Nju Hëmpshër

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
New Hampshire
Shteti i New Hampshire
Nickname(s): 
The Granite State[1]
The White Mountain State
Motot: 
Himni: "Old New Hampshire"[2]
Harta e Shteteve të Bashkuara me New Hampshire të theksuar
Harta e Shteteve të Bashkuara me New Hampshire të theksuar
VendiShtetet e Bashkuara
Para shtetësisëProvinca e New Hampshire
U pranua në Bashkim21, qershor 1788 (9-të)
KryeqytetiConcord
Qyteti më i madhManchester
Metroja më e madhe dhe zonat urbaneBostoni i Madh (kombinuar)
Manchester–Nashua (metro)
Nashua (urban)
Qeveria
 • GuvernatoriChris Sununu (R)
 • Senate PresidentChuck Morse (R)[3]
LegjislaturaGjykata e Përgjithshme
 • Upper houseSenati
 • Lower houseDhoma e Përfaqësuesve
JudiciaryGjykata e Përgjithshme e New Hampshire
Senatorët amerikanJeanne Shaheen (D)
Maggie Hassan (D)
Delegacioni i Dhomës së Përfaqësuesve të SHBA1: Chris Pappas (D)
2: Ann McLane Kuster (D) (lista)
Sipërfaqja
 • Gjithsej9.349 sq mi (24.214[4] km2)
Area rank46-të
Dimensions
 • Gjatësia190 mi (305 km)
 • Gjerësia68 mi (110 km)
Lartësia mbidetare
1.000 ft (300 m)
Highest elevation6.288 ft (1.916,66 m)
Lowest elevation
(Oqeani Atlantik[5])
0 ft (0 m)
Popullsia
 (2020)
 • Gjithsej1.377.529
 • Rank41-të
 • Dendësia147,3/sq mi (56,9/km2)
 • Dendësia rank21-të
 • Të ardhurat mesatare shtëpiake
$73.381[6]
 • Income rank
8-të
Emri i banorëveGranite Stater,
New Hampshirite
Gjuha
 • Gjuha zyrtareAnglisht[7]
(Frëngjishtja lejohet për biznese me Kebekun)[8]
Zona kohoreUTC−05:00 (Lindorr)
 • Verës (DST)UTC−04:00 (EDT)
Shkurtesa USPS
NH
Kodi ISO 3166US-NH
Shkurtesa tradicionaleN.H.
Latitude42° 42′ N to 45° 18′ N
Longitude70° 36′ W to 72° 33′ W
Faqja zyrtarewww.nh.gov

New Hampshire (shqiptohet Nju Hëmpshër) është një nga 50 shtetet e SHBA-së. Ai kufizohet nga Massachussets në jug, Vermont në perëndim, Maine dhe Oqeani Atlantik në lindje, dhe provinca kanadeze Quebec në veri. Nga 50 shtetet e SHBA-së, New Hampshire është i pesti më i vogël për nga sipërfaqja dhe i dhjeti më pak i populluar, me pak më shumë se 1.3 milionë banorë. Konkord është kryeqyteti i shtetit, ndërsa Manchester është qyteti më i madh. Motoja e New Hampshire, "Jeto i Lirë ose Vdis", pasqyron rolin e tij në Luftën Revolucionare Amerikane; pseudonimi i tij, "Shteti i Granitit", i referohet formacioneve dhe guroreve të gjera të granitit.[9] Ai është më i njohur në mbarë vendin për mbajtjen e parë paraprake (pas grupit parlamentar të Iowa) në ciklin e zgjedhjeve presidenciale të SHBA-së.[10]

