Jump to content

Kombëtarja turke e futbollit

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Turqia
Shirt badge/Association crest
ShoqataFederata Turke e Futbollit (TFF)
KonfederataUEFA (Europe)
TrajneriVincenzo Montella
KapiteniHakan Çalhanoğlu
Më shumë ndeshjeRüştü Reçber (120)
Më shumë golaHakan Şükür (51)
StadiumiTë ndryshme
Kodi I FIFAsTUR[1]
E para ngjyrë
E dyta ngjyrë
Rënditja e FIFAs
Më i lartë5 (qershor 2004)
Më i ulët67 (tetor 1993)
E para ndërkombëtare
 Turqia 2–2 Rumania 
(Stamboll, Turqi; 26 tetor 1923)
Fitorja më e madhe
 Turqia 7–0 Stampa:Country data SYR
(Ankara, Turqi; 20 nëntor 1949)
 Turqia 7–0 South Korea 
(Gjeneva, Zvicër; 20 qershor 1954)
 Turqia 7–0 San Marino 
(Stamboll, Turqi; 10 nëntor 1996)
Humbja më e madhe
 Polonia 8–0 Turqia 
(Chorzów, Poloni; 24 prill 1968)
 Turqia 0–8 Anglia 
(Istanbul, Turqi; 14 nëntor 1984)
 Anglia 8–0 Turqia 
(Londër, Angli; 14 tetor 1987)
Kupa e Botës
Paraqitjet2 (E para 1954)
Rezultati më i mirëVendi i tretë (2002)
Kampionati Evropian
Paraqitjet6 (E para në 1996)
Rezultati më i mirëGjysmëfinalistë (2008)
Lojërat Olimpike
Paraqitjet6 (E para në 1924)
Rezultati më i mirëÇerekfinalistët (1948, 1952)
FIFA Kupa e Konfederatave
Paraqitjet1 (E para në 2003)
Rezultati më i mirëVendi i tretë (2003)
Websitetff.org

Kombëtarja turke e futbollit (turqisht: Türkiye Millî Futbol Takımı) përfaqëson Turqinëfutboll dhe kontrollohet nga Federata Turke e Futbollit, e cila është organi qeverisës i futbollit në Turqi, e cila u themelua në vitin 1923 dhe ka qenë anëtare e FIFA-s që nga viti 1923 dhe e UEFA-s që nga viti 1962.[3]

Turqia është kualifikuar tre herë në Kupën e Botës, në vitet: 1950, 1954, dhe 2002; edhe pse u tërhoqën nga kupa e vitit 1950. Turqia gjithashtu është kualifikuar gjashtë herë në Kampionatin Evropian të Futbollit. Duke bërë debutimin e tyre në Euro 1996, arritën në çerekfinale në Euro 2000, gjysmëfinale në Euro 2008. Vitet e fundit, Turqia u kualifikua në kampionatet Euro 2016, Euro 2020 dhe Euro 2024, duke arritur deri në çerekfinale të këtij të fundit. Turqia është kualifikuar edhe si bashkë-pritëse për kampionatin Euro 2032.

Historiku[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Vitet e hershme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Një nga formacionet e hershme në 1922

Kombëtarja e Turqisë luajti ndeshjen e saj të parë kundër Rumanisë më 1923, duke barazuar 2–2.[4] Zeki Rıza Sporel konsiderohet si ylli i parë i madh i futbollit turk pasi shënoi dy golat e parë ndaj Rumanisë. Turqia luajti ndeshjen e saj të parë zyrtare në Lojërat Olimpike Verore 1924 duke humbur ndaj Çekosllovakisë, 5–2. Dy golat e parë në një ndeshje zyrtare i shënoi Bekir Refet.

Turqia në vitin 1950

Edhe pse Turqia u kualifikua në Kupën e Botës 1950, duke mundur Sirinë 7–0, ata u detyruan të tërhiqen nga turneu për shkak të problemeve financiare. Turqia më pas u kualifikua në Kupën e Botës 1954 pas një play-off me Spanjën. Ata humbën fillimisht 4–1 ndaj Spanjës, por fitorja 1–0 disa ditë më vonë nisi një përsëritje. Me atë rast, ata barazuan 2–2 më pas, duke rezervuar vendin e tyre pas një hedhjeje monedhe. Turqia u grupua së bashku me Hungarinë dhe Gjermaninë Perëndimore. Turqit, megjithatë, nuk luajtën kurrë me Hungarinë për shkak të formatit të turneut, dhe një humbje 4–1 nga gjermanët u pasua nga Turqia që realizoi një fitore 7–0 ndaj Koresë së Jugut. Turqia humbi play-off-in ndaj Gjermanisë Perëndimore 7–2. Në vitin 1956, megjithatë, Turqia luajti me Hungarinë në një ndeshje miqësore në Stamboll, duke mundur atë që ishte një nga skuadrat më të forta të epokës, 3–1.[5] Lefter Küçükandonyadis, padyshim një nga sulmuesit më të mirë turq të të gjitha kohërave, shënoi dy gola gjatë turneut.

