Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Serbisë

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
GA candidate.svg
Ky artikull është propozuar për tu shpallur artikull i mirë. Një artikull i mirë duhet të ketë një shtjellim të pëlqyeshëm të temës me paanësi, burime të shumta serioze dhe një formatim të saktë nga ana teknike në lidhje me kategoritë, lidhjet e materialet multimediale. Ju lutemi, ndihuni të lirë dhe komentoni.


Shiko gjithashtu artikullin: Njohja ndërkombëtare e Kosovës
Marrëdhëniet Kosovë-Serbi
Map indicating locations of Kosova and Serbia

Kosova

Serbia

Kosova shpalli pavarësinë nga Serbia në vitin 2008, një veprim të cilin Serbia e hedh poshtë. Serbia nuk e njeh Kosovën si një shtet të pavarur. Fillimisht nuk kishte marrëdhënie midis të dyve; megjithatë, në vitet në vijim ka pasur dialog dhe bashkëpunim të shtuar midis dy palëve.

Negociatat e mbështetura nga Bashkimi Evropian çuan në Marrëveshjen e Brukselit të vitit 2013 për normalizimin e marrëdhënieve mes qeverive të Kosovës dhe të Serbisë. Marrëveshja duke premtuar që asnjëra palë të mos e pengojë tjetrën në procesin e anëtarësimit në BE, definoi strukturën e policisë dhe zgjedhjeve lokale në tërë Kosovën dhe po ashtu themeloi propozimin e Asociacionit të Komunave Serbe.

Bisedimet diplomatike të ndërmjetësuara nga Shtetet e Bashkuara bënë që të ketë ndërlidhje të trafikut ajror, hekurudhor dhe rrugor, përderisa të dyja palët nënshkruan Marrëveshjet e vitit 2020 për normalizimin ekonomik. Kosova dhe Serbia pritet të bëhen pjesë e një zone ekonomike, të njohur si Zona Mini Shengen.

Reagimi ndaj shpalljes së pavarësisë[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

2rightarrow (Nuvola colors).svg Shiko gjithashtu artikullin Shpallja e Pavarësisë së Kosovës

Serbia kundërshtoi me forcë deklaratën e pavarësisë së Kosovës, e cila u shpall më 17 shkurt 2008. Më 12 shkurt 2008, Qeveria e Serbisë ka krijuar një plan veprimi për ta luftuar deklaratën e parashikuar të Kosovës, e cila përcaktoi, ndër të tjera, ambasadorët serbë për konsultime në protestë nga çdo shtet që e njeh Kosovën, i cili atë ka bërë vazhdimisht.[1][2] Aktivitetet e ambasadorëve nga vendet që kanë njohur pavarësinë janë të kufizuara në takime me zyrtarë më të ulët të Ministrisë së Jashtme. Ministria e Brendshme serbe lëshoi një urdhërarrest kundër Hashim Thaçit, Fatmir Sejdiut dhe Jakup Krasniqit më 18 shkurt 2008 me akuzën e tradhtisë së lartë.[3][4]

Më 8 mars 2008, Kryeministri serb Vojislav Koštunica dha dorëheqje, duke shpërndarë qeverinë e koalicionit, duke thënë se ishte shumë i ndarë në lidhje me situatën e Kosovës për të vazhduar më tej. Një palë zgjedhje të parakohshme parlamentare u mbajtën më 11 maj 2008, së bashku me zgjedhjet lokale.[5] Presidenti Boris Tadić deklaroi se qeveria ra "sepse nuk kishte marrëveshje për integrimin e mëtejshëm në BE".[6]

Harta e shteteve që e kanë njohur pavarësinë e Kosovës (deri në mars 2020) ██ Shtetet që e njohin Kosovën si të pavarur ██ Shtetet që nuk e njohin pavarësinë e Kosovës nga Serbia

Më 24 mars 2008, Slobodan Samardžić, Ministri për Kosovën dhe Metohinë, propozoi ndarjen e Kosovës përgjatë vijave etnike, duke i kërkuar Kombeve të Bashkuara të sigurojnë që Beogradi të mund të kontrollojë institucionet dhe funksionet kryesore në zonat ku serbët formojnë shumicën[7] por anëtarët e tjerë të Qeverisë dhe Presidenti i mohuan këto pretendime.[8] Më 25 mars 2008, Kryeministri në largim, Vojislav Koštunica deklaroi se anëtarësimi në BE duhet të "lihet anash", derisa Brukseli të deklarojë nëse e ka njohur Serbinë brenda kufijve të saj ekzistues.[9]

Më 24 korrik 2008, Qeveria vendosi të kthejë ambasadorët e saj në vendet e BE.[10] Ambasadorë të tjerë u kthyen pas rezultatit pozitiv të votimit në Asamblenë e Përgjithshme të KB.[11] Serbia ka dëbuar përfaqësimet diplomatike të të gjitha vendeve fqinje që më pas njohën pavarësinë e Kosovës: Shqipëria, Bullgaria, Kroacia, Hungaria, Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut.[12]

