Bayer 04 Leverkusen

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search

Bayer 04 Leverkusen Fußball GmbH, njohur gjithashtu si Bayer 04 Leverkusen ([ˌbaɪ̯ɐ ˈleːvɐˌkuːzn̩]), Bayer Leverkusen, Leverkusen ose thjeshtë Bayer, është një klub futbolli gjerman me seli në Leverkusen, Veri Rhine-Westphalia.[3] Klubi luan në Bundesligë, elita e futbollit gjerman, dhe luan ndeshjet si vendas në stadiumin BayArena.[1][2]

Klubi u themelua në vitin 1904 nga punëtoret e një kompanie gjermane farmaceutike e quajtur Bayer, selia e së cilës është në Leverkusen nga i cili buron edhe emri i klubit. Më përpara klubi është njohur si pjesë e departamentit sportiv TSV Bayer 04 Leverkusen, anëtarët e të cilët merrnin pjesë në aktivitete gjimnastikore, atletike dhe në basketboll dhe sporte të tjera përfshirë RTHC Bayer Leverkusen (rowing, tenis dhe hokej). Në vitin 1999, ky departament u nda nga klubet sportive dhe tani klubi mban emrin Bayer 04 Leverkusen Fußball GmbH.[1]

Bayer Leverkusen ka fituar një DFB-Pokal dhe një Kupë UEFA.[4] Rivalët e tyre lokal janë 1. FC Köln.[5]

Historia[redakto | përpunoni burim]

Themelimi dhe vitet e para[redakto | përpunoni burim]

Më 27 nëntor 1903, Wilhelm Hauschild shkruajti një letër – e firmosur nga 170 puntorët e tij – punëdhënësit të tij Friedrich Bayer and Co., duke kërkuar mbështetjen e kompanisë në krijimin e një klubi sportiv.[6] Kompania ra dakord që të mbështeste iniciativën, dhe më 1 korrik 1904, Turn- und Spielverein Bayer 04 Leverkusen u themelua.[6] Në kulturën gjermane sportive të asaj kohe, ekzistonte një armiqësi e dukshme midis gjimnastëve dhe atletëve të sporteve të tjera. Si përfundim kjo solli ndarjen e klubit në dy pjesë: më 8 qershor 1928, futbollistët formuan një shoqatë të ndarë – Sportvereinigung Bayer 04 Leverkusen – që gjithashtu përfshinte lojtarët e handball dhe fistball, atletët dhe boksierët, kurse gjimnastët vazhduan me TuS Bayer 04 Leverkusen. SV Bayer 04 Leverkusen i mori atyre ngjyrat tradicionale të klubit, të kuqen dhe të zezën, kurse gjimnastët morën blunë dhe të verdhën.

Grafikë që tregon performancën e Bayer Lervekusen në kampionat pas Luftës së Dytë Botërore.

Gjatë kësaj periudhe, dhe deri në fillim të viteve 1930', SV Bayer 04 Leverkusen luajti në divizionin e tretë dhe të katërt.[7] Në vitin 1936, ata u ngjitën në ligën e dytë gjermane.[7] Ai ishte edhe viti kur klubi veshi kryqin familjar "Bayer" për herë të parë.[7] Ata zhvilluan paraqitjen e parë në ligën më të lartë gjermane në vitin 1951, në Oberliga West, ku luajtën deri në vitin 1956, vit ku u rrëzuar një kategori më poshtë. Ata nuk do të riktheshin në elitë deri në vitin 1962, vetëm një sezon para themelimit të ligës së re profesionale të Gjermanisë, Bundesliga. Viti i ardhshëm e pa klubin të luante në Regionalliga West, divizioni i dytë, ku performancat e tyre në sezonet në vijim ishin zhgënjyese.

2. Bundesliga, Bundesliga, Kupa UEFA, dhe DFB-Pokal[redakto | përpunoni burim]

SV Bayer 04 Leverkusen pati një far përmirësimi në vitin 1968 duke fituar titullin e divizionit, por nuk mundën të avanconin në divizionin e parë nga raundi play-off. Klubi ra sërisht në vitin 1973, por u rikthye shpejtë në atë që sot quhet 2. Bundesliga pas një sezoni të shpenzuar në divizionin e tretë. Katër vite më vonë, klubi në mënyrë komode siguroi një vend në Bundesliga ku ata filluan të luanin që nga sezoni 1979–80.

