Kryeministri i Shqipërisë
| Kryeministri i Republikës së Shqipërisë | |
|---|---|
Stema e Kryeministrisë | |
| Stili | Shkëlqesia e tij (zyrtare dhe diplomatike) z.Kryeministër (jo-zyrtare) |
| Lloji | Kreu i qeverisë |
| Anëtar/e i | |
| Raporton tek | |
| Vendbanimi | Kryeministria |
| Selia | Tiranë, Bulevardi Dëshmorët e Kombit 7, 1010 |
| Emërues | Presidenti |
| Kohëzgjatja e detyrës | Katër vjet e rinovueshme |
| Themelimi | 29 nëntor 1912 |
| Mbajtësi i parë | Ismail Qemali |
| Zëvendës | Albana Koçiu |
| Pagesa | L 228,730 mujor |
| Faqja zyrtare | Faqja zyrtare |
Kryeministri apo Kryetari i Këshillit të Ministrave është kreu i qeverisë së Republikës së Shqipërisë.
Kryeministri është ministri më i lartë i kabinetit në degën ekzekutive të qeverisë në një sistem parlamentar. Pushteti ekzekutiv i takon Këshillit të Ministrave (kabinetit). Kryetari i Këshillit (Kryeministri) emërohet nga Presidenti; Ministrat emërohen nga Presidenti në bazë të rekomandimit të Kryeministrit. Kuvendi duhet të japë miratimin përfundimtar të përbërjes së Këshillit. Këshilli është përgjegjës për kryerjen politikës të brendshme dhe të jashtme. Ai drejton dhe kontrollon veprimtarinë e ministrive dhe organeve të tjera shtetërore.
Kryeministri i parë i Shqipërisë ishte Ismail Qemali. Kryeministri aktual është Edi Rama, që nga 15 shtatori 2013.
Kompetencat, detyrat dhe përgjegjësitë
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Kryeministri i Shqipërisë, i quajtur zyrtarisht Kryeministër i Republikës së Shqipërisë, është zyrtari shtetëror më i fuqishëm dhe më me ndikim në sistemin e qeverisjes shqiptare.
Një rol i rëndësishëm i presidentit është të caktojë një kandidat për postin e kryeministrit, i cili, sipas mendimit të presidentit, është më i aftë të komandojë shumicën e anëtarëve të Parlamentit. Si kryetar i qeverisë, kryeministri është i ngarkuar me drejtimin e politikës së brendshme të vendit dhe drejton administratën publike. Në këtë drejtim, qeveria bashkëpunon me aktorë të tjerë të interesuar socialë. Nëse kryeministri mungon përkohësisht ose është i paaftë për të ushtruar pushtetin e tij ekzekutiv, zëvendëskryeministri merr funksionet e tij, si kryesimi i kabinetit dhe këshillit të ministrave.
Kushtetuta thotë se kryeministri përfaqëson këshillin e ministrave dhe kryeson mbledhjet e tij, përshkruan dhe paraqet politikat kryesore të përgjithshme të shtetit dhe është përgjegjës për to, siguron zbatimin e legjislacionit dhe politikave të miratuara nga Këshilli i Ministrave, koordinon dhe mbikëqyr. punën e anëtarëve të Këshillit të Ministrave dhe të institucioneve të tjera të administratës qendrore shtetërore, kryen detyra të tjera të parashikuara në Kushtetutë dhe ligje, zgjidh mosmarrëveshjet midis ministrave dhe nxjerr urdhra në ushtrimin e kompetencave të tij. Kryeministri mund të nisë edhe një procedim në Gjykatën Kushtetuese të Shqipërisë.
