Mbretëria Jugosllave

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
(Përcjellë nga Mbretëria e Jugosllavisë)
Jump to navigation Jump to search

Mbretëria Jugosllave (Serbo-kroatisht: Kraljevina Jugoslavija, Serbe Cirilik: Краљевина Југославија, "Mbretëria e Sllavisë Jugore)[1] , ishtë një shtet në Evropën Juglindore dhe Qendrore, që ka ekzistuar gjatë periudhës (1918-1939) dhe gjysma e parë e Luftës së Dytë Botërore (1939-1943). Ajo u formua në vitin 1918 nga bashkimi i përkohshëm i Shtetit të Sllovenëve, Kroatëve dhe Serbëve (formuar nga bashkimi i territoreve të ish - Perandorisë Austro-hungareze Perandorisë) me ish - Mbretërinë e Serbisë. Mbretërisë e Malit të Zi ishte bashkuar me Serbinë pesë ditë më parë, ndërsa rajonet e Kosovës, Vojvodinës dhe Maqedonisë së Vardarit ishin bërë pjesë e Serbisë para bashkimit. Gjatë njëmbëdhjetë vjetëve të parë të ekzistencës, Mbretëria zyrtarisht u quajt Mbretëria e Serbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve, por termi "Jugosllavi", ishte emri i saj bisedor që nga origjina e saj.[2] Emri zyrtar i shtetit u ndryshua në "Mbretëria e Jugosllavisë" nga Mbreti Aleksandër I, më 3 tetor 1929.[2]

Shteti ishte sundohej nga dinastia serbe Karađorđević, e cila më parë udhëhiqte Mbretërinë e Serbisë nën Pjetri I nga viti 1903 (pas grushtshtetit të majit) e më tej. Pjetri I u bë mbreti i parë i Jugosllavisë deri në vdekjen e tij në vitin 1921. Ai u pasua nga biri i tij, Aleksander I, i cili kishte qenë regjent për atin e tij. Ai ishte i njohur si "Aleksandri Unifikues" dhe ai e ripagëzoi shtetin me emrin Mbretëria e "Jugosllavisë" në vitin 1929. Ai u vra në Marsejë nga Vlado Chernozemski, një anëtar i Organizatës së Brendshme Revolucionare Maqedonase e njohur me akronimin (VMRO), gjatë vizitës së tij në Francë , në vitin 1934. Pas kësaj kurora kaloi tek biri i tij i mitur, Pjetri II i Jugosllavisë. Dhe kështu kushëriri i tij Pali u vendos si Princ Regjent deri në vitin 1941, kur Pjetri II do të arrinte moshën madhore.[3] Familja mbretërore fluturoi për në Londër, në të njëjtin vit, para se vendi të pushtohej nga fuqitë e Boshtit.

Në prill 1941, vendi ishte i pushtuar dhe i ndarë nga fuqitë e Boshtit. Një qeveri mbretërore në ekzil, e njohur nga Britania e Madhe dhe, më vonë, nga të gjitha fuqitë Aleate, u vendos në Londër. Në korrik të vitit 1944, pas presionit të ushtruar nga Kryeministri Britanik Uinston çërçill, Mbreti njohu qeverinë e Republikë Demokratike Federale të Jugosllavisë si qeveri legjitime. Kjo ishte themeluar më 2 nëntor pas nënshkrimit të Traktatit të Visit nga Ivan Šubašić (në emër të Mbretërisë) dhe Josip Broz Tito (në emër të Partizanëve Jugosllavë).[4]

Referenca[redakto | përpunoni burim]

  1. ^ Kamusella, Tomasz (2009).
  2. ^ a b "Kraljevina Jugoslavija!
  3. ^ J. B. Hoptner (1963). "Yugoslavia In Crisis 1934-1941". Columbia University Press. 
  4. ^ Walter R. Roberts (1973).

Lidhje të jashtme[redakto | përpunoni burim]

Koordinatat: 44°49'14"N 20°27'44"E / 44.82056°N 20.46222°D / 44.82056; 20.46222Koordinatat: 44°49′14″V 20°27′44″L / 44.82056°V 20.46222°L / 44.82056; 20.46222