Nga mesi i viteve 1980', SV Bayer 04 Leverkusen kishte arritur të bëheshe një skuadër mesatare dhe të përfundonte në gjysmën e parë të renditjes në ligë. Në vitin 1984, dy pjesët e klubit që ishin ndarë rreth gjysëm shekulli më parë u ribashkuan nën emrin TSV Bayer 04 Leverkusen e.V. Klubi më pas përdori të kuqen dhe të bardhën si ngjyrat kryesore.

Përveç që ishte bërë një ekip i vendosur mirë në Bundesligë, klubi gjithashtu fitoi edhe trofetë e para me një fitore dramatike në Kupën UEFA 1988. Ata humbën 0–3 në ndeshjen e parë finale ndaj Espanyol, por arritën një fitore në të dytën me të njëjtat shifra, duke bërë që ndeshja të shkonte në gjuajtjet e penalltive, ku ata triumfuan 3–2.[8][9]

Në të njëjtin vit, Reiner Calmund, ekzekutivi për një kohë të gjatë në klub, u bë menaxheri i përgjithshëm i klubit. Kjo u konsiderua si një nga lëvizjet më të rëndësishme në historinë e klubit; ai i dha klubit një sukses të madhë për rreth një dekadë e gjysëm, duke kryer blerje largpamëse dhe mendjemprehtë.

Pas bashkimit të Gjermanisë në vitin 1990, Calmund nxitoi të blinte yjet e Gjermanisë Lindore si Ulf Kirsten, Andreas Thom dhe Jens Melzig. Këta lojtarë do të fitonin menjëherë zemrat e tifozëve, duke dhënë një kontribut të rëndësishëm në ekip. Calmund gjithashtu krijoi lidhje dhe kontakte me futbollin brazilian, duke bërë shok Juan Figer, një nga agjentët sportiv më të fortë në Brazil. Në vitet e ardhshme, superyjet në zhvillim si Jorginho dhe Paulo Sérgio, ju bashkuan ekipit; atyre ju bashkuan edhe ylli çek Pavel Hapal. Klubi gjithashtu firmosi me lojtarë karizmatik si Bernd Schuster, dhe Rudi Völler, duke siguruar sukses dhe popullaritet.

Klubi fitoi trofeun e rradhës në vitin 1993 me një fitore 1–0 kundër një skuadre amatore të Hertha BSCDFB-Pokal më 12 qershor 1993.[9][10] Në sezonin e ardhshëm, në një ndeshje që njihet për "Golin e Vitit Gjerman" nga 45 metra nga Schuster (ky gol më vonë u quajt edhe si "Goli i Dekadës"), Bayer u ndesh kundër Eintracht Frankfurt nga fillimi i sezonit, dhe përdori për herë të parë fanellat e treta, që ishin të një stili të vjetër me shirita të kuqë dhe të zezë, të ngjashme me ato që Frankfurti përdorte në ato kohë. Kjo u bë shumë e famshme dhe tifozët e pelqyen, duke bërë që kjo fanellë, të përdoreshe si fanella e parë e skuadrës që nga ajo ditë.

Në vitin 1996, klubi përpak përjetoi katastrofën pasi siguroi me vështirësi mbijetesën. Pas kësaj, ata u bën një skuadër e fortë, duke luajtur një futboll taktikisht dhe ofensivisht argëtues nën drejtimin e trajnerit të ri Christoph Daum, i cili gjithashtu ndihmoi në afrimin e lojtarëve si Lúcio, Emerson, Zé Roberto dhe Michael Ballack. Daum më pas u shkarkua me bujë për shkak të një skandali me kokainë që gjithashtu i kushtoi edhe konsiderimin që kombëtarja gjermane kishte për ta vendosur si trajner.[11][12]

Pothuajse kampionë[redakto | përpunoni burim]

