Panterat

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Panterat
Tigri
Klasifikimi shkencor
Mbretëria: Animalia
Filumi: Chordata
Klasa: Mammalia
Rendi: Carnivora
Familja: Felidae
Nënfamilja: Pantherinae
Gjinia: Panthera
Oken, 1816
Llojet

Panthera leo
Panthera onca
Panthera pardus
Panthera tigris
Panthera uncia
Panthera atrox
Panthera blytheae
Panthera combaszoe
Panthera crassidens
Panthera gombaszoegensis
Panthera palaeosinensis
Panthera schreuderi
Panthera spelaea
Panthera toscana
Panthera youngi
Panthera zdanskyi

Panterat (latinisht: Panthera) përbëjnë një gjini brenda familjes së maceve (Felidae), që u emërua dhe u përshkruan për herë të parë nga natyralist gjermane Lorenz Oken në v. 1816.[1] Taksonomisti britanik R. I. Pocock rishikoi klasifikimin e kësaj gjinie në v. 1916, duke e përbërë nga llojetluan, tigër, jaguar dhe leopard, në bazë të veçorive të kafkës.[2] Rezultatet e analizave gjenetike tregojnë se edhe leopardi i dëborës i takon gjinisë së panterave, një klasifikim që u pranua nga vlerësuesit e IUCN-së në vi. 2008.[3][4]

Emri[redakto | redakto tekstin burimor]

Fjala panterë rrjedh nga latinishtja panthēra, që rrjedh nga greqishtja pánthēr (πάνθηρ).[5] Parashtesa greke pan- (πάν), që do të thotë "të gjitha", dhe thēr (θήρ), që do të thotë "gjah" ose "pre", bart kuptimin "grabitqari i të gjitha kafshëve". Përdorimi i fjalës për një bishë, ka origjinën nga antikiteti në Orienti, ndoshta nga India në Persi, e pastaj në Greqi.[6]

Klasifikimi[redakto | redakto tekstin burimor]

Filogjenia[redakto | redakto tekstin burimor]

Kladogrami më poshtë ndjek shkencëtarët Mazák, Kristiansen dhe Kitchener (2011).[7]

Pantherinae

NeofelisA handbook to the carnivora (Neofelis nebulosa).jpg


Panthera

Panthera unciaSnow Leopard (PSF).png




Panthera palaeosinensis





Panthera oncaJaguar Histoire Naturelle (white background).jpg




Panthera atrox




Panthera spelaea




Panthera leoLydekker - Lion (white background).JPG



Panthera pardusLydekker - Leopard (white background).JPG








Panthera tigrisA handbook to the carnivora (Panthera tigris).jpg



Panthera zdanskyi







Llojet[redakto | redakto tekstin burimor]

Gjinia Panthera përfshinë:[8]

  • Panthera tigris – tigri
    • Panthera tigris amoyensis – tigri i Kinës jugoreSouth China tiger
    • Panthera tigris sumatrae – tigri i Sumatrës
    • Panthera tigris tigris – tigri i Bengalit
    • Panthera tigris jacksoni – tigri malajan[9]
    • Panthera tigris corbetti – tigri indokinez
    • Panthera tigris altaica – tigri siberian
    • Panthera tigris virgata – tigri kaspik †[10]
    • Panthera tigris balica – tigri i Balit †[11]
    • Panthera tigris sondaica – tigri i Javës †[12]
    • Panthera tigris acutidens – tigri Wanhsienit †[13]
    • Panthera tigris trinilensis – tigri i Trinilit †[14]
  • Panthera leo – luani
    • Panthera leo persica luani aziatik
    • Panthera leo leo – luani afrikan:
      • P. l. senegalensis – luani afrikanoperëndimor
      • P. l. massaica – luani masaian
      • P. l. azandica – luani i Konos
      • P. l. bleyenberghi – luani afrikanojugperëndimor
      • P. l. krugeri – luani i Transvalit
      • P. l. barbarica – luani berber (i zhdukur në natyrë)[15]
      • P. l. melanochaita – luani i Kepit †[15]
    • Panthera leo sinhaleyus – luani i Sri Lankës †[16]
    • Panthera leo spelaea †[17]
    • Panthera leo fossilis †[18]
    • Panthera leo atrox – luani amerikan †[18]
  • Panthera onca – jaguari [19]
    • Panthera onca hernandesii – jaguari amerikanoqendror
    • Panthera onca onca – jaguari bregdetar
    • Panthera onca palustris – jaguari i Pantanalit
    • Panthera onca gombaszoegensis – jaguari evropian †
    • Panthera onca augusta  †
    • Panthera onca mesembrina †
  • Panthera pardus – leopardi
    • Panthera pardus pardus – leopardi afrikan
    • Panthera pardus orientalis – leopardi i Amurit
    • Panthera pardus melas – leopardi i Javës
    • Panthera pardus nimr – leopardi arab
    • Panthera pardus saxicolor – leopardi persian, duke përfshirë dhe P. p. tulliana – leopardi i Andadollit[20]
    • Panthera pardus fusca – leopardi indian
    • Panthera pardus kotiya – leopardi i Sri Lankës
    • Panthera pardus delacouri – leopardi indokinez
    • Panthera pardus japonensis – leopardi i Kinës veriore
    • Panthera pardus begoueni
    • Panthera pardus sickenbergi
    • Panthera pardus antiqua
    • Panthera pardus spelaea †
  • Panthera uncia or Uncia uncia – leopardi i dëborës[3]
    • Panthera uncia baikalensis-romanii – leopardi i dëborës i Transbajkalit
    • Panthera uncia uncia – leopardi verior i dëborës
    • Panthera uncia uncioides – leopardi jugor i dëborës

