Revolucioni kulturor

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search

Revolucioni Kulturor, zyrtarisht Revolucioni Kulturor Proletar i Madh, ishte një lëvizje sociopolitike në Republikën Popullore të Kinës nga viti 1966 deri në vitin 1976. Nisur nga Mao Zedong, atëherë Kryetar i Partisë Komuniste të Kinës, qëllimi i tij i deklaruar ishte ruajtja e komunizmit kinez duke pastruar . mbetje të elementeve kapitalistë dhe tradicionalë nga shoqëria kineze, dhe për të ri-imponuar Mao Zedong Thought (i njohur jashtë Kinës si Maoism) si ideologji mbizotëruese në Partinë Komuniste të Kinës. Revolucioni shënoi rikthimin e Mao në pushtet pas një periudhe udhëheqjeje më pak radikale për tu rikuperuar nga dështimet e Brishtit të Madh, politikat e së cilës çuan në urinë dhe afërsisht 30 milion vdekje vetëm pesë vjet më parë. Revolucioni Kulturor dëmtoi ekonominë e Kinës dhe çoi në rreth 500,000 deri në 2,000,000 vdekje.   Mao e nisi lëvizjen në maj të vitit 1966, së shpejti duke u bërë thirrje të rinjve të "bombardojnë shtabin" dhe të shpallin se "te rebeli është i justifikuar". Mao akuzoi se elementët borgjezë kishin infiltruar qeverinë dhe shoqërinë dhe se ata synonin të rivendosnin kapitalizmin. Lin Biao, kreu i Ushtrisë Liblirimtare Popullore (PLA), u shkrua në kushtetutë si pasardhësi i Mao; Lin kishte përpiluar Librin e Vogël të Kuqe, një përzgjedhje të thënieve të Mao, i cili u bë një tekst i shenjtë për kultin e personalitetit të Maos. Mao këmbënguli që revizionistët të hiqen përmes luftës së dhunshme të klasave për të eleminuar rivalët e tij brenda Partisë Komuniste të Kinës (CPC) dhe në shkolla, fabrika dhe institucione qeveritare. Të rinjtë e Kinës u përgjigjën duke formuar grupe të Gardës së Kuqe në të gjithë vendin, të cilat ndaheshin në fraksione rivale dhe ndonjëherë beteja të hapura. Shkollat ​​dhe universitetet ishin të mbyllura. Punëtorët e urbaneve duhej të ndaheshin në fraksione dhe PLA duhej të dërgohej për të rivendosur rendin. Zyrtarët e lartë, veçanërisht Liu Shaoqi dhe Deng Xiaoping, u spastruan ose internuan. Miliona njerëz u akuzuan se ishin të djathtë të djathtë dhe të persekutuar ose të prekur nga poshtërimi publik, burgosja, torturimi, puna e vështirë, konfiskimi i pasurisë dhe nganjëherë ekzekutimi ose ngacmimi në vetëvrasje. Shumë të rinj intelektualë urbanë u dërguan në fshat në Lëvizjen Down to the Country. Rojet e Kuq shkatërruan reliket dhe artifaktet historike ose shkatërruan vendet kulturore dhe fetare.   Mao zyrtarisht përfundoi Revolucionin Kulturor në vitin 1969, por faza e tij aktive zgjati deri të paktën në 1971, kur Lin Biao iku dhe vdiq në një rrëzim avioni, i akuzuar për komplot për të rrëzuar Mao. Pas vdekjes së Mao dhe arrestimit të Bandës së Katër në 1976, Deng Xiaoping shkatërroi gradualisht politikat maoiste të lidhura me Revolucionin Kulturor. Në 1981, Partia deklaroi se Revolucioni Kulturor ishte "përgjegjës për kthimin më të rëndë dhe humbjet më të rënda të pësuara nga Partia, vendi dhe njerëzit që nga themelimi i Republikës Popullore".


