Dublini

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
(Përcjellë nga Dublin)
Jump to navigation Jump to search
Dublini
Baile Átha Cliath
Samuel Beckett Bridge At Sunset Dublin Ireland (97037639) (cropped).jpeg
Dublin The Convention Centre 01.JPG
GoergeSalmonTrinityCollegeDublin.jpg
O'Connell Bridge (25748548914).jpg
DublinTheCustomHouse-2014-10.jpg
(Ireland) Dublin Castle Up Yard.JPG
Flamuri i Dublini
Stema Dublini
Nickname(s): 
The Fair City
Motot: 
Obedientia Civium Urbis Felicitas
'Bindja e qytetarëve prodhon një qytet të lumtur'.
Lua error te Moduli:Location_map/multi te rreshti 75: Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/Ireland" does not exist.
Koordinatat: 53°20′59″N 06°15′37″W / 53.34972°N 6.26028°W / 53.34972; -6.26028Coordinates: 53°20′59″N 06°15′37″W / 53.34972°N 6.26028°W / 53.34972; -6.26028
ShtetiFlag of Ireland.svg Irlanda
ProvincaFlag of Leinster.svg Leinster
QarkuDublin
ThemelimiE panjohur[2]
Qeveria
 • TypeKëshilli i Qytetit
 • SelitëBashkia e qytetit të Dublinit
 • KryetariAlison Gilliland (Lab)
Sipërfaqja
 • Kryeqytet117,8 km2 (500 sq mi)
 • Sipërfaqe urbane
318 km2 (100 sq mi)
Popullsia
 (2016)
 • Kryeqytet554.554[1]
 • Dendësia4.708/km2 (10/sq mi)
 • Sipërfaqja urbane
1.173.179[6]
 • Metro
 (2020)
1.417.700[5]
 • Dublini i Madh
1.904.806[7]
Emri i banorëveDubliner, Dub
Zona kohoreUTC0 (GMT)
 • Verës (DST)UTC+1 (IST)
Eirkodi
D01 to D18, D20, D22, D24 & D6W
Prefiksi01 (+3531)
GDP€106 miliardë
GDP per capita€79,000
Faqja zyrtarewww.dublincity.ie

Dublini (Irlandisht: Baile Átha Cliath) është kryeqyteti dhe qyteti më i madh i Irlandës. E vendosur në një gji në bregun lindor, në grykëderdhjen e lumit Liffey, shtrihet në provincën e Leinsterit. Kufizohet në jug nga malet e Dublinit, një pjesë e vargmalit të maleve Wicklow. Ajo ka një popullsi të zonës urbane prej 1,173,179, ndërsa popullsia e Rajonit të Dublinit (tradicionalisht Qarku Dublin) që nga viti 2016 ishte 1,347,359.[8] Popullsia e Zonës së Madhe të Dublinit ishte 1,904,806 për regjistrimin e vitit 2016.[9]

Ekziston një debat arkeologjik në lidhje me saktësisht se ku dhe kur e ka origjinën Dublini, me një vendbanim të krijuar nga Gaelët gjatë ose para shekullit të 7-të e.r., dhe një vendbanim të dytë, Viking, pasues. Ndërsa Mbretëria e vogël e Dublinit, qyteti u rrit dhe u bë vendbanimi kryesor i Irlandës pas pushtimit norman. Qyteti u zgjerua me shpejtësi nga shekulli i 17-të dhe ishte për pak kohë qyteti i dytë më i madh në Perandorinë Britanike pas Akteve të Bashkimit në 1800. Pas pavarësisë në 1922, Dublini u bë kryeqyteti i Shtetit të Lirë Irlandez, i riemërtuar më vonë Irlandë.

Dublini është një qendër bashkëkohore dhe historike për arsimin, artin dhe kulturën, administratën dhe industrinë irlandeze. Që nga viti 2018, qyteti u rendit nga [[Rrjeti i Kërkimit të Qyteteve Botërore të Globalizimit (GaWC) si një qytet global, me një renditje "Alfa minus", që e vendos atë si një nga tridhjetë qytetet më të mira në botë.[10]

Pak histori[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Ekonomia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Demografia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kultura[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Politika[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Binjakëzimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Dublini binjakëzohet me katër vende:[11]

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ "Sapmap Area: County Dublin City". Census 2016 (në anglisht). Central Statistics Office. 2016. Arkivuar nga origjinali më 24 dhjetor 2018. Marrë më 23 dhjetor 2018.
  2. ^ "8 January 1986: 'Bogus' selection of date to mark Dublin's millennium". irishtimes.com (në anglisht). Irish Times. Marrë më 16 qershor 2021.
  3. ^ "Dublin City Profile" (PDF). Maynooth University (në anglisht). Dublin City Development Board. 1 janar 2002. Arkivuar (PDF) nga origjinali më 4 nëntor 2019. Marrë më 6 nëntor 2020.
  4. ^ "Census of Population 2011". Population Density and Area Size by Towns by Size, Census Year and Statistic (në anglisht). Central Statistics Office. prill 2012. Arkivuar nga origjinali më 7 janar 2019. Marrë më 30 mars 2014.
  5. ^ "Number of Irish returning home at highest level since 2007". The Irish Times (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 25 tetor 2020. Marrë më 20 gusht 2020.
  6. ^ "Census of Population 2016" (PDF). Profile 1 – Geographical distribution (në anglisht). Central Statistics Office. 6 prill 2017. fq. 15. Arkivuar (PDF) nga origjinali më 7 prill 2017. Marrë më 6 prill 2017. Table 2.2 Population of urban areas, 2011 and 2016 [..] 2016 [..] Dublin city & suburbs [..] 1,173,179
  7. ^ "Census 2016 Profile 2 – Population Distribution and Movements – CSO – Central Statistics Office". www.cso.ie (në anglisht). Marrë më 18 janar 2018.
  8. ^ "Sapmap Area – NUTS III – Dublin Region". Census 2016 (në anglisht). Zyra Qendrore e Statistikave. 2016. Arkivuar nga origjinali më 16 janar 2018. Marrë më 16 janar 2018.
  9. ^ "Population Distribution – CSO – Central Statistics Office" (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 7 janar 2019. Marrë më 4 shkurt 2018.
  10. ^ "The World According to GaWC 2018" (në anglisht). Globalization and World Cities Research Network: Universiteti Loughborough. 13 nëntor 2018. Arkivuar nga origjinali më 3 maj 2017. Marrë më 23 nëntor 2018.
  11. ^ "Dublin City Council: International Relations Unit" (në anglisht). Dublin City Council. Arkivuar nga origjinali më 7 janar 2019. Marrë më 8 korrik 2014.

Lidhje të jashtme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

 Commons: Dublini – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale