Luani i Afrikës Perëndimore

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Luani i Afrikës Perëndimore
West African male lion.jpg
Në Parkun Kombëtar të Pendarit, Benin
Statusi i ruajtjes
Klasifikimi shkencor
Mbretëria: Animalia
Filumi: Chordata
Klasa: Mammalia
Rendi: Carnivora
Nënrendi: Feliformia
Familja: Felidae
Nënfamilja: Pantherinae
Gjenia: Panthera
Speciet: P. leo
Nënspeciet: P. l. leo
Emri trinomial
Panthera leo leo
(Linnaeus, 1758)
72275737 africa lions 624 v6.gif
Sinonimet[2]

më parë:

  • P. l. senegalensis (Meyer, 1829)
  • P. l. gambianus (Gray, 1843)
  • P. l. kamptzi (Matschie, 1900)

Luani i Afrikës Perëndimore është një popullatë e Panthera leo leoAfrikën Perëndimore.[3] Ai renditet si i Rrezikuar në Mënyrë KritikeListën e Kuqe të BNRN-së. Kjo popullatë është e izoluar dhe përfshin më pak se 250 individë të rritur.[1] Tashmë në vitin 2004, popullata e luanit në Afrikën Perëndimore dhe Qendrore ishte e fragmentuar dhe vlerësohet se përbëhej nga më shumë se 1,800 individë.[4]

Luani i Afrikës Perëndimore u konsiderua më parë si një nënlloj i veçantë i luanit me emrin shkencor P. l. senegalensis.[2] Rezultatet e hulumtimit filogjenetik tregojnë se popullata e luanit të Afrikës Perëndimore formon një degë të dallueshme dhe është e lidhur ngushtë me popullatën e luanit të Afrikës Qendrore, Afrikës Veriore dhe të Azisë. Popullatat e luanit në Afrikën Veriore, Perëndimore dhe Qendrore dhe të Azisë u përfshinë në P. l. leo në vitin 2017.[3]

Taksonomia[redakto | përpunoni burim]

Harta e vargut të luanit, përfshirë nënllojet dhe degët e propozuara bazuar në kërkimet gjenetike

Në shekujt 19 dhe 20, disa mostra të luanëve në vendet e Afrikës Perëndimore u analizuan dhe në bazë të analizave u ndanë në këto nënlloje:[5]

  • Felis leo senegalensis u propozua nga Johann Nepumuk Meyer më 1826, si kampion ishte një gëzof luani nga Senegali;[6]
  • Leo gambianus u propozua nga John Edward Gray më 1843, si kampion ishte gëzofi i një luani në Gambi që ndodhej në Muzeun Britanik të Historisë Natyrore.[7]

Vlefshmëria e këtyre nënllojeve të propozuara u diskutua deri në fillimin e shekullit 21.[8][5][9][2]

Rezultatet e një hulumtimi filogeografik me disa kampione të luanëve ndihmuan për të sqaruar statusin taksonomik të luanit të Afrikës Perëndimore. Ai u përfshinë në nënllojin verior P. l. leo në 2017 nga Grupi i Specialistëve të BNRN-së.[3]

Karakteristikat[redakto | përpunoni burim]

La vita degli animali descrizione generale del regno animale di A. E. Brehm Mammiferi (1872) Leo senegalensis.png

Lëkura e luanit ndryshon nga nje ngjyre e lehtë deri në kafe të errët. Ka veshë të rrumbullakosura dhe një tufë të zezë ne koke. Gjatësia mesatare e kokës në trupin e luanëve është 2.47–2.84 m (97–112 in), me një peshë prej 148–190 kilogram (326–419 lb). Femrat janë më të vogla dhe më pak të rënda.

Luani i Afrikës Perëndimore është i ngjashëm në pamjen dhe madhësinë e përgjithshme si luanët e tjerë Afrikanë, por me një krifë më të vogël.

