mbi të ardhmen e këtij vendi. Në një referendum shumica e banorëve vendosin të hedhin poshtë vendimet e Iranit dhe deklarohen si vend i pavarur arab dhe jo si popull pers.

Më tërheqjen e trupave britanike nga Bahreini në vitin 1971 krijohet emirati i pavarur arab.

Pas vitit 1979, përkatësisht pas revolucionit islamik iranian sikurse në pjesët tjera të rajonit edhe në këtë vend ka pasur ndikim si për të mirë edhe për të keq, varet nga cila anë shikohet.

Si pasojë e acarimit të marrëdhënieve midis sunitëve dhe besimtarëve të hasreti Alisë (drejtimi pers) në vitin 1990 mbretëria përfshihet nga në seri demonstratash të cilat lanë 40 të vrarë.

Sheiku Hamad bin Isa Al Khalifa në vitin 1999 shpallet mbret dhe kryetar i shtetit dhe paralajmëroi : zgjedhje të lira parlamentare në të cilat edhe femrat do të kenë të drejtë vote.

Politika[redakto | redakto tekstin burimor]

Njësitë administrative[redakto | redakto tekstin burimor]

Guvernoratet e Bahreinit

Baharania administrohet në pesë njësi të qujtura governatoriate. Deri më 3 korrik 2002-ës ndahej në 12 komuna. Sipërfaqet e administrimit teritorial janë [1]:

  1. Guvernorati i Kryeqytetit
  2. Guvernorati Qendror
  3. Guvernorati Muharraq
  4. Guvernorati Verior
  5. Guvernorati Jugor

Gjeografia[redakto | redakto tekstin burimor]

Gjeografia e shtetit

Ekonomia[redakto | redakto tekstin burimor]

Ekonomia e shtetit

Demografia[redakto | redakto tekstin burimor]

Demografia e shtetit

Kultura[redakto | redakto tekstin burimor]

Kultura e Shtetit

Të tjera[redakto | redakto tekstin burimor]

  • Telekomunikacioni
  • Transporti
  • Ushtria
  • Pushime

Treguesi[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ Decree-Law establishing governorates

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]