Ulf Kirsten, tre herë golashënuesi më i mirë i Bundesligës gjermane

Klubi arkivoi katër vende të dyta në periudhën 1997–2002. Vendet e dyta të arritura në vitet 2000 dhe 2002 thyen zemrat e tifozëve pasi në të dyja rastet ekipi ishte shumë pranë fitimit të kampionatit. Në vitin 2000, Bayer kishte nevojë të merrte vetëm një barazim në ndeshjen e fundit të kampionatit kundër SpVgg Unterhaching, por një autogol i Michael Ballack i hapi rrugë distafës 2–0, kurse Bayern Munich siguroi titullin me një fitore 4–1 kundër Werder Bremen. Dy vite më vonë, klubi shpërdëroi një avantazh prej pesë pikësh duke humbur dy nga tre ndeshjet e fundit, duke i dhënë mundësi Borussia Dortmund të merrte trofeun dhe tre fitore në tre ndeshjet e fundit. Sezoni 2002 u etiketua si "Horrori i trefishtë" pasi ekipi humbi edhe finalen e DFB-Pokal nga Schalke 04 si dhe finalen e Ligës së Kampioneve 2–1 nga Real Madrid, duke bërë që mediat angleze t'i vendosnin pseudonimin "Neverkusen".[13][14][15] Leverkusen ishte ekipi i i parë në histori që arriti finalen e Ligës së Kampioneve pa fituar kampionatin kombëtar.[16]

Vitet e fundit[redakto | përpunoni burim]

Leverkusen duke rivalëve të KölnBundesligë në 2012

Klubi përjetoi disa momente negative në dy sezonet e ardhshme. Para fillimit të sezonit 2002–03, ata humbën shërbimet e dy yjeve të mesfushës, Michael Ballack dhe Zé Roberto, që kaluan tek rivalët e Bayern Munich. Klubi flirtoi me rrezikun e rënjes nga kategoria gjatë pjesës më të madhe të atij sezoni, gjë që solli shkarkimin e trajnerit Klaus Toppmöller, i cili kishte drejtuar ekipin gjatë periudhës më të suksesshme të tyre; ai u zëvëndësua nga trajneri pa përvojë Thomas Hörster. Trajneri karizmatik Toppmöller drejtoi ekipin në dy ndeshjet e fundit të kampionatit duke ndihmuar në shmangien e katastrofës me një fitore ndaj ish klubit të tij 1. FC Nürnberg. Ai më pas udhëhoqi Bayer Leverkusenin në një vend të tretë në ligë që siguroi një prezencë në Ligën e Kampioneve.

Sezoni 2004–05 pa Bayer Leverkusen të hakmerrej ndaj Real Madridit në Ligën e Kampioneve me një fitore 3–0 në shtëpi,[17] që kontriboi edhe në fitimin e grupit.[18] Leverkusen, megjithatë, u eliminua në raundin e parë me eliminim direkt nga Liverpool, që në fund fitoi trofeun.[19][20] Ata e përfunduan kampionatin në vendin e gjashtë duke siguruar kualifikimin për në Kupën UEFA sezonin e ardhshëm.

Në fillim të 2005, trajneri Augenthaler u shkarkua nga posti pasi klubi kishte arritur fillimin më të keq në Bundesligë në 20 vitet e fundit, duke fituar vetëm një nga katër ndeshjet e para në kampionat që u pasua edhe me një disfatë 0–1 në shtëpi nga rusët e CSKA Sofia në ndeshjen e parë të raundit play-off të Kupës UEFA.[21] Ish trajneri i kombëtares gjermane Rudi Völler, i cili para fillimit të sezonit kishte qënë edhe drejtor sportiv, u vendos i trajner i përkohëshëm.[22][23] Michael Skibbe, i cili ishte ndihmës-trajneri i Völlerit në kombëtare, u emërua si pasuesi i tij në tetor 2005.[23] Skibbe ktheu fatet e sezonit për ekipin duke e udhëhequr drejt një vend të gjashtë në kampionat, duke siguruar një tjetër prezencë në Kupën UEFA; ai arriti të njëjtin rezultat edhe në sezonin 2006–07.[23]

Sezoni 2007–08 nuk ishte i suksesshëm për Bayer Leverkusen pavarësisht një fillimi pozitiv; pesë nga dhjetë ndeshjet e fundit të ligës u humbën nga ekipeve të renditura në pjesën e poshtme të renditjes. Michael Skibbe u kritikua shumë nga fundi i sezonit pasi ai e ndryshonte shpesh formacionin titullar. Bayer Leverkusen gjithashtu humbi edhe mbështetjen e tifozëve: në humbjen 1–2 kundër Hertha BSC, tifozët e Leverkusenit shkaktuan shumë trazira, duke bërë kore që kërkonin shkarkimin e Skibbes, kurse ultrasit, të cilët kishin parë mjaftueshëm, i vunë flakën fanellave të tyre dhe i hodhën në fushë. Michael Skibbe u shkarkua shpejt pas këtyre incidenteve, duke u larguar nga klubi më 21 maj 2008, me drejtuesit e klubit duke thënë se arsyeja e shkarkimit të tij ishte dështimi për tu kualifikuar për në fazën e grupeve të Kupës UEFA për sezonin e ardhshëm.[24]

