Marrëdhëniet mes Republikës Çeke dhe Kosovës

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Marrëdhëniet Republikë Çeke-Kosovë
Map indicating locations of Republika Çeke and Kosova

Republika Çeke

Kosova

Marrëdhëniet çeko-kosovare janë marrëdhënie të jashtme midis Republikës Çeke dhe Kosovës. Kosova e shpalli pavarësinë e saj nga Serbia më 17 shkurt 2008 dhe Republika Çeke e njohu atë më 21 maj 2008.[1] Republika Çeke hapi një ambasadë në Prishtinë më 16 korrik 2008.[2][3]

Reagimi ndaj pavarësisë[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kur Kosova e shpalli pavarësinë nga Serbia më 17 shkurt 2008, qeveria çeke fillimisht deklaroi se ata nuk do ta njohin menjëherë Kosovën si një shtet të pavarur, përkundrazi Republika Çeke do të presë që Bashkimi Evropian të dilte me një qëndrim të përbashkët ndaj deklaratës. Pas kësaj u bë e qartë se BE-ja nuk do të kishte qëndrim të përbashkët për njohjen e Kosovës për shkak të kundërshtimeve nga anëtarët si Spanja, Rumania, Greqia dhe Sllovakia. Ministri i Jashtëm Karel Schwarzenberg njoftoi më pas se Republika Çeke do të presë dhe ta shohë qasjen; ata do të vëzhgonin se sa kombe e njohin Kosovën dhe mënyrën në të cilën sillet qeveria e Kosovës.[4]

Para deklaratës së 17 shkurtit, Partia Socialdemokrate Çeke dhe Partia Komuniste e Bohemisë dhe Moravia sinjalizuan kundërshtimin e tyre për të njohur çdo deklaratë të njëanshme nga Kosova.[5] Menjëherë pas deklaratës ata qëndruan të vërtetë me fjalët e tyre të paradeklarimit, me të dy palët duke shpallur një ngjashmëri midis deklaratës së Kosovës dhe Marrëveshjes së Mynihut të vitit 1938. Presidenti Václav Klaus gjithashtu simpatizoi palën serbe, duke thënë se Republika Çeke "duhet të marrë parasysh marrëdhëniet tradicionale miqësore midis kombeve çeke dhe serbe" dhe se kombi serb "gjithmonë ka anuar me ne në kohën e provave të vështira historike".[6]

Ndërkohë, përkrahësit e hershëm të njohjes së Kosovës si një shtet të pavarur përfshinë Alexandr Vondra, Ministrin e Çështjeve Evropiane. Vondra parashikoi që qeveria çeke përfundimisht do ta njohë Kosovën, duke thënë "është një lloj si vallëzimi në guaskë veze, është si të trajtosh një tavë pluhuri. Në situata si kjo, unë mendoj se është më mirë të jesh vërtet i kujdesshëm. Do të presim, do ta vlerësojmë situatën; nuk ka nxitim. Padyshim që nuk do të ndodhë këtë javë por le të jemi realistë, me siguri nuk do të presim për gjashtë muaj." Si Kryeministri Mirek Topolánek ashtu edhe Ministri i Jashtëm Karel Schwarzenberg përfundimisht deklaruan mbështetjen e tyre për njohjen e Kosovës.[7][8] Topolánek u përpoq të merrte njohjen përmes kabinetit të qeverisë çeke pak para samitit të NATO-s në Bukuresht. Sidoqoftë, përpjekja e tij ishte e pasuksesshme sepse një pjesë e rëndësishme e Partisë qeverisëse Civile Demokratike kundërshtuan njohjen.[9]

Sipas një sondazhi të opinionit të publikuar në fillim të prillit 2008, 53% e popullatës së anketuar besonin se deklarata e pavarësisë kundër dëshirave të Serbisë do të kishte pasoja negative për stabilitetin në Ballkan, ndërsa 67% e tyre nuk mendojnë se pavarësia do të ndihmonte në normalizimin e marrëdhënieve midis serbëve dhe shqiptarëve, por përkundrazi do t'i acarojnë ata më tej. Më në fund, 36% kundërshtuan deklaratën e njëanshme të pavarësisë së Kosovës, 34% e përkrahën atë, ndërsa 30% të mbetur ishin të pavendosur.[10]

Të inkurajuar nga rezultatet e zgjedhjeve parlamentare të majit 2008 në Serbi, në të cilat koalicioni Për një Serbi Evropiane doli shumë më mirë sesa pritej, ministrat më parë skeptikë të qeverisë çeke rishqyrtuan qëndrimet e tyre dhe filluan të mbështesin njohjen e Kosovës.[11] Është e rëndësishme të theksohet se Koalicioni Për një Serbi Evropiane është kundër deklaratës së njëanshme nga qeveria e Kosovës, megjithatë dëshiron që Serbia të anëtarësohet në BE. Pas tre muajsh debat, më 21 maj Republika Çeke e njohu Kosovën si një komb të pavarur sepse njohja do të forcojë "stabilitetin e përgjithshëm në rajon", tha qeveria.