Më 15 gusht 2008, Ministri i Jashtëm serb Vuk Jeremić paraqiti një kërkesë në Kombet e Bashkuara duke kërkuar një mendim këshillues jo-ligjërisht të detyrueshëm të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë nëse deklarata e pavarësisë ishte në kundërshtim me ligjin ndërkombëtar. Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara miratoi këtë propozim më 8 tetor 2008.[13] Në korrik 2010, GJND lëshoi vendimin e tij, i cili zbuloi se shpallja e pavarësisë së Kosovës "nuk shkel ligjin ndërkombëtar".[14]

2008-2013[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

2rightarrow (Nuvola colors).svg Shiko gjithashtu artikullin Dialogu Prishtinë-Beograd

Që nga shpallja e pavarësisë, Serbia refuzoi të merrej drejtpërdrejt me Republikën e Kosovës, por vetëm përmes ndërmjetësve ndërkombëtarë UNMIK[15] dhe EULEX.[16] Sidoqoftë, ka pasur një normalizim; duke filluar në vitin 2011, një ekip i BE-së e bindi Serbinë të diskutojë disa çështje të vogla kufitare me Kosovën; në shkurt 2013, presidentët e Kosovës dhe të Serbisë u takuan në Bruksel.[17] Zyrtarë të ndërlidhjes po shkëmbehen gjithashtu.[18]

Më 27 mars 2012, katër serbë të Kosovës, përfshirë kryetarin e komunës së Vitisë, u arrestuan nga Policia e Kosovës ndërsa po përpiqeshin të kalonin kufirin e diskutuar në Bela Zemlja përsëri në Kosovë me materiale fushate për zgjedhje të ardhshme. Më pas ata u akuzuan për "nxitje të urrejtjes dhe intolerancës midis grupeve etnike".[19]

Të nesërmen, sindikalisti Hasan Abazi u arrestua me shokun e tij sindikalist Adem Urseli nga policia serbe që po vinte në krye të kryqëzimit të Serbisë/Kosovës afër Gjilanit. Abazi u akuzua për spiunazh dhe Urseli për kontrabandë droge.[20] Ministri i Brendshëm serb Ivica Dačić deklaroi për arrestimet se "policia serbe nuk dëshironte ta merrte këtë qasje, por situata padyshim që nuk mund të vazhdonte më pa hakmarrje... Nëse dikush dëshiron të garojë në arrestime, ne kemi përgjigjen". Sipas avokatit të tij, Abazi atëherë ishte mbajtur në burg të vetmuar. Më 30 mars, Gjykata e Lartë serbe në Vranje urdhëroi Abazin të arrestohej për tridhjetë ditë me akuza për spiunazh që datonin me një incident më 1999, në të cilin Abazi dyshohet se i dha informacion NATO-s.[21] Arrestimi i Abazit u protestua nga Amnesty International[22] dhe Human Rights Watch si "arbitrare".

Hashim Thaçi, Kryeministër i Kosovës (majtas), dhe Ivica Dačić, Kryeministër i Serbisë (djathtas), me Michael Spindelegger (në mes) në Vjenë, 2013.

Më 19 tetor 2012, bisedimet e normalizimit të ndërmjetësuara nga Bashkimi Evropian kanë filluar në Bruksel me kryeministrin serb Ivica Daçiq dhe të atë të Kosovës Hashim Thaçi, ku të dy kryeministrat u ulën në tryezë dhe iniciuan bisedimet për normalizimin e marrëdhënieve në mes të Prishtinës dhe Beogradi.[23] Arritja e një marrëveshjeje të tillë ishte një kusht i domosdoshëm i kandidaturës së Serbisë në BE.[24] Qeveritë ngadalë kanë arritur marrëveshje dhe marrëveshje në fusha të ndryshme, të tilla si liria e lëvizjes, diplomat universitare, përfaqësimi rajonal dhe tregtia dhe zakonet ndërkombëtare. Në Bruksel, Serbia dhe Kosova ranë dakord që zbatimi i marrëveshjes kufitare do të fillonte më 10 dhjetor 2012.[25] Një takim historik u mbajt më 6 shkurt 2013, kur presidenti serb Tomislav Nikolić dhe presidentja kosovare Atifete Jahjaga u ulën në të njëjtën tryezë për herë të parë që kur Kosova shpalli pavarësinë.[26]

Pas një marrëveshjeje në dhjetor 2012, të dy kombet shkëmbyen zyrtarët e ndërlidhjes që punuan në ambientet e BE-së në të dy kryeqytetet. Prishtina iu referua këtyre oficerëve si "ambasadorë", por Beogradi e hodhi poshtë një përcaktim të tillë.[27]

Zyrtarët e lartë të Serbisë u takuan me Përfaqësuesen e Lartë të BE-së për Punët e Jashtme dhe Politikën e Sigurisë Catherine Ashton në Bruksel, më 11 mars 2013, presidenti serb Nikolić tha se Serbia dhe Kosova ishin shumë afër nënshkrimit të një marrëveshje e cila do të përmirësonte ato marrëdhënie.[28]