Sezoni 2008–09 filloi mbarë për Leverkusenin nën drejtimin e trajnerit të ri Bruno Labbadia, të cilin klubi e kishte blerë nga SpVgg Greuther Fürth i 2. Bundesliga.[25] Me sezonin që vazhdonte, klubi dështoi të fitonte ndeshje kundër ekipeve më të mira në Bundesligë. Ata megjithatë mundën të arrinin në finalen e DFB-Pokal më 30 maj 2009 në Berlin, por u mposhtën 0–1 nga Werder Bremen.[23][26] Leverkusen e përfundoi sezonin në vendin e nëntë në renditjen e Bundesligës, duke bërë që Labbadia të kalonte tek Hamburger SV në qershor 2009.[27] Menjëherë pas kësaj, Leverkusen prezantoi Jupp Heynckes si trajnerin e ri të ekipit, i cili më parë kishte drejtuar Bayern Munich pas largimit të Jürgen Klinsmann.[28]

Kultura e klubit[redakto | përpunoni burim]

BayArena, stadiumi i Bayer Leverkusen

Ndryshe nga shumë klube të tjera gjermane futbolli, të cilët kanë lidhje të forta me klasën punëtore, Bayer Leverkusen buron nga imazh i pastër familjaro-miqësor.[29] BayArena ka reputacionin e të qënit një nga stadiumet e futbollit më familjaro-miqësor në Gjermani.[29] Ironikisht, Bayer 04 ishte klubi i parë i Bundesligës ku tifozët e të cilës e identifikuan veten si Ultras dhe qyteti i Leverkusenit është një nga qytetet më të vjetra industriale të Gjermanisë.[30]

Bayer Leverkusen është perceptuar nga disa si një imazh i problemeve të vazhdueshme të llojeve të ndryshme.[31] Pavarësisht se nga ana financiare ata janë një klub i shëndetshëm, shumë nga tifozët tradicional të klubit e akuzojnë atë si një "klub plastik" pa tradita dhe një fanbazë, që ekziston vetëm për krijimin e sponsorit të për komaninë e tyre farmaceutike – Bayer AG.[32][33] Si rezultat i kësaj, klubi dhe tifozët kanë filluar të vënë në dukje origjinën e tyre industriale me krenari, duke e quajtur veten "Werkself" (Shqip. "Ekipi i fabrikës", "Millhanders") ose "Pillendreher" (Shqip. "Thyesit e tabletave").[34][35]

Origjina industriale e Bayer Leverkusen, megjithatë, nuk është aq unike sa duket. Klube të tjera si PSV, Carl Zeiss Jena dhe Sochaux, ndajnë të njëtin repucation të të qënit klub i klasës punëtore.[36][37] Ndryshe nga ekipet e tjera të Red Bullit (Salzburg, New York dhe Leipzig) që janë themeluar në të shkuarën e afërt për qëllime reklamuese, themelimi i Bayer Leverkusen u motivua nga ideja e krijimit të kushteve të jetesës për punëtorët e fabrikës në fillim të shekullit të 20të. Në këndvështrimin e kësaj tradite, UEFA lejon klubin që të përdor markën "Bayer" në kompedicionet evropiane, duke i hequr më pas të drejën klubeve në veçanti si Red Bull Salzburg që të bëjë një gjë që ngjashme.[38]

Honours[redakto | përpunoni burim]

Bayer Leverkusen fitoi DFB-Pokal1993

Brënda[redakto | përpunoni burim]

Liga[redakto | përpunoni burim]

Bundesliga:

2. Bundesliga Veri:

Kupa[redakto | përpunoni burim]

DFB-Pokal

DFB-Supercup:

Evropa[redakto | përpunoni burim]

Kupa UEFA:

UEFA Liga e Kampioneve:

Të rinjtë[redakto | përpunoni burim]

Në Evropë[redakto | përpunoni burim]

