Vilnius

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Vilnius
Qytet
Njohur si Jeruzalemi i Lituanisë, Athina e veriut
noform
Vendndodhja
Vilnius (Lituania)
Vilnius
Koordinatat:54°40′59.99″ Veri 25°16′59.99″ Lindje 54.683333, 25.28333354°40′59.99″ Veri 25°16′59.99″ Lindje 54.683333, 25.283333
Administrimi
Shteti Flamuri Lituania
Statistika dhe Transporti
Lartësia 148 m (m.n.d.)
Themelimi 1323 (përmendet për herë të parë)
Sipërfaqja 401 km2
Zona Kohore UTC+2
Kodi Postal LT-06 328
Prefiksi +370 5
Demografia
Popullsia 560,190 banorë
 •  aglomerati 850,300 banorë
Dendësia 1,391.9 banorë/km2
Faqja Zyrtare www.vilnius.lt


Vilnius (polonisht: Wilno) është qyteti më i madh dhe kryeqyteti i Lituanisë, me një popullsi prej 555,613 banorësh (847,954 së bashku me rrethinën e saj). [1]

Historia[redakto | redakto tekstin burimor]

Historiani i njohur Romas Batūra ka identifikuar qytetin me Vorutan, njërën nga kështjellat e mbretit Mindaugas i cili është kurorëzuar si Mbret i Lituanisë. Hera e parë që emri i qytetit është shkruar në vitin 1323, në letrat e Mbretit të Madh Gediminas që janë dërguar qyteteve në Gjermani dhe anëtarëve të komunitetit Hebreik për të vizituar kryeqytetin Vilnius. Në vitin 1387, qyteti bie në duar të mbretit Jogaila, njëri nga pasardhësit e mbretit Gediminas.

Ekonomia[redakto | redakto tekstin burimor]

Vilnius është qendra më e madhe ekonomike në Lituani dhe njëra nga qendrat më të mëdha financiare në Shtetet Baltike. Edhe pse është vendi i vetëm 15% të numrit të popullësisë së Lituanisë, gjeneron rreth 35% GDP-ne e Lituanisë[2]. Bazuar në këta indikatore ështe kalkuluar GDP për capita duke u bazuar në PPP, në 2005 është përafersisht $33,100, më lart se mesatarja e Bashkimit Evropian.

Vilnius ka kontribuar më shume se 4.6 bilion litas në bugjetin nacional ne 2004. Shuma perket rreth 37% të bugjetit. Kaunas, qyteti i dytë nga madhësia, ka kontribuar vëtem 1.5 bilion. Vilnius morri prapa si kthim 360 milion litas në bugjet, i cili është vetëm 7.7% të kontributit të tij.

Demografia[redakto | redakto tekstin burimor]

Kultura[redakto | redakto tekstin burimor]

Në vitin 2009 Vilnius do të jetë Kryeqyteti Europian për Kulturë së bashku me Linz

Muzeu Guggenheim Hermitage në Vilnius[redakto | redakto tekstin burimor]

Muzeu Guggenheim Hermitage në Vilnius është një art muze i propozuar të ndërtohet në qytetin Vilnius, kryeqytetin e Lituanisë. Më 8 Prill 2008 juria internacionale zgjedhi arkitekten nga Iraku-Britania Zaha Hadid, fituese e garës ndërkombëtare për dizajnin e muzeut.[3] Muzeu është i planifikuar të përfundon dhe të hapet në vitin 2011.[3]

Siq është parashikuar Muzeu Guggenheim Hermitage në Vilnius do të prezentoj ekspozita të artit medial të ri, pjesë të arkivit antologjik nga qyteti New York dhe artin Fluxus.[3] Lëvizja artistike Fluxus ka qenë prezente ne New York gjatë vitetve 60'ta, dhe ka qenë e udhëhequr nga artisti lituan Jurgis Maciunas.[3] Një pjesë tjetër e veqantë e ekspozitës është koleksioni i punimeve nga regjisori lituan avan-gard Jonas Mekas. Këto punime momentalisht janë prezente në Qendrën për Artet Vizuel Jonas Mekas. Koleksionet që gjenden në Muzeun Hermitage në St.Petersburg dhe Muzeun Guggenheim në New York do të shfaqen gjithashtu.


Politika[redakto | redakto tekstin burimor]

Marrëveshje Bashkëpunimi[redakto | redakto tekstin burimor]

Vilnius ka lidhje bashkëpunimi me 14 qytete. Gjithashtu Vilnius ka marrëveshje për bashkëpunim edhe me 16 qytete tjera.

Referencat[redakto | redakto tekstin burimor]

[1]

Shiko edhe këtë[redakto | redakto tekstin burimor]

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]


[[ku>Vilnius]]


Gabim referencash: Etiketat <ref> ekzistojnë, por nuk u gjet etiketa <references/>