Më 19 prill 2013, të dy qeveritë përfunduan Marrëveshjen e Brukselit[29], e cila u përshëndet si një hap i madh drejt normalizimit të marrëdhënieve, dhe do të lejonte që Serbia dhe Kosova të përparojnë në integrimin evropian. Marrëveshja raportohet të angazhojë të dy shtetet të mos "bllokojnë ose inkurajojnë të tjerët të bllokojnë përparimin e palës tjetër në shtigjet përkatëse të BE". Ndër masat e tjera marrëveshja vendos një komandant special të policisë (Komandanti do të emërohet nga Prishtina nga një listë e paraqitur nga serbët) dhe gjykata e apelit (Sipas ligjeve dhe procedurave të Prishtinës) për pakicën serbe në Kosovë, por nuk përbën një njohje të pavarësisë së Kosovës nga Beogradi. Në marrëveshjen e dhënë për komunitetet serbe në veri të Kosovës nuk kishte dispozita të veçanta pasi të gjitha komunat kanë të njëjtat të drejta dhe status.[30] Në raportet e lajmeve Ashton citohej të thoshte: "Ajo që ne po shohim është një hap larg nga e kaluara dhe, për të dy, një hap më afër Evropës", ndërsa Thaçi deklaroi "Kjo marrëveshje do të na ndihmojë të shërojmë plagët e së kaluarës nëse kemi mençurinë dhe njohurinë për ta zbatuar atë në praktikë".

Marrëveshja u ratifikua nga asambleja e Kosovës më 28 qershor 2013.[31][32]

2013–negociatat e tanishme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Marrëveshja e Brukselit 2013[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

2rightarrow (Nuvola colors).svg Shiko gjithashtu artikullin Marrëveshja e Brukselit

Bisedimet Kosovë-Serbi hasën vështirësi në vazhdën e marrëveshjes së arritur në Bruksel. Më 7 gusht 2013, u njoftua një marrëveshje midis dy qeverive për krijimin e vendkalimeve të përhershme kufitare midis Serbisë dhe Kosovës përgjatë vitit 2014.[33]

Ivica Dačić, Kryeministër i Serbisë (majtas), dhe Hashim Thaçi, Kryeministër i Kosovës (djathtas), me Catherine Ashton (në mes) në Mynih, 2014.

Më 9 shtator 2013, u arrit një marrëveshje për t'i lejuar Kosovës të aplikojë për kodin e saj ndërkombëtar të numrit.[34] Dy ditë më vonë, qeveria serbe njoftoi shpërbërjen e asambleve të pakicave serbe që ajo krijoi në veri të Kosovës, me qëllim që të lejojë integrimin e pakicës serbe të Kosovës në popullatën e përgjithshme të Kosovës.[35] Për të lehtësuar integrimin e pakicës serbe në veri në shoqërinë kosovare, parlamenti i Kosovës miratoi një ligj të amnistisë duke falur për veprimet e kaluara të rezistencës ndaj autoriteteve të Kosovës.[36] Ky parim u vu në fuqi në fillim të dhjetorit, pasi qeveritë e Serbisë dhe Kosovës ranë dakord për emërimin e një serbi të Kosovës si shef të policisë në zonën serbe të veriut të Kosovës.[37] Të dy qeveritë gjithashtu arritën marrëveshje në parim për të lejuar që Kosova të aplikojë për kodin e saj ndërkombëtar të telefonit sapo qeveria serbe të fillojë bisedimet e pranimit në BE. Më 19 shtator, një oficer i EULEX-it u vra në zonën serbe të Kosovës me një lëvizje duke qëlluar, kjo vrasje shihej si një veprim nga kundërshtarët e pajtimit.[38]

Në fund të vitit 2014, negociatat Kosovë-Serbi u ndalën për shkak të ndryshimit të qeverisë në Kosovë, e cila tani mbrojti një qasje më të ashpër ndaj Serbisë.[39] Më shumë vështirësi u shfaqën në dhjetor 2014, pasi Presidenti i Serbisë Tomislav Nikoliç doli kundër pozitës së qeverisë duke deklaruar se çdo vendim për Kosovën duhet të paraqitet në një referendum.[40]

Më 26 gusht 2015, Kosova dhe Serbia nënshkruan një seri marrëveshjesh në fushat kryesore, në një hap të madh drejt normalizimit të lidhjeve.[41] Ministri i jashtëm i Kosovës pretendoi se ishte një njohje de-fakto e pavarësisë, ndërsa kryeministri i Serbisë tha se siguroi përfaqësimin për serbët në Kosovë. Si rezultat i marrëveshjeve, Serbia tani mund të ecë përpara me negociatat e saj për t'u anëtarësuar në BE. Sidoqoftë, qeveria serbe ende kundërshton çdo iniciativë të qeverisë së Kosovës për t'u bashkuar me agjencitë e KB, dhe nisma e Kosovës lidhur me anëtarësimin në UNESCO u prit me protestë nga Beogradi.[42][43]

Në prill 2020, Kosova me KOSTT, Operatorin e saj të Sistemit të Transmisionit, deklaroi pavarësinë e saj nga operatori serb i transmetimit të energjisë Elektromreža Srbije me një votë nga Rrjeti Evropian i Operatorëve të Sistemit të Transmisionit për Energjinë Elektrike, ENTSO-E, i cili i ka hapur rrugën Kosovës për tu bërë një zonë e pavarur rregullatore për energjinë elektrike. Marrëdhëniet midis Kosovës dhe Serbisë nuk janë prekur nga ky akt.[44] Marrëdhëniet filluan të tensionohen kur Serbia akuzoi Prishtinën dhe Tiranën se po ndjekin një "Shqipëri të Madhe me energji".[45]