Pranë mungesave[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Pavarësisht prezantimit të një ligë kombëtare, dhe shfaqjeve nga klubet turke në konkurrencën evropiane, vitet 1960 do të ishin një kohë e pafrytshme për ekipin kombëtar. Shumica e lojtarëve nga skuadra e Kupës së Botës 1954 ishin në pension, dhe gjenerata e re e lojtarëve nuk arriti të kualifikohej për një turne të madh. Në vitet 1970 Turqia u mbajt në kualifikimet e Kupës Botërore dhe Kampionati Evropian UEFA, por ekipi ishte një pikë shumë e shkurtër për t'u kualifikuar për të dy UEFA Euro 1972 dhe Euro 1976. Në vitet 1980 kombëtarja turke pësoi humbjet e tyre më të këqija me rezultatin 8–0 kundër Polonisë dhe dy herë kundër [Kombëtarja angleze e futbollit|Anglisë]]. Megjithatë, kualifikimet e Kupës së Botës 1990 do të shënonin një pikë kthese për futbollin turk, me Turqinë që humbi vetëm kualifikimin në ndeshjen finale. Lojtarët e shquar në këtë periudhë përfshinin Rıdvan Dilmen, Oğuz Çetin, Rıza Çalımbay, Feyyaz Uçar, dhe fituesin e Këpucës së Artë Evropiane Tanju Çolak.

Vitet 1990[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në vitin 1990, trajneri gjerman Sepp Piontek u vu në krye të ekipit kombëtar. Nën drejtimin e tij, një grup lojtarësh të rinj debutuan për ekipin kombëtar. Shumë nga këta lojtarë (që përfshinte Bülent Korkmaz, Alpay Özalan, Sergen Yalçın, Rüştü Reçber dhe Hakan Şükür) do të bëheshin shtylla kurrizore e kombëtares për shumë vite. Misioni i Piontek mori fund në 1993, ku ai u zëvendësua nga Fatih Terim, i cili nga ana e tij arriti të kualifikohej për Euro 1996. Turqia u kualifikua për turneun e saj të parë të madh që nga viti 1954. Emërimi i Piontekut ishte një lëvizje e rekomanduar nga një tjetër trajner, Jupp Derwall, i cili kishte drejtuar Galatasaray për tre sezone.

Turqia u kualifikua në Euro 1996, duke mundur Zvicrën dhe Suedinë 2–1 gjatë kualifikimit. Pavarësisht paraqitjes solide gjatë kualifikueseve, Turqia humbi të gjitha ndeshjet pa shënuar asnjë gol. Megjithatë, ata shkuan në shtëpi me një çmim: çmimin e lojës së ndershme, që iu dha Özalan.

Skuadra momentale[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Nr. Pozita Lojtari Mosha Ndeshje Gola Klubi
1 GK Mert Günok (1989-03-01)1 mars 1989 33 0 Turqia Beşiktaş
12 GK Altay Bayındır (1998-04-14)14 prill 1998 10 0 Anglia Manchester United
23 GK Uğurcan Çakır (1996-04-05)5 prill 1996 27 0 Turqia Trabzonspor

2 DF Zeki Çelik (1997-02-17)17 shkurt 1997 48 2 Italia Roma
3 DF Merih Demiral (1998-03-05)5 mars 1998 48 4 Arabia Saudite Al-Ahli
4 DF Samet Akaydin (1994-03-13)13 mars 1994 10 1 Turqia Fenerbahçe
13 DF Ahmetcan Kaplan (2003-01-16)16 janar 2003 0 0 Holanda Ajax
14 DF Abdülkerim Bardakcı (1994-09-07)7 shtator 1994 12 1 Turqia Galatasaray
18 DF Mert Müldür (1999-04-03)3 prill 1999 28 2 Turqia Fenerbahçe
20 DF Ferdi Kadıoğlu (1999-10-07)7 tetor 1999 20 1 Turqia Fenerbahçe
22 DF Kaan Ayhan (zëvendëskapiten) (1994-11-10)10 nëntor 1994 63 5 Turqia Galatasaray