Betim
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Përpara se të marrë detyrën, kryeministrit të zgjedhur i kërkohet të bëjë betimin përpara Presidentit, duke u betuar për besnikëri ndaj Kushtetutës. Teksti i betimit në formën e tij shqipe është i ndjeshëm ndaj gjinisë dhe të gjithë emrat ruajnë gjithmonë një formë asnjanëse. Kryeministri i zgjedhur bën betimin e mëposhtëm, të përcaktuar me Kushtetutë:
Betohem se do t’i bindem Kushtetutës dhe ligjeve të vendit, do të respektoj të drejtat dhe liritë e shtetasve, do të mbroj pavarësinë e Republikës së Shqipërisë dhe do t’i shërbej interesit të përgjithshëm dhe përparimit të Popullit Shqiptar. Presidenti mund te shtoje edhe: Zoti më ndihmoftë!AMIN
Zyra dhe vendbanimi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Zyra e Kryeministrit ose Kryeministria është zyra dhe vendbanimi zyrtar i kryeministrit. Ajo ofron asistencë sekretarie për kryeministrin. Kryeministri përmes zyrës së tij bashkërendon me të gjithë ministrat e kabinetit qendror të sindikatës, ministrin e akuzave të pavarura dhe guvernatorët dhe ministrat e qeverisë së shtetit. Për më tepër, në zyrë zhvillohen takime jo-formale ndërmjet kryeministrit dhe zyrtarëve të tjerë qeveritarë ose të huaj. Ai përbëhet gjithashtu nga stafi i menjëhershëm i kryeministrit të Shqipërisë, si dhe nga nivele të shumta të stafit mbështetës që i raportojnë kryeministrit. Që nga viti 1941, ndërtesa shërben si zyrë dhe rezidencë e kryeministrit. Objekti ndodhet në kryeqytetin e Tiranës në Bulevardin Dëshmorët e Kombit, pranë sheshit Nënë Tereza.
Ndërtesa u planifikua nga arkitektët italianë Florestano Di Fausto dhe Gherardo Bosio dhe u ndërtua së bashku me Bulevardin Dëshmorët e Kombit, sheshin Nënë Tereza dhe të gjitha ndërtesat e vendosura në këto sheshe, gjatë pushtimit italian të Shqipërisë në 1939-1941. një stil racionalist.
Lista e kryeministrave të Shqipërisë
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]| Nr. | Portreti | Emri | Mandati | Partia | Qeveria | Ref. | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Fillimi | Fundi | |||||||
| 1 | Ismail Qemali (1844–1919) |
4 dhjetor 1912 |
22 janar 1914 |
I pavarur | E Përkohshme | |||
| – | Komisioni Ndërkombëtar i Kontrollit | 22 janar 1914 |
14 mars 1914 |
Anëtarët | ||||
| 2 | Turhan Përmeti (1846–1927) |
14 mars 1914 |
3 shtator 1914 |
I pavarur | Përmeti I dhe II | |||
| 3 | Esad Toptani (1863–1920) |
5 tetor 1914 |
27 janar 1916 |
Toptani | ||||
| – | Turhan Përmeti (1846–1927) |
25 dhjetor 1918 |
29 janar 1920 |
Përmeti III | ||||
| 4 | Sulejman Delvina (1884–1933) |
30 janar 1920 |
14 nëntor 1920 |
Delvina | ||||
| 5 | Ilias Vrioni (1882–1932) |
15 nëntor 1920 |
16 tetor 1921 |
Vrioni I dhe II | ||||
| 6 | Pandeli Evangjeli (1859–1949) |
16 tetor 1921 |
6 dhjetor 1921 |
Evangjeli | ||||
| 7 | Qazim Koculi (1887–1943) |
6 dhjetor 1921 |
6 dhjetor 1921 |
Koculi | ||||
| 8 | Hasan Prishtina (1873–1933) |
7 dhjetor 1921 |
12 dhjetor 1921 |
Prishtina | ||||
| 9 | Idhomeno Kosturi (1873–1943) |
12 dhjetor 1921 |
24 dhjetor 1921 |
Kosturi | ||||
| 10 | Xhafer Ypi (1880–1940) |
24 dhjetor 1921 |
2 dhjetor 1922 |
Popullore | Ypi | |||
| 11 | Ahmet Zogu (1895–1961) |
2 dhjetor 1922 |
25 shkurt 1924 |
Konservatore | Zogu | |||