Komuniteti i Komunave Serbe[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

2rightarrow (Nuvola colors).svg Shiko gjithashtu artikullin Asociacioni i Komunave Serbe
Komunat e Kosovës siç organizohen nga Republika e Kosovës ██ Asociacioni i Komunave Serbe

Më 13 dhjetor 2016, në mbledhjen e 3511-të të Këshillit të Bashkimit Evropian, delegatët i kërkuan Kosovës që ta zbatojë me shpejtësi në mirëbesim pjesën e saj të të gjitha marrëveshjeve të kaluara, veçanërisht krijimin e Asociacionit/Komunitetit të komunave me shumicë serbe dhe të angazhohet në mënyrë konstruktive me Serbinë në formulimin dhe zbatimin e marrëveshjeve të ardhshme.[46] Më 29 dhjetor 2016, Ministri i Punëve të Jashtme Ivica Dačić vuri në dukje rëndësinë e mbajtjes së dialogut dhe zbatimit të të gjitha marrëveshjeve, kryesisht ato që vlejnë për krijimin e Komunitetit të Komunave Serbe.[47] Më 30 dhjetor 2016, Presidenti i Kosovës Hashim Thaçi kishte deklaruar se shpreson që çështjet e Komunitetit të zgjidhen në fillim të 2017-ës. Kjo nuk ndodhi kurrë dhe ndarjet e thella ndoqën brenda qeverisë.[48]

Incidenti i trenit 2017[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Artikulli kryesor: Incidenti i trenit Beograd–Mitrovicë

Në janar 2017, një tren i pikturuar në ngjyrat e flamurit serb dhe me fjalët "Kosova është Serbi" u ndalua të kalonte në Kosovë.[49] Presidenti serb Tomislav Nikolić deklaroi se Serbia do ta dërgonte ushtrinë e saj në Kosovë nëse sulmohen serbët e Kosovës. Kosova e shihte trenin si një provokim. Si Serbia ashtu edhe Kosova mobilizuan forcat e tyre ushtarake përgjatë kufirit Kosovë-Serbi.[50]

2018 - Arrestimi në Kosovë i politikanit serb[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Policia speciale kosovare arrestoi politikanin serb Marko Gjuriç duke vizituar Mitrovicën Veriore në mars 2018. Megjithë ndalimin e hyrjes në Kosovë dhe paralajmërimet nga policia e Kosovës, Gjuriç vendosi të vizitojë pjesën veriore të Mitrovicës.[51] Policia e Kosovës e armatosur me pushkë e ndjekur nga EULEX hyri në ambientet ku politikanët serbë vendorë po zhvillonin një takim dhe e arrestuan Gjuriçin, i cili sipas Pacollit është i ndaluar të hyjë pasi ai "inkurajon urrejtjen". Duke komentuar ngjarjen, Presidenti Vuçiç i quajti terroristët e shtetit dhe policisë së Kosovës dhe që ata ishin jashtë për të marrë përsipër veriun e Kosovës.[52]

Sanksionet tregtare (2018-2020)[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Më 6 nëntor 2018, Kosova njoftoi një taksë prej 10% për mallrat e importuara nga Serbia dhe Bosnje-Hercegovina. Arsyetimi zyrtar për tarifën e re ishin praktikat e padrejta tregtare dhe sjellja destruktive që synonin Kosovën.[53]

Milun Trivunac, Sekretari i shtetit i Ministrisë së Ekonomisë të Serbisë (ulur majtas),
Richard Grenell, i dërguari special i Shteteve të Bashkuara për Negociatat paqësore mes Serbisë dhe Kosovës (në këmbë djathtas),
Eset Berisha, drejtor i Autoritetit të Aviacionit Civil të Kosovës (ulur djathtas)

Më 21 nëntor 2018, Kosova njoftoi një rritje të nivelit të taksave në 100%. Besohet se politika e re ishte një përgjigje ndaj ofertës së tretë të dështuar të Kosovës për anëtarësimin në Interpol, një rezultat që fajësohet gjerësisht në fushatat serbe nga zyrtarët publikë kosovarë. Në ditën e njoftimit, Zëvendëskryeministri Enver Hoxhaj në Twitter publikisht postoi: "Serbia po vazhdon fushatën e saj agresive kundër Kosovës në fazën int'l. (...) Për ta mbrojtur interesin tonë jetësor, Qeveria e Kosovës ka vendosur sot që të rritet tarifa doganore në 100%. (...)”[54]

Më 1 prill 2020, Kosova hoqi taksën 100%.[55]

Fluturimet Beograd-Prishtinë[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Më 20 janar 2020, Serbia dhe Kosova ranë dakord të rivendosin fluturimet midis kryeqyteteve të tyre për herë të parë në më shumë se dy dekada.[56][57] Eurowings, filiali no-frills i transportuesit flamur gjerman Lufthansa, do të fluturojë midis Beogradit dhe Prishtinës. Marrëveshja erdhi pas muajsh bisedimesh diplomatike nga Richard Grenell, ambasadori i Shteteve të Bashkuara në Gjermani, i cili u emërua i dërguari special për marrëdhëniet Serbi-Kosovë nga Presidenti Donald Trump një vit më parë.

