Jashar Erebara

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search

Jashar Erebara (Dibër, 1873 - Tiranë, 24 qershor 1953) qe botues, veprimtar i çështjes kombëtare, themelues i "Klubit Shqiptar" të Kumanovës[1], mësues, përfaqësues i Drinit (Dibrës) në Kuvendin Kombëtar në legjislatura të ndryshme[2] dhe koleksionist[3]. Në të përkohshmen "Leka" të jezuitëve në numrin e janarit 1933 tek rubrika lajmet kulturore kumtohet se deputeti Jashar Erebara kishte zbuluar një gramatikë të gjuhës shqipe me shkronja arabe[4].

Jeta[redakto | redakto tekstin burimor]

Jashari lindi në Dibër më 1873, i biri i Sadik Erebarës. U shkollua në Shkup dhe Bukuresht, atdhetar dhe intelektual i shquar që dha një kontribut të madh patriotik dhe publicistik. U muar mjaft me botimet në gjuhën shqipe, ishte pronar i "Albanija" botuar me shkronja cirilike (Beograd, 1902-1906)[5][6] dhe "Shkupi" etj.

Në janar të vitit 1909 qe nismëtar dhe themelues i “Klubit Shqiptar" të Kumanovës. Ndër veprimtaritë e përmendura të tij ishte edhe hartimi i një abetareje shqipe. Ajo u njoh, në historikun e krijimit të abetareve dhe funksionimit të shkollave shqipe, me emrin “Abetarja e Kumanovës”. Përmes saj, jo vetëm nxënësit shqiptarë, por dhe prindërit e të rritur të tjerë, arritën ta mësonin shkrim-leximin në gjuhën amtare[7]. Së bashku me Bajram Currin dhe Hasan Prishtinën themeloi “Komitetin Kombëtar për Mbrojtjen e Kosovës” më 1918. Për aktivitetin që zhvilloi në Prishtinë, Jashar Erebara do të ndiqet nga bullgarët të cilët e zunë dhe e internuan për 18 muaj në Karllovc. Në vitin 1921 ai është anëtar i Këshillit Bashkiak të Tiranës dhe anëtar i shoqatës “Djemuria Dibrane”, në të cilën ai u përpoq të lehtësonte kushtet e dibranëve që u venduan në Tiranë pas mbetjes së shehrit të Dibrës në Mbretërinë Serbo-Kroato-Sllovene.

Më 4 shkurt 1924 pas mbajtjes zi për presidentin Wilson, siç kishte propozuar deputeti Rauf Fico, Erebara u çua të kërkonte të njëjtën gjë për Leninin, pasi ky do të fliste "për një Shqipëri të madhe". Ky propozim u prit me tallje nga deputetët e shumicës, duke e përcjellur me ironi. Në këto kushte Avni Rustemi u ngrit në mbrojtje të propozimit.[8]

Ruajti me kujdes ato thirrje, protesta, memorandume e peticione drejtuar Stambollit e Fuqive të Mëdha apo edhe letërkëmbimet e shumta që pati me personalitete të shquara të kohës, i cili sot ruhet në Arkivin Qendror të Tiranës. Është kjo një trashëgimi ndër më të të rrallat e me një vlerë të posaçme për njohjen e historisë sonë. Dokumentacioni është i llojllojshëm, i shkruar në shumë gjuhë, gjuhën turko-osmane, angleze, frënge, arabe, shqipe, serbokroate dhe maqedone. Ky fond është sistematizuar në 4500 faqe dhe i ndarë në 134 dosje.

Më 1950 regjimi komunist e nxorri jashtë nga shtëpia duke e syrgjynosur, vendim që u zhbë shtatorin e 1952. U nda nga jeta më 24 qershor 1953 në Tiranë, u shti në dhé në varrezat e teqesë bektashie në Tiranë[9].

Burime[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ Demiri S., Klubi Shqiptar i Kumanovës (1909), çerdhja e parë e arsimit dhe kulturës shqiptare në këtë trevë, sevdaildemiri.wordpress.com.
  2. ^ Estrefi D., Ligjvënësit shqiptarë 1920-2005 - Republika e Shqipërisë, Kuvendi. Tiranë 2005
  3. ^ Fierza Gj, Zef Mala, mes lavdisë dhe persekutimit, Tirana Observer, 16 prill, 2015.
  4. ^ Lajme kulturale, Shkodër: "Leka V - Nr. 01,” fq. 30. Shënim: origjinali shkruan germa turqishte dhe mbrapa shton do të jét vepër e shkrueme tash njiqind vjet. Pra, duhet kuptuar si gërma arabe.
  5. ^ Mala-Imami N., Historia e shqiptarëve në Beograd: Sa jetuan, sa janë tani në kryeqytetin serb sipas regjistrimeve, Republika. - Nr. 259, 11 janar, 2004, f. 14 - 15.
  6. ^ Roli i shtypit shqiptar në bashkimin kombëtar, pashtrigu.org
  7. ^ Gecaj M., Jashar Erebara (1873-1953), fjala.info, Tiranë, 29 shtator 2013.
  8. ^ Dervishi, Kastriot (2016). Lëvizja komuniste në vitet 1924-1944 dhe formimi i PKSH-së. Tiranë: 55. p. 12. ISBN 9789928106384. 
  9. ^ Erebara M., Jashar Erebara një figurë historike e lënë në harresë, Rruga e Arbërit.