Vokshi
Vokshi | |
|---|---|
Fshat | |
| Shteti | Kosovë |
| Rajoni | Pejë |
| Komuna | Deçan |
| Lartësia | 593 m (1,946 ft) |
| Popullsia (2011) | |
• Total | 570 |
Vokshi është një fshat dhe rajon fisnor i Komunës së Deçanit, i vendosur në Kosovën perëndimore, i cili banohet nga 570 banorë, të gjithë shqiptarë.[1] Fshati i Vokshit është gjithashtu vendbanimi i fisit Vokshi, i cili është pjesë e fisit më të gjerë polifiletik Thaçi.
Etimologjia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Demografia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Sipas regjistrimit të vitit 2011, fshati kishte 570 banorë, të gjithë shqiptarë dhe myslimanë.[1][2] Popullsia e Vokshit i përket fisit Vokshi, i cili sipas Robert Elsie është pjesë e fisit më të gjerë Thaçi.[nevojitet citimi] Ata banojnë në rajonin e Vokshit, që përfshin Drenocin, Lloqanin, Pobërgjën, Vokshin, Sllupin, Prejlepin dhe Prokollukën.
Historia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Mesjeta
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Vokshi përmendet për herë të parë në Krisobulet e Deçanit në vitin 1330 si një fshat me emrin Укша (romanizuar: Ukša).[2] Një individ me emrin Bardhi Ukshi (italisht: Bardi Uochsi) u regjistrua në kadastrin venecian të Shkodrës për vitet 1416-1417.[2] Ky individ është lidhur me Vokshin nga Dhimitër Shuteriqi.[3]
Sipas traditës gojore, paraardhësit e të gjithë anëtarëve të fisit Vokshi janë vëllezërit Alë, Tolë dhe Hodergjon, si dhe nipi i tij Hima.[4]
Periudha osmane
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Fshati Voksh përmendet me emrin Vokshiq në defterin osman të Sanxhakut të Shkodrës në vitin 1485 si fshat me 19 familje.[5]
Në vitin 1571, një mahallë e fshatit Helshan e quajtur Voksha përmendet në regjistrimin e taksave të Sanxhakut të Dukagjinit si me 24 familje.[2] Një fshat i përmendur si Ternova në Nahijen e Altun-Ili në vitin 1485 përmendet gjithashtu me dy emra në shekullin e 16-të, Voksha dhe Ternova.
Në vitin 1838, mjeku ushtarak austriak Joseph Müller vuri re se në fshatin Voksh jetonin 20 familje muhamedane.[2]
Popullsia vendase i rezistoi reformave të Tanzimatit, veçanërisht përmes veprimtarisë së anëtarit të Lidhjes së Prizrenit, Sulejman Vokshi, i cili mori pjesë në kryengritjen e Dervish Carës dhe u bë i njohur për organizimin e sulmit kundër marshalit Mehmet Ali Pashë, ngjarje që shënoi veprimin e parë ushtarak të Lidhjes.[2]
Lufta e Parë Ballkanike
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Në vitin 1912, ushtria malazeze ndërmori një fushatë për konvertimin me forcë të popullsisë shqiptare vendase në krishterimin ortodoks, gjë që çoi në largimin e banorëve nga fshati dhe emigrimin e tyre drejt Turqisë.[4]
Periudha midis dy luftërave
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Gjatë procesit të kolonizimit të Kosovës nga Mbretëria e Jugosllavisë, u vendosën katër familje kolonësh me origjinë nga Mali i Zi.[2]
Lufta e Kosovës
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Gjatë Luftës së Kosovës, 98% e shtëpive të fshatit u dogjën nga forcat serbe, përfshirë edhe 6 banesa të tipit kulla. Pjesa më e madhe e popullsisë u detyrua të largohej nga shtëpitë e saj dhe të strehohej në Shqipëri, por u kthye pas përfundimit të luftës.[4]
Njerëz të shquar
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Lidhje të jashtme
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- 1 2 "Ethnic composition of Kosovo 2011" (në anglisht).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Gashi, Skënder (2014). "Emrat e shqiptarëve në shek. XII-XV në dritën e burimeve kishtare serbe". albanianorthodox.com. fq. 167.
- ↑ Shuteriqi, Dhimitër (1982). STUDIME FILOLOGJIKE (bot. 1st). Tirana: Instituti i Gjuhësisë dhe Letërsisë. fq. 194.
- 1 2 3 Osmani, Dr. Jusuf (2004). Vendbanimet e Kosovës. 11. Peja dhe Deçani. Prishtina: Shkrola. fq. 332–334. ISBN 9951861008.
- ↑ Pulaha, Selami (1974). Defteri i regjistrimit te Sanxhakut te Shkodres i vitit 1485. Tirana: Akademia e Shkencave, Instituti i Historisë. fq. 343.