Energjia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në prill 2020 Kosova me KOSTT, Operatorin e saj të Sistemit të Transmisionit, deklaroi pavarësinë e saj nga operatori serb i transmetimit të energjisë Elektromreža Srbije me një votë nga Rrjeti Evropian i Operatorëve të Sistemit të Transmisionit për Energjinë Elektrike, ENTSO-E, i cili i ka hapur rrugën Kosovës për t'u bërë një zonë e pavarur rregullatore për energjinë elektrike.[58]

Marrëveshja u kritikua në Serbi, e cila akuzoi Prishtinën dhe Tiranën për ndjekjen e një "Shqipërie të Madhe për energji". Marko Gjuriç, ndërlidhësi i qeverisë serbe për Kosovën lëshoi një deklaratë ku thuhej se "Serbia është pronari dhe ndërtuesi i rrjeteve të energjisë në Kosovë dhe Metohi, për të cilat ka prova të bollshme".[59]

Marrëveshjet për normalizimin ekonomik 2020[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Artikulli kryesor: Marrëveshjet për Normalizimin Ekonomik mes Kosovës dhe Serbisë (2020)
Aleksandar Vučić, President i Serbisë (majtas), Donald Trump, President i Shteteve të Bashkuara (në mes), dhe Avdullah Hoti, Kryeministër i Kosovës (djathtas), duke e nënshkruar marrëveshjenShtëpinë e Bardhë, 2020.

Më 4 shtator 2020, nën një marrëveshje të ndërmjetësuar nga Shtetet e Bashkuara, Serbia dhe Kosova ranë dakord të normalizojnë marrëdhëniet ekonomike.[60] Marrëveshja do të përfshijë tranzit më të lirë, duke përfshirë hekurudhën dhe rrugën, ndërsa të dyja palët ranë dakord të punojnë me Bankën Eksport – Import të Shteteve të Bashkuara dhe Korporatën Ndërkombëtare të Financave të Zhvillimit të SHBA-së dhe të bashkohen në Zonën Mini Schengen, por gjithashtu të fillojnë lidhjet hekurudhore midis tyre si Nish-Prishtinë dhe Prishtinë-Merdar dhe për të lidhur rrjetin hekurudhor Beograd-Prishtinë me një port detar të thellë në bregdetin e Detit Adriatik.[61] Ata gjithashtu do të kryejnë studimin e fizibilitetit me Departamentin Amerikan të Energjisë në lidhje me ndarjen e Liqenit të Ujmanit, në të cilin shtrihet kufiri midis dy shteteve. Përveç marrëveshjes ekonomike, Serbia ra dakord ta zhvendosë ambasadën e saj në Izrael nga Tel AvivJeruzalem duke filluar në qershor 2021 dhe Izraeli dhe Kosova ranë dakord ta njohin reciprokisht njëra-tjetrën.[62]

Bisedimet e shtatorit 2020 në Bruksel[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Më 7 shtator, Presidenti serb Aleksandar Vuçiç dhe Kryeministri i Kosovës Avdullah Hoti u takuan për bisedime në Bruksel të organizuara nga Josep Borrell nën kujdesin e Bashkimit Evropian.[63] Në një konferencë shtypi pas bisedimeve Përfaqësuesi Special i BE-së për Dialogun Kosovë-Serbi, Miroslav Lajcak, deklaroi se ishte bërë "përparim i plotë" në fushat e bashkëpunimit ekonomik, personave të zhdukur dhe atyre të zhvendosur.[64][65] Vuçiç dhe Hoti do të takohen përsëri në Bruksel më 28 shtator 2020[66] ku do të diskutojnë rregullimet për komunitetet pakicë, zgjidhjen e kërkesave të ndërsjella financiare dhe pronën dhe do të përpiqen të bëjnë përparim drejt një marrëveshjeje më gjithëpërfshirëse.[67]

Minoritetet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

2rightarrow (Nuvola colors).svg Shiko gjithashtu artikujt Serbët në Kosovë dhe Shqiptarët në Serbi

Që nga bombardimi i Jugosllavisë në vitin 1999, një pjesë e madhe e serbëve të Kosovës janë shpërngulur nga shtëpitë e tyre, si pakicat e tjera në të gjithë krahinën. Një pjesë e konsiderueshme e kishave ortodokse serbe, si dhe varrezat dhe shtëpitë serbe, janë shkatërruar ose janë vandalizuar.

Veshjet tradicionale shqiptare dhe serbe nga Kosova

Qeveria serbe premtoi se do të pezullonin punëtorët e burgjeve serbe nga paratë e Lipjanit nëse do të linin institucionet e Kosovës, në të cilat po punonin, kështu vepruan. Megjithatë ata kurrë nuk u paguan, kështu që organizuan një bllokadë të vazhdueshme të Qendrës së Koordinimit në Graçanicë. Ata pretendojnë se Beogradi, Ministria e Kosovës në mënyrë të veçantë, nuk u ka paguar atyre para të premtuara për largimin nga institucionet e Kosovës.[68]

Serbët gjithashtu janë përgjigjur duke formuar asamblenë e tyre.