Referencat[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  • "Li Peng, the 'Butcher of Tiananmen,' was 'Ready to Die' to Stop the Student Turmoil". AsiaNews.it. 2003. Retrieved August 21, 2011.
  • Barnouin, Barbara and Yu Changgen. Zhou Enlai: A Political Life. Hong Kong: Chinese University of Hong Kong, 2006. ISBN 962-996-280-2. Retrieved on March 12, 2011.
  • Ewing, Kent. (2011, June 4). "Mao's Army on the Attack". Asia Times Online. Asia Times Online (Holdings). Retrieved at <http://www.atimes.com/atimes/China/MF04Ad01.html> on June 16, 2011.
  • Fong Tak-ho. (2006, May 19). "Cultural Revolution? What Revolution?" Asia Times Online. Asia Times Online (Holdings). Retrieved at <http://www.atimes.com/atimes/China/HE19Ad01.html> on June 15, 2011.
  • Gao, Mobo (2008). The Battle for China's Past: Mao and the Cultural Revolution (në anglisht). London: Pluto Press.  978-0-7453-2780-8. Retrieved at <https://web.archive.org/web/20121103094507/http://www.strongwindpress.com/pdfs/EBook/The_Battle_for_Chinas_Past.pdf> on September 2, 2012.
  • Richard King, red. (2010). Art in Turmoil: The Chinese Cultural Revolution, 1966–76 (në anglisht). University of British Columbia Press.  978-0774815437.
  • MacFarquhar, Roderick & Schoenhals, Michael (2006). Mao's Last Revolution (në anglisht). Harvard University Press.  978-0-674-02332-1.
  • Spence, Jonathan D. (1999). The Search for Modern China, New York: W.W. Norton and Company. ISBN 0-393-97351-4.
  • Thurston, Anne F. (1988). Enemies of the People: The Ordeal of Intellectuals in China's Great Cultural Revolution (në anglisht). Cambridge: Harvard University Press.
  • Teiwes, Frederick C.; Sun, Warren (2004). "The First Tiananmen Incident Revisited: Elite Politics and Crisis Management at the End of the Maoist Era". Pacific Affairs (në anglisht). 77 (2): 211–235.  40022499.
  • Zhao Ziyang. Prisoner of the State: The Secret Journal of Premier Zhao Ziyang. Trans & Ed. Bao Pu, Renee Chiang, and Adi Ignatius. New York: Simon and Schuster. 2009. ISBN 1-4391-4938-0

Lexo më tej[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kryesoret[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  • Michael Schoenhals, ed., China's Cultural Revolution, 1966–1969: Not a Dinner Party (Armonk, N.Y.: M.E. Sharpe, 1996. An East Gate Reader). xix, 400 p. ISBN 1-56324-736-4.
  • Richard Curt Kraus. The Cultural Revolution: A Very Short Introduction. New York: Oxford University Press, Very Short Introductions Series, 2012. xiv, 138 p. ISBN 9780199740550.
  • MacFarquhar, Roderick and Schoenhals, Michael. Mao's Last Revolution. Harvard University Press, 2006. ISBN 0-674-02332-3
  • Jiaqi Yan; Gao Gao (1996). Turbulent Decade: A History of the Cultural Revolution (në anglisht) (bot. 1st)). University of Hawai'i Press.  978-0824816957.
  • Morning Sun, "Bibliography," Morningsun.org Books and articles of General Readings and Selected Personal Narratives on the Cultural Revolution.

Tema specifike[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  • Andreas, Joel (2009). Rise of the Red Engineers: The Cultural Revolution and the Origins of China's New Class. Stanford: Stanford University Press.
  • Chan, Anita. 1985. Children of Mao: Personality Development and Political Activism in the Red Guard Generation. Seattle: University of Washington Press.
  • Leese, Daniel (2011). Mao Cult: Rhetoric and Ritual in the Cultural Revolution. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Li, Jie and Enhua Zhang, eds. Red Legacies in China: Cultural Afterlives of the Communist Revolution (Harvard University Asia Center, 2016) 409 p.; Scholarly studies on cultural legacies and continuities from the Maoist era in art, architecture, literature, performance, film, etc.
  • Fox Butterfield, China: Alive in the Bitter Sea, (1982, revised 2000), ISBN 0-553-34219-3, an oral history of some Chinese people's experience during the Cultural Revolution.
  • Chang, Jung; Halliday, Jon (2005). Mao: The Unknown Story (në anglisht). New York: Knopf.  0679422714.
  • Xing Lu (2004). Rhetoric of the Chinese Cultural Revolution: The Impact on Chinese Thought, Culture, and Communication (në anglisht). University of South Carolina Press.  978-1570035432.
  • Ross Terrill, The White-Boned Demon: A Biography of Madame Mao Zedong Stanford University Press, 1984 ISBN 0-8047-2922-0; rpr. New York: Simon & Schuster, 1992 ISBN 0-671-74484-4.
  • Wu, Yiching (2014). The Cultural Revolution at the Margins: Chinese Socialism in Crisis. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Komentet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Trajtimet fiktive[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  • Sijie Dai, translated by Ina Rilke, Balzac and the Little Chinese Seamstress (New York: Knopf: Distributed by Random House, 2001). 197 p. ISBN 0-375-41309-X
  • Xingjian Gao, translated by Mabel Lee, One Man's Bible: A Novel (New York: HarperCollins, 2002). 450 p.
  • Hua Gu, A Small Town Called Hibiscus (Beijing, China: Chinese Literature: distributed by China Publications Centre, 1st, 1983. Panda Books). Translated by Gladys Yang. 260 p. Reprinted: San Francisco: China Books.
  • Hua Yu, To Live: A Novel (New York: Anchor Books, 2003). Translated by Michael Berry. 250 p.
  • Ying Chang Compestine, Revolution Is Not a Dinner Party : A Novel. (New York: Holt, 2007). ISBN 0805082077. Young adult novel.
  • Liu Cixin, translated by Ken Liu, The Three-Body Problem (New York: Tor Books, 2014) Stampa:Isbn

Kujtime nga pjesëmarrësit kinez[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Filmat e klasifikuat në Revolucionin Kulturor[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Linqe të jashtme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]