Shpërndarja dhe habitati[redakto | përpunoni burim]

Luani i Afrikës Perëndimore shpërndahet në jug të Saharës nga Senegali në perëndim në Nigerinë Lindore. Popullata në Afrikën Perëndimore ka humbur 99% të vargut të tij të mëparshme.[10] Ai është rajonalisht i zhdukur në Mauritani, Gambia, Guinea-Bissau, Mali, Sierra Leone, Bregu i Fildishtë dhe Togo, dhe ndoshta të zhdukur në Guinea.[11]

Në vitet 1950 luanët ende ishin të pranishëm në pyjet e savanës në pjesët jugore të Mauritanisë, përkatësisht në rajonet e Neumit, veriut Tagant, Brakna, Hodh El Gharbi dhe Trarza, dhe përgjatë lumenjve Karakoro dhe Senegal. Në rajonin Guidimaka të vendit, luanët mbijetuan deri në fund të viteve 1980.

Luanët u regjistruan nga kamerat e vena ne provincën veriore te Kamerunit gjatë një sondazhi të kryer në mes të janarit 2008 dhe majit 2010.[12]

Në vitin 2015, një luan mashkull i rritur dhe një luaneshe u kthyen në parkun kombëtar të Mole të Ganës. Këto ishin shikimet e para të luanëve në vend në 39 vjet.[13]

Statusi i popullatës[redakto | përpunoni burim]

Vargu i shteteve në Afrikën Perëndimore Arena e përdorur në km2 Nr. i vlerësuar i individëve
Parku Niokolo-Koba në Senegal; Guinea 90,384 >50[11]
Benin (përveç se në Parkun Pendjari) 3,152; 1,742; 4,171 3; 18; 19[11]
Liqeni Kainji në Nigeri 4,171 23–63[11]
Parku Kombëtar i Jankarit në Nigeri 2,380 2[11]
Parku Kombëtat Bénoué në Kamerun 14,682 200[11]
Parku Komëtar Uaza në Kamerun 1,452 17[11]
Komleksi në Benin dhe në Nigeri 29,403 246–466[10]
Totali 145,624–146,643 541–817

Kërcënimet[redakto | përpunoni burim]

Popullsia e luanit të Afrikës Perëndimore kërcënohet nga mashtrimi dhe tregtia ilegale e pjesëve të trupit. Pjesët e trupit të luanit nga Benini trafikohen në Nigeri, Gabon, Bregu i Fildishtë dhe në Senegal.[14]

Ruajtja[redakto | përpunoni burim]

Dy këlyshë kaptivë në Nigeri

Në vitin 2006, u hartua një strategji konservimi e luanit për Afrikën Perëndimore dhe Qendrore në bashkëpunim në mes të zyrave rajonale të IUCN dhe disa organizatave të mbrojtjes së kafshëve të egra. Strategjia parasheh ruajtjen e habitatit të mjaftueshëm, sigurimin e një baze të mjaftueshme të preeve, të bëjë qëndrueshmërinë e luanit dhe të njeriut dhe të zvogëlojë faktorët që çojnë në fragmentimin e mëtejshëm të popullsisë.[15]

Në kaptivitet[redakto | përpunoni burim]

Në vitin 2006, kishte 13 luanë në kaptivitet të regjistruar nën emrin P. l. senegalensis.[16]

Domethënia kulturore[redakto | përpunoni burim]

Emblema e Sierra Leone

Ashtu si me rajonet e tjera të Afrikës, luani është me rëndësi kulturore në Afrikën Perëndimore. Për shembull, titulli "Luani i Mali" i ishte dhënë Marijatas.[17][18]

Shiko edhe[redakto | përpunoni burim]

Referencat[redakto | përpunoni burim]