Kompedicioni Nd F B H G+ G- Dg %F
UEFA Liga e Kampioneve &0000000000000094.00000094 &0000000000000036.00000036 &0000000000000019.00000019 &0000000000000039.00000039 &0000000000000133.000000133 &0000000000000154.000000154 −21 &0000000000000038.30000038,30
UEFA Liga e Evropës &0000000000000092.00000092 &0000000000000043.00000043 &0000000000000023.00000023 &0000000000000026.00000026 &0000000000000141.000000141 &0000000000000085.00000085 +56 &0000000000000046.74000046,74
UEFA Kupa e Fituesve të Kupës &0000000000000006.0000006 &0000000000000003.0000003 &0000000000000002.0000002 &0000000000000001.0000001 &0000000000000015.00000015 &0000000000000008.0000008 +7 &0000000000000050.00000050,00
Gjithsej &0000000000000192.000000192 &0000000000000082.00000082 &0000000000000044.00000044 &0000000000000066.00000066 &0000000000000289.000000289 &0000000000000247.000000247 +42 &0000000000000042.71000042,71

Lojtarët[redakto | përpunoni burim]

Skuadra aktuale[redakto | përpunoni burim]

Redaktuar më 28 gusht 2018[39]
Nr. Pozicioni Lojtari
1 Flag of Finland.svg Pt Lukáš Hrádecký
3 Flag of Greece.svg Mb Panagiotis Retsos
4 Flag of Germany.svg Mb Jonathan Tah
5 Flag of Germany.svg Mb Sven Bender
6 Flag of Austria.svg Mb Aleksandar Dragović
7 Flag of Brazil.svg Sm Paulinho
8 Flag of Germany.svg Mb Lars Bender (kapiten)
9 Flag of Jamaica.svg Sm Leon Bailey
10 Flag of Germany.svg Sm Julian Brandt
11 Flag of Sweden.svg Sm Isaac Kiese Thelin (në huazim nga Anderlecht)
13 Flag of Argentina.svg Sm Lucas Alario
15 Flag of Austria.svg Mf Julian Baumgartlinger (kapiten i 3të)
16 Flag of Croatia.svg Mb Tin Jedvaj
Nr. Pozicioni Lojtari
17 Flag of Finland.svg Sm Joel Pohjanpalo
18 Flag of Brazil.svg Mb Wendell
20 Flag of Chile.svg Mf Charles Aránguiz
21 Flag of Germany.svg Mf Dominik Kohr
23 Flag of Germany.svg Mb Mitchell Weiser
24 Flag of Germany.svg Pt Thorsten Kirschbaum
28 Flag of Austria.svg Pt Ramazan Özcan
29 Flag of Germany.svg Mf Kai Havertz
30 Flag of Germany.svg Mf Sam Schreck
31 Flag of Germany.svg Sm Kevin Volland (zëv-kapiten)
32 Flag of Poland.svg Mf Jakub Bednarczyk
38 Flag of Germany.svg Mf Karim Bellarabi

Në huazim[redakto | përpunoni burim]

Nr. Pozicioni Lojtari
36 Flag of Germany.svg Pt Niklas Lomb (tek SV Sandhausen deri më 30 qershor 2019)

Lojtarët e së shkuarës[redakto | përpunoni burim]

Rekordet[redakto | përpunoni burim]

Në shumë ndeshje[40]
    Lojtari Periudha Ndsh
1 Flamuri Stefan Kießling 2006–2018 439
2 Flamuri Ulf Kirsten 1990–2003 426
3 Flamuri Thomas Hörster 1977–1991 404
4 Flamuri Rüdiger Vollborn 1982–1999 401
5 Flamuri Carsten Ramelow 1996–2008 333
6 Flamuri Bernd Leno 2011–2018 304
7 Flamuri Lars Bender 2009– 278
8 Flamuri Bernd Schneider 1999–2009 263
9 Flamuri Gonzalo Castro 2005–2015 235
10 Flamuri Simon Rolfes 2005–2015 234

Më shumë gola[40]
    Lojtari Periudha Gola
1 Flamuri Ulf Kirsten 1990–2003 220
2 Flamuri Stefan Kießling 2006–2018 162
3 Flamuri Herbert Waas 1982–1990 71
4 Flamuri Dimitar Berbatov 2001–2006 69
5 Flamuri Christian Schreier 1984–1991 63
6 Flamuri Cha Bum-Kun 1983–1989 52
7 Flamuri Paulo Sérgio 1993–1997 47
8 Flamuri Arne Larsen Økland 1980–1983 43
9 Flamuri Oliver Neuville 1999–2004 42
10 Flamuri Simon Rolfes 2005–2015 40

Lista e trajnerëve[redakto | përpunoni burim]

Redaktuar më 1 July 2017 [41]
Heiko Herrlich, current manager of Bayer 04

Ekipi i grave[redakto | përpunoni burim]

Red right arrow.svg
 Artikulli kryesor: Bayer 04 Leverkusen (gratë).

