Shko te përmbajtja

Gjibraltari

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
(Ridrejtuar nga Gjibraltar)

Page Stampa:Infobox political division/styles.css has no content.

Gjibraltari
Motto: 
"Montis Insignia Calpe" (Latin)
(English: "Badge of the Rock of Gibraltar")[1]
Himni: God Save the King
Kënga: Gibraltar Anthem
Vendndodhja e Gjibraltarit në Evropë
Vendndodhja e Gjibraltarit në Evropë
Shteti sovranBritania e Madhe Mbretëria e Bashkuar
Kapja nga Spanja4 gusht 1704
Cession to Great Britain11 prill 1713
Dita Kombëtare10 shtator 1967
Antarësimi në KEE1 janar 1973
Tërheqja nga BE31 janar 2020
Largest distrikti më i madh
by population
kryeqyteti
Gjuhët zyrtareAnglisht
Gjuhët e folura
Demonym(s)
GovernmentVarësia e devoluar përfaqësuese
 Monarku
Charles III
Ben Bathurst
Fabian Picardo
 Mayor
Carmen Gómez[2]
LegjislativiParliament
Government of the United Kingdom
Stephen Doughty
Area
 Gjithsej
6.8[3] km2 (2.6 sq mi)
 Uji (%)
0
Highest elevation
426 m (1,398 ft)
Population
 2020 estimate
34,003[3] (220th)
 2022 census
32,688
 Dendësia
5,000/km2 (12,949.9/sq mi)
PBB (PPP)2013 estimate
 Gjithsej
£1.64 billion (not ranked)
 Per capita
£50,941 (not ranked)
GDP (nominal)2024 estimate
 Total
£2.911 billion[3]
 Per capita
£85,614[3]
HDI (2018)0.961[4]
very high · 3rd
MonedhaPaund sterlina
Gibraltar pound (£) (GIP)
Time zoneUTC+01:00 (CET)
  Summer (DST)
UTC+02:00 (CEST)
Ana e drejtimitright
Kodi i thirrjes+350
Postcode
GX11 1AA
Internet TLD.gi
Faqja zyrtarewww.gibraltar.gov.gi
Gjibraltarim nga Punto del Canero

Gjibraltari ( /ˈbrɔːltər/, Spanjisht: [xiβɾalˈtaɾ]) është një territor i jashtëm britanik në skajin jugor të Gadishullit Iberik, në Gjirin e Gjibraltarit, pranë daljes së Detit MesdheOqeanin Atlantik (Ngushtica e Gjibraltarit).

Në vitin 1704, forcat anglo-holandeze kapën Gjibraltarin nga Spanja gjatë Luftës së Pasimit Spanjoll. Aty u ndërtua një garnizon britanik, pasi iu dorëzua Britanisë së Madhe nga Spanja nën kushtet e Traktatit të Utrehtit në vitin 1713; garnizoni britanik u shpall më në fund koloni në vitin 1830. Territori u bë një bazë e rëndësishme e Marinës Mbretërore, veçanërisht gjatë luftërave napoleonike dhe Luftës së Dytë Botërore, sepse kontrollonte hyrjen e ngushtë dhe daljen në Detin Mesdhe, Ngushticën e Gjibraltarit, e cila është vetëm 14.3 km e gjerë. Kjo nyje strategjike mbetet e rëndësishme me gjysmën e tregëtisë detare të botës që kalon nga kjo ngushticë. Ekonomia e Gjibraltarit bazohet në turizëm, bixhoz online, shërbime financiare dhe strehimin e anijeve. Duke patur një nga normat e papunësisë më të ulëta në botë, pjesa më e madhe e forcës punëtore banon në Spanjë dhe/ose jo-vendas, veçanërisht në sektorin privat.

Sovraniteti i Gjibraltarit është një temë e nxehtë në marrëdhëniet anglo-spanjolle, sepse Spanja e pretendon territorin. Në referendumet e mbajtura në vitet 1967 dhe 2002, banorët e Gjibraltarit nuk e morën parasysh presionin spanjoll dhe votuan me shumicë dërrmuese për të qëndruar në vartësi të Britanisë.

  1. "National Symbols" (në anglisht). Gibraltar.gov.gi. Arkivuar nga origjinali më 13 nëntor 2014. Marrë më 21 qershor 2013.
  2. "Investiture of Ms Carmen Gomez GMD as Gibraltar's Mayor - 342/2023" (në anglisht). 2023-05-30. Marrë më 2023-06-12.
  3. 1 2 3 4 "Gibraltar - Key Indicators". Gibraltar.gov.gi (në anglisht). 2024. Marrë më 10 korrik 2024.
  4. Arkivuar 9 gusht 2021 tek Wayback Machine Rankings – Human Development Index (HDI)