Shiko edhe[redakto | redakto tekstin burimor]

Referencat[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ Oken, L. (1816).
  2. ^ Pocock, R. I. (1916).
  3. ^ a b Johnson, W. E., Eizirik, E., Pecon-Slattery, J., Murphy, W. J., Antunes, A., Teeling, E. & O'Brien, S. J. (2006). "The Late Miocene radiation of modern Felidae: A genetic assessment.". Science. 311 (5757): 73–77. PMID 16400146. doi:10.1126/science.1122277. 
  4. ^ Jackson, R., Mallon, D., McCarthy, T., Chundaway, R. A., Habib, B. (2008).
  5. ^ Liddell, H. G. & R. Scott (1940). "πάνθηρ". A Greek-English Lexicon, revised and augmented. Oxford: Clarendon Press. 
  6. ^ OUP (2002). "Panther". Oxford English Dictionary. Oxford: Oxford University Press. 
  7. ^ Mazák, Ji H.; Christiansen, Per; Kitchener, Andrew C. (2011). "Oldest Known Pantherine Skull and Evolution of the Tiger". PLoS ONE. 6 (10): e25483. PMC 3189913Freely accessible. PMID 22016768. doi:10.1371/journal.pone.0025483. 
  8. ^ Wozencraft, W.C. (2005).
  9. ^ Luo, S.J., Kim, J.H., Johnson, W.E., Walt Jvd, Martenson, J.; et al. (2004). "Phylogeography and Genetic Ancestry of Tigers (Panthera tigris)". PLoS Biol. 2 (12): e442. PMC 534810Freely accessible. PMID 15583716. doi:10.1371/journal.pbio.0020442. 
  10. ^ Jackson, P., Nowell, K. (2008).
  11. ^ Jackson, P. Nowell, K. (2008).
  12. ^ Jackson, P., Nowell, K. (2008).
  13. ^ Hooijer, D. A. (1947).
  14. ^ Brongersma, L. D. (1935).
  15. ^ a b Barnett, R., Yamaguchi, N., Barnes, I., Cooper, A. (2006). "Lost populations and preserving genetic diversity in the lion Panthera leo: Implications for its ex situ conservation" (PDF). Conservation Genetics. 7 (4): 507–514. doi:10.1007/s10592-005-9062-0. 
  16. ^ Manamendra-Arachchi, K., Pethiyagoda, R., Dissanayake, R., Meegaskumbura, M. (2005).
  17. ^ Tchernov, E.; Tsoukala, E. (1997). "Middle Pleistocene (early Toringian) carnivore remains from northern Israel". Quaternary Research. 48: 122–136. doi:10.1006/qres.1997.1901. 
  18. ^ a b Harington, C. R. (1996).
  19. ^ Nowell, K.; Jackson, P., eds. (1996).
  20. ^ Khorozyan, I. . (2008).