UEFA Kampionati Evropian i Futbollit
 Kupa Henri Delaunay i Kampionatit Evropian | |
| Themeluar | 1958 |
|---|---|
| Rajoni | Evropa (UEFA) |
| Numri i skuadrave | 24 (finale) 55 (ka të drejtë të hyjë në kualifikim) |
| Kampioni aktual |  Spanja (titulli i 4të) |
| Skuadra më e suksesshme | Spanja (4 tituj) |
| Uebfaqja | Official website |
 UEFA Euro 2028 dhe kualifikues | |
.JPG) UEFA Euro 2016 ndeshje mes Shqipërisë dhe Rumanisë | |
| Tournaments | |
|---|---|
UEFA Kampionati Evropian i Futbollit është garimi kryesor futbollistik i kombëtareve Evropiane në futbollin e meshkujve organizuar nga UEFA. Ky garim mbahet çdo katër vite që nga viti 1960. Fillimisht ky garim u emërua si Kupa e Nacioneve Evropiane, duke ndërruar në emrin Kampionati Evropian i Futbollit në vitin 1968. Garimi llogaritet i dyti më i rëndësishmi mes kombëtareve bazuar në famën Evropiane dhe botërore pas FIFA Kampionati Botëror i Futbollit.
Përveç kësaj është edhe UEFA Kamionati i Femrave inaguruar në vitin 1984 dhe që nga viti 1997 mbahet çdo katër vite sikurse edhe Kampionati Evropian për Nën-21, kampionat ky për meshkuj që mbahet çdo dy vjet.
Garimi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Para vitit 1980, vetëm katër kombëtare kualifikoheshin për në garimin final. Që nga viti 1980 tetë ekipe garonin, kurse që nga viti 1996 garimi u zgjerua përsëri në numrin nismëtarë prej 16 kombëtareve në garimin final. Ekipet garuese zgjidhen pas një serie të garimit kualifikues. Në vitin 1960 dhe 1964 zgjidheshin përmes lojërave vendas/nikoqir, kurse nga viti 1968 përmes kombinimit; garimit në grupe dhe mysafir/nikoqir ndeshjeve. Ekipi/ekipet organizues zgjedhet direkt për në garimin final.
Kampioni i fundit asnjëherë nuk ka kaluar direkt në garimin final, por ka marr pjese në garimin kualifikues sikur dhe ekipet tjera.
Trofeu
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Henri Delaunay Trophy (lexo: Henri Deloinai Trofi, sq.: Trofeu Henri Deloinai), që i jepet fituesit të garimit (Kampionit Evropian) është emëruar për nderë të sekretarit të parë gjeneral të UEFA, Henri Delaunay, i cili e dha idenë e Kampionatit Evropian, por vdiq pesë vite para zhvillimit të garimit të parë në vitin 1960. Djali i tij Pierre Delaunay ishte përgjegjës për ndërtimin e trofeut.[1] Ky trofe, me të njejtat përmasa, është dhuruar që në Kampionatin Evropian të vitit 2004.
Për Kampionatin Evropian të vitit 2008 trofeu u rimodelua duke iu ndërruar përmasat, në një trofe më të madhë. Trofeu u ndërtua me përmasa 18 centimetra më i lartë dhe 2 kilogram më i rëndë duke arritur peshën totale në 8 kilogram dhe gjatësinë në 60 centimetra.[2] [3]
Formati
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Kualifikimet
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Për tu kualifikuar në garimin final ekipet duhet të jenë fituese ose të zënë vendet e dyta në garimin kualifikues.Ekipet ndahen në 7 grupe kualifikuese. Pas përzgjedhjes ekipet vazhdojnë në garimin final, fillimisht garimin gruporë, në vendin/vendet nikoqir/e i cili vend (ose vende) është kualifikuar direkt në garimin final përshkak se është organizues i garimit. Garimi kualifikues fillon në vjestë menjëherë pas mbarimit të Kampionatit Botëror dhe zgjat gati dy vite para garimit final.
Grupet kualifikuese përzgjidhen nga komiteti i UEFA-së duke marr parasyshe disa kritere.
Garimi final
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Gjashtëmbëdhjetë ekipet e kualifikuara për garimin final mblidhen përsëri në katër grupe të garimit final grupor si dhe ekipi/ekipet nikoqire, grupet përzgjidhen duke përdorur metodën e tërhqjes nga ana e komisionit të UEFA-s. Ekipet e këtyre katër grupeve luajnë ndeshje të formatit të ligave, secili me secilin. Pas zhvillimit të secilit ekip nga një ndeshje me secilin ekip në grupin përkatës, i pari dhe i dyti i grupit kualifikohen për në çerekfinale.