Në shtator 2013, qeveria serbe çmontoi asambletë e pakicave serbe në Mitrovicë, Leposaviç, Zveçan dhe Zubin Potok, si pjesë e një marrëveshjeje me qeverinë e Kosovës. Në të njëjtën kohë, Presidenti i Kosovës nënshkroi një ligj që lejonte amnisti ndaj serbëve etnikë në Kosovë për veprimet e kaluara të rezistencës ndaj autoriteteve të Kosovës për zbatimin e ligjit.

Kosova i kushton vëmendje të konsiderueshme pakicës shqiptare në Serbi. Pakica shqiptare në Serbi ka shprehur mbështetje për më shumë të drejta në përputhje me të drejtat e serbëve në Kosovë. Në vitin 2013, Isa Mustafa, asokohe një nga drejtuesit e opozitës në Kosovë, duke iu referuar Marrëveshjes së Brukselit tha se "Sapo të mbarojë programi për zbatimin e marrëveshjes, Kosova dhe Serbia duhet të hapin një diskutim për çështjen e të drejtave që gëzojnë shqiptarët që jetojnë në Preshevë dhe në Serbi".[69]

Shiko edhe[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ "Serbia recalls ambassador from US" [Serbia tërheq ambasadorin nga Shtetet e Bashkuara]. BBC (në anglisht). 19 shkurt 2008. Marrë më 25 korrik 2008.
  2. ^ "Canada recognizes Kosovo, Serbia pulls ambassador" [Kanadaja e njeh Kosovën, Serbia e tërheq ambasadorin]. CBC News (në anglisht). 18 mars 2008. Marrë më 25 korrik 2008.
  3. ^ "Podnesena krivična prijava protiv Tačija, Sejdijua i Krasnićija" [U ngritën akuzat penale kundër Thaçit, Sejdiut dhe Krasniqit] (në serbisht). Trebinjedanas.com. Marrë më 28 prill 2010.
  4. ^ Meares, Richard (18 shkurt 2008). "Serbia charges Kosovo leaders with treason" [Serbia akuzon udhëheqësit e Kosovës për tradhti]. Reuters (në anglisht). Marrë më 28 janar 2010.
  5. ^ Divisions over Kosovo cripple Serb government Arkivuar 11 prill 2008 tek Wayback Machine [Divizionet mbi Kosovën e gjymtojnë qeverinë serbe], (në anglisht). The Daily Telegraph. 8 mars 2008.
  6. ^ "Tadić: Lack of agreement on EU toppled government" [Tadiq: Mungesa e marrëveshjes për qeverinë e përmbysur nga BE-ja] (në anglisht). B92.net. 10 mars 2008. Arkivuar nga origjinali origjinali më 7 qershor 2011. Marrë më 28 prill 2010.
  7. ^ Serbia proposes dividing Kosovo along ethnic lines[Serbia propozon ta ndajë Kosovën sipas vijave etnike], (në anglisht). International Herald Tribune. 25 mars 2005.
  8. ^ "Serb Ministers Deny Kosovo Partition Talks" [Ministrat serbë mohojnë bisedimet për ndarjen e Kosovës] (në anglisht). Balkaninsight.com. Arkivuar nga origjinali origjinali më 12 janar 2009. Marrë më 28 mars 2010.
  9. ^ "PM: Serbia not choosing between Russia and West" [Kryeministri: Serbia nuk zgjedh midis Rusisë dhe Perëndimit] (në anglisht). B92.net. 25 mars 2008. Arkivuar nga origjinali origjinali më 7 qershor 2011. Marrë më 28 prill 2010.
  10. ^ "Govt. to return ambassadors" [Qeveritë për të kthyer ambasadorët] (në anglisht). B92. 24 korrik 2008. Marrë më 25 korrik 2008.
  11. ^ "Serbian diplomats return to countries recognizing Kosovo" [Diplomatët serbë kthehen në vendet që e njohin Kosovën] (në anglisht). En.rian.ru. Marrë më 28 prill 2010.
  12. ^ "Serbia Expels Macedonian, Montenegrin Envoys Over Kosovo" [Serbia i dëbon të dërguarit maqedonas dhe malazezë për Kosovë] (në anglisht). Dw-world.de. Marrë më 28 prill 2010.
  13. ^ "UN seeks World Court Kosovo view" [KB-ja kërkon shikimin e Gjykatës Botërore në Kosovë]. BBC (në anglisht). 8 tetor 2008. Marrë më 19 gusht 2009.
  14. ^ "Kosovo independence declaration deemed legal" [Deklarata e pavarësisë së Kosovës vlerësohet si e ligjshme]. Reuters (në anglisht). 22 korrik 2010. Arkivuar nga origjinali origjinali më 24 shtator 2015. Marrë më 24 shtator 2012.
  15. ^ "Rule of Law liaison Office" [Zyra ndërlidhëse e Sundimit të Ligjit] (në anglisht). Arkivuar nga origjinali origjinali më 1 gusht 2013. Marrë më 17 janar 2017.