  1. ^ a b Henschel, P.; Bauer, H.; Sogbohoussou, E. & Nowell, K. (2015). "Panthera leo (West Africa subpopulation)". IUCN Red List of Threatened Species. Version 2017-3. International Union for Conservation of Nature. 
  2. ^ a b c Wozencraft, W.C. (2005). "Rendi Karnivora". më Wilson, D.E.; Reeder, D.M. Speciet Gjitare të Botës: Një Referencë Taksonomike dhe Gjeografike (bot. 3rd). Shtypja e Universit Xhon Hopkin. f. 542.  978-0-8018-8221-0.  62265494. 
  3. ^ a b c Kitchener, A. C.; Breitenmoser-Würsten, C.; Eizirik, E.; Gentry, A.; Werdelin, L.; Wilting, A.; Yamaguchi, N.; Abramov, A. V.; Christiansen, P.; Driscoll, C.; Duckworth, J. W.; Johnson, W.; Luo, S.-J.; Meijaard, E.; O’Donoghue, P.; Sanderson, J.; Seymour, K.; Bruford, M.; Groves, C.; Hoffmann, M.; Nowell, K.; Timmons, Z.; Tobe, S. (2017). "A revised taxonomy of the Felidae: The final report of the Cat Classification Task Force of the IUCN Cat Specialist Group" (PDF). Cat News. Special Issue 11: 71–73. 
  4. ^ Bauer, H.; Van Der Merwe, S. (2004). "Inventory of free-ranging lions Panthera leo in Africa". Oryx. 38 (1): 26–31. :10.1017/S0030605304000055. 
  5. ^ a b Hemmer, H. (1974). "Untersuchungen zur Stammesgeschichte der Pantherkatzen (Pantherinae) Teil 3. Zur Artgeschichte des Löwen Panthera (Panthera) leo (Linnaeus, 1758)". Veröffentlichungen der Zoologischen Staatssammlung. 17: 167–280. 
  6. ^ Meyer, J. N. (1826). Dissertatio inauguralis anatomico-medica de genere felium. Doctoral thesis. Vienna: University of Vienna. 
  7. ^ Gray, J. E. (1843). List of the specimens of Mammalia in the collection of the British Museum. London: Trustees of the British Museum. 
  8. ^ Allen, G. M. (1939). A Checklist of African Mammals. Bulletin of the Museum of Comparative Zoology at Harvard College 83: 1–763.
  9. ^ Wozencraft, W.C. (2005). "Panthera leo". më Wilson, D.E.; Reeder, D.M. Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference (bot. 3rd). Johns Hopkins University Press. f. 546.  978-0-8018-8221-0.  62265494. 
  10. ^ a b Henschel, P.; Coad, L.; Burton, C.; Chataigner, B.; Dunn, A.; MacDonald, D.; Saidu, Y.; Hunter, L. T. B. (2014). Hayward, M., red. "The Lion in West Africa is Critically Endangered". PLoS ONE. 9 (1): e83500. :10.1371/journal.pone.0083500.  3885426Nuk kërkohet regjistrim.  24421889. 
  11. ^ a b c d e f g Riggio, J., Jacobson, A., Dollar, L., Bauer, H., Becker, M., Dickman, A., Funston, P., Groom, R., Henschel, P., de Iongh, H., Lichtenfeld, L., Pimm, S. (2012). "The size of savannah Africa: a lion's (Panthera leo) view". Biodiversity Conservation. 22 (1): 17–35. :10.1007/s10531-012-0381-4/fulltext.html (jo aktiv 2018-03-11). 
  12. ^ de Iongh, H.H., Croes, B., Rasmussen, G., Buij, R. and Funston, P. (2011). "The status of cheetah and African wild dog in the Benoue Ecosystem, North Cameroon" (PDF). Cat News. 55: 29−31. 
  13. ^ Angelici, F.M. and Rossi, L. (2017). "Further lion, Panthera leo senegalensis Meyer, 1826, sightings in Mole National Park, Ghana, and possible first serval Leptailurus serval Schreber, 1776 record after 39 years (Mammalia Felidae)" (PDF). Biodiversity Journal. 8 (2): 749−752. 
  14. ^ Williams, V.L., Loveridge, A.J., Newton, D.J. and Macdonald, D.W. (2017). "Questionnaire survey of the pan-African trade in lion body parts". PLOS One. 12 (10): e0187060. :10.1371/journal.pone.0187060.  5658145Nuk kërkohet regjistrim.  29073202. 
  15. ^ Cat Specialist Group (2006). Conservation Strategy for the Lion West and Central Africa. IUCN, Yaounde, Cameroon.
  16. ^ Barnett, R., N. Yamaguchi, I. Barnes and A. Cooper (2006). The origin, current diversity and future conservation of the modern lion (Panthera leo). Proceedings of the Royal Society B (2006) 273: 2119–2125 doi:10.1098/rspb.2006.3555 Stampa:PMID
  17. ^ Lynch, P. A. (2004). African Mythology A to Z. Infobase Publishing. f. 63.  0-8160-4892-4. 
  18. ^ Hogarth, C.; Butler, N. (2004). "Animal Symbolism (Africa)". më Walter, M. N. Shamanism: An Encyclopedia of World Beliefs, Practices, and Culture, Volume 1. f. 3–6.  1-57607-645-8.