- Garimi eliminues
- Çerek finalja
- A1 - B2 (Fituesi E1)
- B1 - A2 (Fituesi E2)
- C1 - D2 (Fituesi F1)
- D1 - C2 (Fituesi F2)
- Gjysëm finalja
- Fituesi E1 - Fituesi F1 (Fituesi G1)
- Fituesi E2 - Fituesi F2 (Fituesi G2)
- Finalja
- Fituesi G1 - Fituesi G2
Statistikat
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Statistikat finale
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]| Ekipi | Tituj | I Dyti | I Treti | Gjysmëfinalist | I Katërti |
|---|---|---|---|---|---|
 Spanja | 4: (1964, 2008, 2012, 2024) | 1: (1984) | - | 1: (2020) | - |
 Gjermania | 3: (1972, 1980, 1996) | 3: (1976, 1992, 2008) | - | 3: (1988, 2012, 2016) | - |
 Franca | 2: (1984, 2000) | 1: (2016) | - | 2: (1996, 2024) | 1: (1960) |
 Italia | 2: (1968, 2020) | 2: (2000, 2012) | - | 1: (1988) | 1: (1980) |
 Bashkimi Sovjetik | 1: (1960) | 3: (1964, 1972, 1988) | - | - | 1: (1968) |
 Çekosllovakia | 1: (1976) | - | 2: (1960, 1980) | - | - |
 Holanda | 1: (1988) | - | 1: (1976) | 4: (1992, 2000, 2004, 2024) | - |
 Danimarka | 1: (1992) | - | - | 2: (1984, 2020) | 1: (1964) |
 Greqia | 1: (2004) | - | - | - | - |
 Portugalia | 1: (2016) | 1: (2004) | - | 3: (1984, 2000, 2012) | - |
.svg){kind=small} Jugosllavia | - | 2: (1960, 1968) | - | - | 1: (1976) |
 Anglia | - | 2: (2020, 2024) | 1: (1968) | 1: (1996) | - |
 Belgjika | - | 1: (1980) | 1: (1972) | - | - |
| Çekia | - | 1: (1996) | - | 1: (2004) | - |
 Hungaria | - | - | 1: (1964) | - | 1: (1972) |
 Suedia | - | - | - | 1: (1992) | - |
 Turqia | - | - | - | 1: (2008) | - |
 Rusia | - | - | - | 1: (2008) | - |
.svg){kind=small} Uellsi | - | - | - | 1: (2016) | - |
Mikpritësit
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]| Mikpritës | Nacioni | Viti/e |
|---|---|---|
| tre herë | Franca | 1960, 1984, 2016 |
| tre herë | Gjermania | 1988, 2020, 2024 |
| tre herë | Italia | 1968, 1980, 2020 |
| dy herë | Belgjika | 1972, 2000 |
| dy herë | Anglia | 1996, 2020 |
| dy herë | Holanda | 2000, 2020 |
| dy herë | Spanja | 1964, 2020 |
| një herë |  Austria | 2008 |
| një herë |  Azerbajxhani | 2020 |
| një herë | Danimarka | 2020 |
| një herë | Hungaria | 2020 |
| një herë |  Polonia | 2012 |
| një herë | Portugalia | 2004 |
| një herë |  Rumania | 2020 |
| një herë | Rusia | 2020 |
| një herë |  Skocia | 2020 |
| një herë | Suedia | 1992 |
| një herë |  Zvicra | 2008 |
| një herë |  Ukraina | 2012 |
| një herë | Jugosllavia | 1976 |
Paraqitje në finale
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]| Paraqitje | Shteti |
|---|---|
| 14 | Gjermania[4] |
| 12 | Spanja |
| 11 | Franca Italia Anglia Holanda Çekia[5] |
| 10 | Rusia[6] Danimarka |
| 9 | Portugalia |
| 7 | Suedia Kroacia Belgjika |
| 6 | Rumania Zvicra Turqia |
| 5 | Jugosllavia[7] Polonia Hungaria |
| 4 | Greqia Skocia Ukraina Austria |
| 3 |  Irlanda Sllovakia |
| 2 |  Bullgaria Shqipëria Uellsi Sllovenia |
| 1 |  Letonia Norvegjia.svg){kind=small} Serbia dhe Mali i Zi Irlanda e Veriut Islanda Finlanda Maqedonia e Veriut Serbia Gjeorgjia |
Shih edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ Michael Harold, 'S'mund të gjesh trofe superior' Arkivuar 14 mars 2007 tek Wayback Machine, UEFA.com, 27 janar, 2006
- ↑ Trofe i ri për UEFA EURO 2008 Arkivuar 14 dhjetor 2007 tek Wayback Machine, UEFA.com, 23 janat, 2007 -
- ↑ http://www.uefa.com/competitions/EURO/news/Kind=1/newsId=389177.html Arkivuar 14 mars 2007 tek Wayback Machine
- ↑ Duke përfshirë paraqitjet si Gjermania Perëndimore.
- ↑ Duke përfshirë paraqitjet si Çekosllovakia.
- ↑ Duke përfshirë paraqitjet si Bashkimi Sovjetik.
- ↑ Kualifikimi i vitit 1992 nuk përfshihet për shkak të sanksioneve ndërkombëtare.
Lidhje të jashtme
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- UEFA European Championship Arkivuar 26 shkurt 2008 tek Wayback Machine at uefa.com.
- Official Website of the Region Basel - The main venue in Switzerland of the European Football Championship 2008