  16. ^ After a police protocol, EULEX and Serbian officials will intensify preparations for customs and judiciary cooperation [Pas një protokolli policor, zyrtarët serbë dhe të EULEX-it do të intensifikojnë përgatitjet për bashkëpunimin doganor dhe gjyqësor] (në anglisht).
  17. ^ "Serbia and Kosovo: Inching closer" [Serbia dhe Kosova: Më afër]. The Economist (në anglisht). 2 shkurt 2013. Marrë më 11 shkurt 2013.
  18. ^ "Belgrade, Priština to discuss energy next week" [Beogradi dhe Prishtina do të diskutojnë për energjinë javën e ardhshme]. B92 (në anglisht). 2 shkurt 2013. Marrë më 11 shkurt 2013.
  19. ^ "Serbia/Kosovo: Halt Arbitrary Arrests" [Serbi/Kosovë: Ndalimi i Arrestimeve Arbitrare] (në anglisht). Human Rights Watch. 31 mars 2012. Marrë më 19 prill 2012.
  20. ^ Lawrence Marzouk dhe Gordana Andric (28 mars 2012). "Dacic: Kosovo Trade Unionist Arrest Is Retaliation" [Daçiç: Arrestimi Sindikalist i Kosovës është hakmarrje]. Eurasia Review (në anglisht). Marrë më 19 prill 2012.
  21. ^ Fatmir Aliu (30 mars 2012). "Hasan Abazi Faces Month in Custody" [Hasan Abazi përballet me një muaj paraburgim]. Eurasia Review (në anglisht). Marrë më 19 prill 2012.
  22. ^ "Serbia: Amnesty International condemns "retaliatory" arrest of Kosovo Albanian trade unionist" [Serbia: Amnesty International dënon arrestimin "hakmarrës" të sindikalistit shqiptar të Kosovës] (në anglisht). Amnesty International. 29 mars 2012. Marrë më 19 prill 2012.
  23. ^ "Dacic and Thaci Meet in Brussels, Make History" [Daçiç dhe Thaçi takohen në Bruksel, Bëjnë Histori] (në anglisht). Balkan Insight. Marrë më 19 prill 2013.
  24. ^ "Serbia and Kosovo reach EU-brokered landmark accord" [Serbia dhe Kosova arrijnë marrëveshjen historike të ndërmjetësuar nga BE-ja]. BBC (në anglisht). 19 prill 2013. Marrë më 19 prill 2013.
  25. ^ "Serbia PM Pledges Kosovo Solution in 2013" [Kryeministri i Serbisë zotohet për zgjidhjen e Kosovës më 2013] (në anglisht). Balkan Insight. Marrë më 19 prill 2013.
  26. ^ "Kosovo, Serbia Presidents Hail Outcome of Talks" [Presidentët e Kosovës dhe Serbisë brohorisin rezultatin e bisedimeve] (në anglisht). Balkan Insight. Marrë më 19 prill 2013.
  27. ^ Hoxha, Kreshnik. "Kosovo, Serbia Liaison Officers to Start Work" [Zyrtarët ndërlidhës të Kosovës dhe Serbisë gati për ta filluar punën] (në anglisht). Balkan Insight. Marrë më 19 prill 2013.
  28. ^ "Nikolic: Very close to an agreement with Kosovo" [Nikoliç: Shumë afër një marrëveshjeje me Kosovën] (në anglisht). Balkan Inside. Arkivuar nga origjinali origjinali më 7 dhjetor 2013. Marrë më 19 prill 2013.
  29. ^ "Unofficial text of proposed Kosovo agreement" [Teksti jozyrtar i marrëveshjes së propozuar të Kosovës] (në anglisht). B92. 19 prill 2013. Arkivuar nga origjinali origjinali më 27 shtator 2013. Marrë më 17 gusht 2013.
  30. ^ "Kosovo and Serbia Reach Historic Deal in Brussels" [Kosova dhe Serbia arrijnë një marrëveshje historike në Bruksel] (në anglisht). Balkan Insight. 19 prill 2013. Marrë më 19 prill 2013.
  31. ^ "LIGJI NR. 04/L-199 PËR RATIFIKIMIN E MARRËVESHJES SË PARË NDËRKOMBËTARE TË PARIMEVE QË RREGULLOJNË NORMALIZIMIN E MARRËDHËNIEVE MES REPUBLIKËS SË KOSOVËS DHE REPUBLIKËS SË SERBISË". Marrë më 17 janar 2017.
  32. ^ "Kosovo MPs Defy Protests to Ratify Serbia Deal :: Balkan Insight" [Deputetët e Kosovës kundërshtojnë hapur protestat për ta ratifikuar marrëveshjen e Serbisë] (në anglisht). Marrë më 17 janar 2017.
  33. ^ "Permanent Kosovo-Serbia Border Crossings Due in 2014 :: Balkan Insight" [Kalimet e përhershme kufitare Kosovë-Serbi të vitit 2014] (në anglisht). Marrë më 17 janar 2017.
  34. ^ "Belgrade, Pristina Strike Telecoms and Energy Deals :: Balkan Insight" [Beogradi dhe Prishtina rrënjosin telekomët dhe marrëveshjet e energjisë] (në anglisht). Marrë më 17 janar 2017.