Shiko gjithashtu[redakto | përpunoni burim]

Referencat[redakto | përpunoni burim]

  1. ^ a b c d e "Bayer 04 Leverkusen". Bundesliga. Marrë më 11 dhjetor 2018. 
  2. ^ a b "Bayer 04 Leverkusen – BayArena". Bundesliga. Arkivuar nga origjinali më 26 April 2013. Marrë më 9 October 2014. 
  3. ^ "Sports – moving moments". NRW Invest. Marrë më 9 tetor 2014. 
  4. ^ a b c d e f g "Bayer 04 Honours". Bayer Leverkusen. Marrë më 9 tetor 2014. 
  5. ^ "FC Köln derby a Saturday fixture" [Derby me FC Köln të shtunën]. Bayer Leverkusen. 25 shtator 2014. Marrë më 9 tetor 2014. 
  6. ^ a b "The Early Years – It all Started with a Letter" [Vitet e hershme – Gjithçka filloi me një letër]. Bayer Leverkusen. Marrë më 9 tetor 2014. 
  7. ^ a b c "The Thirties – The Bayer Emblem on the Shirt" [Tridhjetat – Emblema e Bayerit në fanell]. Bayer Leverkusen. Marrë më 9 tetor 2014. 
  8. ^ "1987/88: Resurgent Leverkusen hold their nerve" [1887/88: Leverkuseni i rigjallëruar ruajnë gjakftohtësinë e tyre]. UEFA.com. 1 qershor 1988. Marrë më 9 tetor 2014. 
  9. ^ a b "Leverkusen". UEFA.com. Marrë më 9 tetor 2014. 
  10. ^ "DFB Cup 1992/1993". Fussball Daten. Marrë më 9 tetor 2014. 
  11. ^ "Germany Unity Series: From Messiah To Judas – Christoph Daum and the Cocaine Scandal" [Seritë e Unitetit të Gjermanisë: Nga Messiah tek Judas – Christoph Daum dhe skandali i kokainës]. Goal.com. 19 nëntor 2010. Marrë më 9 tetor 2014. 
  12. ^ "Gluttony – part two" [Grykësi – pjesa dy]. The Guardian. 20 maj 2009. Marrë më 9 tetor 2014. 
  13. ^ "10 end-of-season collapses" [10 shëmbjet të fund-sezonit]. Goal.com. 1 qershor 2013. Marrë më 9 tetor 2014. 
  14. ^ "'Neverkusen' ghost haunts final" [Fantazmat e 'Neverkusen' përndjekin finalen]. 28 qershor 2002. Marrë më 9 tetor 2014. 
  15. ^ "Bayer Leverkusen closing in on first their Bundsliga title to end 'Neverkusen' jibes" [Bayer Leverkusen i afrohet titullit të tyre të parë të Bundesligës për t'i dhënë fund talljeve të 'Neverkusen']. The Telegraph. 30 nëntor 2009. Marrë më 9 tetor 2014. 
  16. ^ "Bayer Leverkusen Team Profile of the "Almost Champions"" [Bayer Leverkusen Ekipi i profilit i "pothuajse kampionëve"]. SoccerBox.com. 1 korrik 2015. Marrë më 12 dhjetor 2018. 
  17. ^ "Real humbled by Leverkusen" [Reali përulet nga Leverkuseni]. The Guardian. 16 shtator 2004. Marrë më 9 tetor 2014. 
  18. ^ "Leverkusen dismantle Dynamo" [Leverkusen çmonton Dynamon]. UEFA.com. 9 dhjetor 2004. Marrë më 9 tetor 2014. 
  19. ^ "Leverkusen 1 – 3 Liverpool (Aggregate: 2 – 6)". The Guardian. 8 mars 2005. Marrë më 9 tetor 2014. 
  20. ^ "2004/05: Liverpool belief defies Milan" [2004/05: Besimi i Liverpool sfidon Milanin]. UEFA.com. 25 maj 2005. Marrë më 9 tetor 2014. 
  21. ^ "CSKA Sofia 1–0 Leverkusen". UEFA.com. 29 shtator 2005. Marrë më 9 tetor 2014. 
  22. ^ "Rudi Völler Biography" [Biografia e Rudi Völler]. History of Soccer. Arkivuar nga origjinali më 15 October 2014. Marrë më 9 October 2014. 