| 12 | Shefqet Vërlaci (1877–1946) |
3 mars 1924 |
27 maj 1924 |
Progresiste | Vërlaci | |||
| – | Ilias Vrioni (1882–1932) |
31 maj 1924 |
10 qershor 1924 |
I pavarur | Vrioni III | |||
| 13 | Fan Noli (1882–1965) |
16 qershor 1924 |
24 dhjetor 1924 |
Liberale | Noli | |||
| – | Ahmet Zogu (1895–1961) |
6 janar 1925 |
31 janar 1925 |
Konservatore | Zogu II | |||
| 14 | Kostaq Kotta (1886–1947) |
5 shtator 1928 |
5 mars 1930 |
I pavarur | Kotta I | |||
| – | Pandeli Evangjeli (1859–1949) |
6 mars 1930 |
16 tetor 1935 |
Evangjeli II, III dhe IV | ||||
| 15 | Mehdi Frashëri (1872–1963) |
21 tetor 1935 |
7 nëntor 1936 |
Frashëri | ||||
| – | Kostaq Kotta (1886–1947) |
9 nëntor 1936 |
7 prill 1939 |
Kotta II | ||||
| – | Shefqet Vërlaci (1877–1946) |
12 prill 1939 |
3 dhjetor 1941 |
Fashiste | Vërlaci II | |||
| 16 | Mustafa Merlika-Kruja (1887–1958) |
4 dhjetor 1941 |
4 janar 1943 |
Merlika-Kruja | ||||
| 17 | Ekrem Libohova (1882–1948) |
18 janar 1943 |
11 shkurt 1943 |
Libohova | ||||
| 18 | Maliq Bushati (1890–1946) |
12 shkurt 1943 |
28 prill 1943 |
Bushati | ||||
| – | Ekrem Libohova (1882–1948) |
11 maj 1943 |
10 shtator 1943 |
Libohova II | ||||
| 19 | Rexhep Mitrovica (1887–1967) |
5 nëntor 1943 |
16 qershor 1944 |
Balli Kombëtar | Mitrovica | |||
| 20 | Fiqri Dine (1897–1960) |
18 korrik 1944 |
29 gusht 1944 |
Dine | ||||
| 21 | Ibrahim Biçakçiu (1905–1977) |
29 gusht 1944 |
20 tetor 1944 |
Biçaku | ||||
| 22 | Enver Hoxha (1908–1985) |
20 tetor 1944 |
19 korrik 1954 |
Partia e Punës | Hoxha I, II dhe III | |||
| 23 | Mehmet Shehu (1913–1981) |
19 korrik 1954 |
17 dhjetor 1981 |
Shehu I–VII | ||||
| 24 | Adil Çarçani (1922–1997) |
18 dhjetor 1981 |
22 shkurt 1991 |
Çarçani I, II dhe III | ||||
| 25 | Fatos Nano (1952–2025) |
22 shkurt 1991 |
4 qershor 1991 |
Socialiste | Nano I dhe II | |||
| 26 | Ylli Bufi (lindur 1948) |
5 qershor 1991 |
10 dhjetor 1991 |
Qeveria e Stabilitetit | ||||
| 27 | Vilson Ahmeti (lindur 1951) |
10 dhjetor 1991 |
4 prill 1992 |
Ahmeti | ||||
| 28 | Aleksandër Meksi (lindur 1939) |
13 prill 1992 |
25 mars 1997 |
Demokrate | Meksi I dhe II | |||
| 29 | Bashkim Fino (1962–2021) |
13 mars 1997 |
25 korrik 1997 |
Socialiste | Fino | |||
| – | Fatos Nano (1952–2025) |
25 korrik 1997 |
28 shtator 1998 |
Nano III | ||||
| 30 | Pandeli Majko (lindur 1967) |
28 shtator 1998 |
29 tetor 1999 |
Majko | ||||
| 31 | Ilir Meta (lindur 1969) |
29 tetor 1999 |
29 janar 2002 |
Meta I dhe II | ||||
| – | Pandeli Majko (lindur 1967) |
7 shkurt 2002 |
24 korrik 2002 |
Majko II | ||||
| – | Fatos Nano (1952–2025) |
24 korrik 2002 |
8 shtator 2005 |
Nano IV | ||||
| 32 | Sali Berisha (lindur 1944) |
8 shtator 2005 |
11 shtator 2013 |
Demokrate | Berisha I dhe II | |||
| 33 | Edi Rama (lindur 1964) |
11 shtator 2013 |
Në detyrë | Socialiste | Rama I, II, III dhe IV | |||
Ish kryeministrat që jetojnë
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]| Emri | Mandati | Data e lindjes |
|---|---|---|
| Ylli Bufi | 1991 | 25 maj 1948 |
| Vilson Ahmeti | 1991–1992 | 5 shtator 1951 |
| Aleksandër Meksi | 1992–1997 | 8 mars 1939 |
| Pandeli Majko | 1998–1999 2002 |
15 nëntor 1967 |
| Ilir Meta | 1999–2002 | 24 mars 1969 |
| Sali Berisha | 2005–2013 | 15 tetor 1944 |