Pasi njohja u njoftua nga qeveria Çeke, Serbia u përgjigj duke tërhequr ambasadorin e saj nga Praga.[12] Kjo nuk ishte një veprim i pazakontë pasi, si akt proteste, Serbia kishte tërhequr të gjithë ambasadorët e tyre nga kombet që njohën Kosovën.[13] Para se ambasadori serb të largohej nga Praga, ai u takua me Presidentin Václav Klaus. Pas takimit Klaus tha se ai ishte veçanërisht i alarmuar nga fjalët e ambasadorit serb Vladimir Vereš se serbët nuk e kishin marrë atë personalisht kur Kosova u njoh nga vendet si Finlanda dhe Holanda, por që ata ishin dëmtuar nga veprimi i qeverisë çeke. Klaus gjithashtu tha se ai ndihej i turpëruar për shkak të vendimit të qeverisë çeke.[14] Sa i përket opozitës, anëtarët e tyre ende insistuan që njohja "është një turp dhe një shkelje e ligjit ndërkombëtar". Ministri i Jashtëm, Karel Schwarzenberg, ndërsa pranoi se vendimi është jopopullor në disa tremujorë, mbrojti vendimin e qeverisë duke thënë se Kosova e pavarur ishte një realitet dhe diplomacia çeke tani do të jetë në gjendje të ndjekë politika aktive jo vetëm ndaj Kosovës, por edhe ndaj Serbisë.[15]

Një muaj pasi njohu Kosovën si shtet të pavarur, kjo ishte ende një çështje e nxehtë politike dhe qeveria ende po mbronte vendimin e tyre nga kritika e kundërshtarëve.[16] Më 16 korrik 2008, qeveria çeke zëvendësoi zyrën e tyre ndërlidhëse në Prishtinë me një ambasadë të udhëhequr nga një chargé d'affaires.[17] Beogradi njoftoi gjithashtu se ambasadorët e tij do të kthehen në vendet e BE-së që njohën Kosovën. Ambasadori në Republikën Çeke u kthye më 3 gusht 2008.[18]

Sipas një sondazhi të publikuar në korrik 2008, 30% e popullsisë së anketuar ishin dakord me vendimin e qeverisë për ta njohur Kosovën e pavarur, 31% e kundërshtuan atë dhe 39% ishin të pavendosur.[19] Sidoqoftë, më 31 mars 2009, zëdhënësja e Ministrisë së Punëve të Jashtme të Republikës Çeke, Zuzana Opletalová, mohoi çdo veprim të tillë të "çnjohjes" dhe përsëriti qëndrimin zyrtar çek se njohja e Kosovës është një veprim i përfunduar dhe i pakthyeshëm.[20]

2013[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Presidenti i sapozgjedhur çek Miloš Zeman ka një qasje edhe më kritike ndaj pavarësisë së Kosovës sesa paraardhësi i tij; ai njoftoi ta mbajë qëndrimin se asnjë ambasadë çeke nuk do të hapet në Prishtinë, por që oficeri çek ndërlidhës do të tërhiqet. Ai qëndron për tërheqjen e njohjes së pavarësisë dhe e ka quajtur Kosovën "një regjim terrorist të financuar nga mafiet narco".[21] Në të njëjtën intervistë, ai gjithashtu pohoi se do t'i linte të gjitha vendet e Ballkanit jashtë BE-së, përveç Kroacisë dhe Serbisë.

2018[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në maj të vitit 2018, qeveria çeke njoftoi mbështetjen e saj për zgjerimin e BE-së për të gjashtë vendet e Ballkanit në samitin e ardhshëm të BE-së, me iniciativën e Kryeministrit Andrej Babis.