New Hampshire ishte i banuar për mijëra vjet nga popuj që flisnin algonquian si Abenaki. Evropianët mbërritën në fillim të shekullit të 17-të, me anglezët që krijuan disa nga vendbanimet më të hershme jo-indigjene. Provinca e New Hampshire u krijua në vitin 1629, e emërtuar sipas qarkut anglezHampshire. Pas rritjes së tensioneve midis kolonive britanike dhe kurorës gjatë viteve 1760, New Hampshire pa një nga aktet më të hershme të hapura të rebelimit, me marrjen e Fort William dhe Mary nga britanikët në vitin 1774. Në janar 1776, ai u bë i pari nga kolonitë britanike të Amerikës së Veriut për të krijuar një qeveri të pavarur dhe kushtetutë shtetërore; gjashtë muaj më vonë, ajo nënshkroi Deklaratën e Pavarësisë së Shteteve të Bashkuara dhe kontribuoi me trupa, anije dhe furnizime në luftën kundër Britanisë. Në qershor 1788, ishte shteti i nëntë që ratifikoi Kushtetutën e SHBA-së, duke e sjellë atë dokument në fuqi.

Gjeografia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Demografia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Ekonomia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kultura[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Njerëz të shquar[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Midis individëve të shquar nga Nju Hampshire janë themeluesi Nicholas Gilman, Senatori Daniel Webster, heroi i Luftës Revolucionare John Stark, redaktori Horace Greeley, themeluesi i besimit fetar Shkenca Kristiane Mary Baker Eddy, poeti Robert Frost, astronauti Alan Shepard, dhe shkrimtari Dan Brown. Përveç këtyre, aktori Adam Sandler u rrit, por nuk ka lindur në këtë shtet. New Hampshire ka prodhuar një president: Franklin Pierce.

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ "New Hampshire Almanac: Fast New Hampshire Facts". NH.gov (në anglisht). New Hampshire State Library. 2011. Arkivuar nga origjinali më 31 korrik 2012. Marrë më 22 dhjetor 2014.
  2. ^ New Hampshire State Library. "State Official and Honorary State Song". NH.gov (në anglisht). State of New Hampshire. Marrë më 23 shkurt 2021.{{cite web}}: Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës (lidhja)
  3. ^ In the event of a vacancy in the office of Governor, the President of the State Senate is first in line to assume the gubernatorial powers and duties as Acting Governor.
  4. ^ "Geographic Identifiers: New Hampshire". American Factfinder (në anglisht). Zyra e Regjistrimit të Shteteve të Bashkuara. Arkivuar nga origjinali më shkurt 13, 2020. Marrë më qershor 10, 2016.{{cite web}}: Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht (lidhja)
  5. ^ a b "Elevations and Distances in the United States" (në anglisht). Shërbimi Gjeologjik i Shteteve të Bashkuara. 2001. Arkivuar nga origjinali më 15 tetor 2011. Marrë më 24 tetor 2011.
  6. ^ "Income in the Past 12 Months (in 2017 Inflation-Adjusted Dollars) (S1901): 2017 American Community Survey 1-Year Estimates: New Hampshire". American Factfinder (në anglisht). Zyra e Regjistrimit të Shteteve të Bashkuara. Arkivuar nga origjinali më shkurt 13, 2020. Marrë më 8 prill 2019.{{cite web}}: Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht (lidhja)
  7. ^ "New Hampshire Revised Statutes, Title 1, Chapter 3-C:1—Official State Language" (në anglisht). State of New Hampshire. 1995. Arkivuar nga origjinali më 4 tetor 2018. Marrë më 9 dhjetor 2016.
  8. ^ "New Hampshire Revised Statutes, Title 1, Chapter 3-C:2—Exceptions" (në anglisht). State of New Hampshire. 1995. Arkivuar nga origjinali më 17 nëntor 2004. Marrë më 9 dhjetor 2016.
  9. ^ "Visit NH: State Facts" (në anglisht). NH Department of Resources and Economic Development. Arkivuar nga origjinali më 14 tetor 2010. Marrë më 30 gusht 2010.
  10. ^ "New Hampshire". HISTORY (në anglisht). Marrë më korrik 20, 2021.{{cite web}}: Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht (lidhja)