5 MF Okay Yokuşlu (1994-03-09)9 mars 1994 43 1 Anglia West Bromwich Albion
6 MF Orkun Kökçü (2000-12-29)29 dhjetor 2000 32 2 Portugalia Benfica
8 MF Arda Güler (2005-02-25)25 shkurt 2005 12 2 Spanja Real Madrid
10 MF Hakan Çalhanoğlu (kapiten) (1994-02-08)8 shkurt 1994 90 19 Italia Inter Milan
15 MF Salih Özcan (1998-01-11)11 janar 1998 22 0 Gjermania Borussia Dortmund
16 MF İsmail Yüksek (1999-01-26)26 janar 1999 17 1 Turqia Fenerbahçe
17 MF İrfan Kahveci (1995-07-15)15 korrik 1995 33 2 Turqia Fenerbahçe
25 MF Yunus Akgün (2000-07-07)7 korrik 2000 10 2 Anglia Leicester City

7 FW Kerem Aktürkoğlu (1998-10-21)21 tetor 1998 34 6 Turqia Galatasaray
9 FW Cenk Tosun (1991-06-07)7 qershor 1991 53 21 Turqia Beşiktaş
11 FW Yusuf Yazıcı (1997-01-29)29 janar 1997 45 3 Franca Lille
19 FW Kenan Yıldız (2005-05-04)4 maj 2005 12 1 Italia Juventus
21 FW Barış Alper Yılmaz (2000-05-23)23 maj 2000 20 2 Turqia Galatasaray
24 FW Semih Kılıçsoy (2005-08-15)15 gusht 2005 3 0 Turqia Beşiktaş
26 FW Bertuğ Yıldırım (2002-01-12)12 janar 2002 3 2 Franca Rennes

Rekordet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Shumica e paraqitjeve[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Rüştü Reçber është lojtari më i luajtur i Turqisë me 120 paraqitje dhe është gjithashtu mbajtësi i rekordeve të vendit për portat e pastra.
Renditja Lojtari Paraqitjet Golat Karriera
1 Rüştü Reçber 120 0 1994–2012
2 Hakan Şükür 112 51 1992–2007
3 Bülent Korkmaz 102 2 1990–2005
4 Emre Belözoğlu 101 9 2000–2019
5 Arda Turan 100 17 2006–2017
6 Tugay Kerimoğlu 94 2 1990–2007
7 Alpay Özalan 90 4 1995–2005
Hakan Çalhanoğlu 90 19 2013–present
9 Hamit Altıntop 82 7 2004–2014
10 Mehmet Topal 81 2 2008–2018

Golashënuesit më të mirë[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Hakan Şükür është golashënuesi më i mirë i të gjitha kohërave i Turqisë me 51 gola.
Renditja Lojtari Golat Paraqitjet Ratio Karriera
1 Hakan Şükür 51 112 0.46 1992–2007
2 Burak Yılmaz 31 77 0.4 2006–2022
3 Tuncay Şanlı 22 80 0.28 2002–2010
4 Lefter Küçükandonyadis 21 46 0.46 1948–1963
Cenk Tosun 21 53 0.4 2013–present
6 Metin Oktay 19 36 0.53 1956–1968
Cemil Turan 19 44 0.43 1969–1979
Nihat Kahveci 19 68 0.28 2000–2011
Hakan Çalhanoğlu 19 90 0.21 2013–present
10 Arda Turan 17 100 0.17 2006–2017

Most clean sheets[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Rank Player Clean sheets Caps Ratio Career
1 Rüştü Reçber 58 120 0.48 1994–2012
2 Volkan Demirel 22 63 0.35 2004–2014
3 Turgay Şeren 16 46 0.35 1950–1966
4 Volkan Babacan 15 35 0.43 2014–present
5 Mert Günok 13 33 0.39 2011–present
6 Ömer Çatkıç 10 19 0.53 2000–2005
Engin İpekoğlu 10 32 0.31 1989–1999
8 Uğurcan Çakır 9 27 0.33 2019–present
9 Sabri Dino 7 12 0.58 1969–1975
Sinan Bolat 7 12 0.58 2009–2019

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ Jeffree, Iain (6 gusht 2015). "FIFA Country Codes". RSSSF (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 19 shtator 2000. Marrë më 10 janar 2016.
  2. ^ "Türkiye sneak through as best third-placed team" (në anglisht). UEFA. 14 tetor 2015. Arkivuar nga origjinali më 19 shkurt 2024. Marrë më 13 mars 2015.
  3. ^ "TFF » İş Ortakları" (në turqisht). Federata Turke e Futbollit. Arkivuar nga origjinali më 2 shtator 2020. Marrë më 2 shtator 2020.
  4. ^ Erdinç, Sivritepe. "Turkey 2–2 Romania". Turkey international football matches (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 19 gusht 2018. Marrë më 31 tetor 2010.
  5. ^ "Magical Magyars beating" (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 19 shkurt 2024. Marrë më 16 shtator 2010.

Lidhje të jashtme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]