2019[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në një vizitë shtetërore në Serbi në shtator 2019, Presidenti çek Miloš Zeman deklaroi se do të donte që Republika Çeke ta tërheqë njohjen e saj për Kosovën si një shtet të pavarur, dhe se ai do ta diskutojë çështjen me ligjvënësit çekë.[22]

Ushtria[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Republika Çeke aktualisht ka 411 trupa që shërbejnë në Kosovë si paqeruajtës në Forcën e Kosovës, të udhëhequr nga NATO.[23]

Shiko edhe[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ "The Czech Republic has recognized independence of Kosovo" (në anglisht). Ministry of Foreign Affairs of the Czech Republic. 2008-05-21. Marrë më 2008-05-21.
  2. ^ "Česko otevřelo své velvyslanectví v Kosovu" (në çekisht). iDNES.cz. 2008-07-16. Marrë më 2008-07-16.
  3. ^ "Czech Republic opens its embassy to Pristina" (në anglisht). Kosovapress. 2008-07-16. Arkivuar nga origjinali më 2009-01-22. Marrë më 2008-07-16.
  4. ^ "Czech government hesitates to recognise Kosovo" (në anglisht). Radio Praha. 2008-02-19. Marrë më 2008-06-28.
  5. ^ "Czech Parliament may reject an independent Kosovo" (në anglisht). Radio Praha. 2008-01-08. Marrë më 2008-06-28.
  6. ^ "Czech President Klaus concerned about development in Kosovo" (në anglisht). ČeskéNoviny.cz. 2008-02-22. Marrë më 2008-06-28.
  7. ^ "PM pushes for Kosovo recognition ahead of NATO summit" (në anglisht). Radio Praha. 2008-03-31. Marrë më 2008-06-28.
  8. ^ "Czech Republic is not a risk factor…" (në anglisht). The European Weekly. 2008-05-19. Arkivuar nga origjinali më 22 korrik 2011. Marrë më 2008-06-28.
  9. ^ "GOVERNMENT NOT TO RECOGNISE KOSOVO FOR TIME BEING, TOPOLANEK" (në anglisht). The Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Serbia. 2008-03-26. Arkivuar nga origjinali më 7 mars 2016. Marrë më 2008-06-28.
  10. ^ "Czechs believe Kosovo independence "undermines stability"" (në anglisht). B92. 2008-04-04. Arkivuar nga origjinali më 2008-04-10. Marrë më 2008-06-28.
  11. ^ "Prague encouraged by Serbia vote, rethinks Kosovo" (në anglisht). B92. 2008-05-13. Arkivuar nga origjinali më 2008-05-13. Marrë më 2008-06-28.
  12. ^ "Serbia recalls ambassador to Czech" (në anglisht). China Daily. 2008-05-23. Marrë më 2008-06-28.
  13. ^ "Serbia to reinstate EU ambassadors recalled over Kosovo" (në anglisht). RIA Novosti. 2008-07-24. Arkivuar nga origjinali më 12 tetor 2012. Marrë më 2008-07-30.
  14. ^ "KLAUS FEELS ASHAMED BECAUSE OF CZECH RECOGNITION OF KOSOVO" (në anglisht). The Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Serbia. 2008-05-26. Arkivuar nga origjinali më 12 mars 2016. Marrë më 2008-06-28.
  15. ^ "Czech Foreign Minister defends recognition of Kosovo" (në anglisht). ČeskéNoviny.cz. 2008-05-26. Marrë më 2008-06-28.
  16. ^ "Kosovo autonomy dispute rages" (në anglisht). The Prague Post. 2008-06-25. Arkivuar nga origjinali më 2008-06-28. Marrë më 2008-06-28.
  17. ^ "CZECH REPUBLIC OPENS EMBASSY IN PRISHTINA" (në anglisht). The Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Serbia. 2008-07-16. Arkivuar nga origjinali më 11 mars 2016. Marrë më 2008-07-30.
  18. ^ "Serbian ambassador back in Prague after protest" (në anglisht). Czech Press Agency. 2008-08-06. Marrë më 2008-08-06.
  19. ^ "New Czech Gov't could withdraw recognition of Kosovo" (në anglisht). Emportal. Arkivuar nga origjinali më 17 qershor 2020. Marrë më 2009-03-27.
  20. ^ "Çekia e ka pranuar Kosovën dhe kjo nuk ndryshon" telegrafi.com. Link published March 31, 2009. Link Accessed March 31, 2009.
  21. ^ https://www.economist.com/blogs/easternapproaches/2013/04/czech-politics
  22. ^ "Czech President Tells Serbia He Will Seek To Withdraw Kosovo Recognition". Radio Free Europe/Radio Liberty (në anglisht). 2019-09-11. Marrë më 2019-09-12.
  23. ^ "Kosovo Force (KFOR)" www.nato.int Link accessed 21-07-09

Lidhje të jashtme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]