  23. ^ a b c d "The New Millennium – Knocking on Europe's Door" [Mijëvjeçari i ri – Duke trokitur në dyert e Evropës]. Bayer Leverkusen. Marrë më 9 tetor 2014. 
  24. ^ "Leverkusen sack coach Skibbe" [Leverkusen shkarkon trajnerin Skibbe]. FIFA.com. 21 maj 2008. Marrë më 9 tetor 2014. 
  25. ^ "Labbadia heuert als neuer Trainer in Leverkusen an". ESPN FC. 25 maj 2008. Marrë më 11 tetor 2014. 
  26. ^ "Werders Triumph dank Özil" [Werder triumfon falë Özil]. Kicker. 30 maj 2009. Marrë më 9 tetor 2014. 
  27. ^ "Labbadia seeks continuity for Hamburg" [Labbadia kërkon vazhdimësim për Hamburgun]. FIFA.com. 7 qershor 2009. Marrë më 9 tetor 2014. 
  28. ^ "Heynckes in Leverkusen vorgestellt" [Heynckes prezantohet tek Leverkusen]. Bild. 6 qershor 2009. Marrë më 9 tetor 2014. 
  29. ^ a b "Bayer Leverkusen". Adidas Soccer Travel. Arkivuar nga origjinali më 15 October 2014. Marrë më 9 October 2014. 
  30. ^ "Ultra culture of the city colors" [Kultura ultrase e ngjyrave të qytetit]. Ultras Leverkusen. Marrë më 9 tetor 2014. 
  31. ^ "The impact of company-run clubs in German football" [Ndikimi i klubeve të drejtuara nga kompani në futbollin gjerman]. Bundesliga Fanatic. 3 qershor 2013. Marrë më 9 tetor 2014. 
  32. ^ "Champions League scouting report: Bayer Leverkusen can cause Manchester United problems on the break" [Raporti i skautit në Ligën e Kampioneve: Bayer Leverkusen mund ti shkaktoj probleme Manchester United në fillim]. Mirror. 16 shtator 2013. Marrë më 9 tetor 2014. 
  33. ^ "Germany's forgotten team want to be noticed" [Ekipi i harruar i Gjermanisë do që të bie në sy]. Reuters. 17 tetor 2013. Marrë më 9 tetor 2014. 
  34. ^ "Werkself secure 1–0 win against Augsburg" [Werkself siguron një fitore 1–0 kundër Augsburg]. Bayer Leverkusen. 24 shtator 2014. Marrë më 9 tetor 2014. 
  35. ^ "Portal – Werkself.de fan forum". Wekself. Marrë më 9 tetor 2014. 
  36. ^ "Football: Economic plight throws spanner in the work" [Futboll: Gjëndja e vështirë ekonomike hedh çelsin në punë]. The Independent. 21 shkurt 1993. Marrë më 9 tetor 2014. 
  37. ^ "Sport sponsorship has gone too far" [Sponsorizimet e sportit kanë shkuar larg]. The Guardian. 9 korrik 2013. Marrë më 9 tetor 2014. 
  38. ^ "From spare-time sixth-tier coach to hard-pressing Bundesliga-topper: The rise and rise of Roger Schmidt" [Nga trajner me kohë të lirë në ligën e gjashtë tek një trajner shytetës në Bundesligë: Rritja dhe rritja e Roger Schmidt]. Four Four Two. 17 shtator 2014. Marrë më 9 tetor 2014. 
  39. ^ "Werkself". Bayer 04 Leverkusen. Marrë më 30 gusht 2017. 
  40. ^ a b "Bayer 04 Leverkusen – Club Statistics" [Bayer Leverkusen – Statistikat e klubit]. Bundesliga. Marrë më 9 tetor 2014. 
  41. ^ "Bayer 04 Coaches". Bayer Leverkusen. Marrë më 9 October 2014. 

Lidhje të jashtme[redakto | përpunoni burim]