  35. ^ "Serbia Pulls Plug on North Kosovo Assemblies :: Balkan Insight" [Serbia tërheq ndërmarrjet në asambletë e Kosovës Veriore] (në anglisht). Marrë më 17 janar 2017.
  36. ^ "Kosovo President Approves Controversial Amnesty Law :: Balkan Insight" [Presidenti i Kosovës miraton ligjin kontravers të amnistisë] (në anglisht). Marrë më 17 janar 2017.
  37. ^ "Serb to Run Police in North Kosovo :: Balkan Insight" [Serbia ta udhëheqë policinë në veri të Kosovës] (në anglisht). Marrë më 17 janar 2017.
  38. ^ "EULEX Policeman Shot Dead in North Kosovo :: Balkan Insight" [Polici i EULEX-it u vra në Veri të Kosovës] (në anglisht). Marrë më 17 janar 2017.
  39. ^ "Kosovo Opposition Hand Serbia Talks to Nationalists :: Balkan Insight" [Opozita e Kosovës ua dorëzon bisedimet e Serbisë nacionalistëve] (në anglisht). Marrë më 17 janar 2017.
  40. ^ "Serbian President Demands Kosovo Referendum :: Balkan Insight" [Presidenti serb kërkon referendum në Kosovë] (në anglisht). Marrë më 17 janar 2017.
  41. ^ "Kosovo and Serbia sign 'landmark' agreements" [Kosova dhe Serbia nënshkruajnë marrëveshje "historike"] (në anglisht). 26 gusht 2015. Marrë më 17 janar 2017.
  42. ^ "Kosovo Plans to Join UNESCO by November :: Balkan Insight" [Kosova planifikon të anëtarësohet në UNESCO deri në nëntor] (në anglisht). Marrë më 17 janar 2017.
  43. ^ "Serbia Vows to Stop Kosovo Joining UNESCO :: Balkan Insight" [Serbia zotohet ta ndalojë anëtarësimin e Kosovës në UNESCO] (në anglisht). Marrë më 17 janar 2017.
  44. ^ "Kostt gains independence from Serbia" [Kostt fiton pavarësinë nga Serbia]. Prishtinainsight.com (në anglisht). Marrë më 21 prill 2020.
  45. ^ "Kosovo moves to join Albanian grid. Serbia incensed" [Kosova bashkohet me rrjetin shqiptar. Serbia e nxehur]. balkaninsight.com (në anglisht). Marrë më 3 dhjetor 2019.
  46. ^ "General Affairs Council, 13/12/2016" [Këshilli i Çështjeve të Përgjithshme, 13/12/2016] (në anglisht). Këshilli i Bashkimit Evropian. 13 dhjetor 2016. fq. 28–29.
  47. ^ "DAILY SURVEY 30.12.2016" [ANKETA E PËRDITSHME 30.12.2016.] (në anglisht). Ministria e Punëve të Jashtme (Serbia). 30 dhjetor 2016. Arkivuar nga origjinali origjinali më 10 qershor 2020. Marrë më 12 qershor 2020.
  48. ^ "Thaçi: I hope that the issue of CSM will be resolved early in 2017" [Thaçi: Shpresoj që çështja e CSM-së të zgjidhet në fillim të vitit 2017] (në anglisht). European Western Balkans. 30 dhjetor 2016.
  49. ^ "Serbia-Kosovo train row escalates to military threat" [Grindja për trenin Serbi-Kosovë shkon deri në kërcënim ushtarak]. BBC News (në anglisht). 15 janar 2017. Marrë më 2017-01-20.
  50. ^ "How a train nearly brought Kosovo and Serbia to the brink of war" [Si një tren gati sa i solli Kosovën dhe Serbinë në prag të luftës]. TRT World (në anglisht). Marrë më 2017-01-20.
  51. ^ "Kosovo Arrests Serbian Official for Illegal Entry" [Kosova arreston zyrtarin serb për hyrje të paligjshme] (në anglisht).
  52. ^ "Vučić: Teroristi hteli da pokažu moć i podršku Zapada" [Vuçiç: Terroristët donin të tregonin fuqinë dhe mbështetjen e Perëndimit] (në serbisht). B92.
  53. ^ "Kosovo Imposes Customs Tariffs on Serbia, Bosnia" [Kosova vendos tarifa doganore në Serbi dhe në Bosnjë] (në anglisht). balkaninsight.com. 6 nëntor 2018.
  54. ^ "Kosovo Slaps 100 Percent Tariffs On Serbia, Bosnia To 'Defend Vital Interest'" [Kosova vendos tarifat prej 100 përqind për Serbinë dhe Bosnjën për të 'mbrojtur interesin jetësor'] (në anglisht). rferl.org/. 21 nëntor 2018.
  55. ^ "Kosovo Lifts 100 Percent Tariff On Serbia; Belgrade Calls It 'Fake News'" [Kosova heq tarifën 100 përqind të Serbisë; Beogradi e quan 'Lajme të Rreme']. RadioFreeEurope/RadioLiberty (në anglisht). Marrë më 2020-05-07.
  56. ^ "Serbia-Kosovo Flights to Resume Under U.S.-Brokered Deal" [Fluturimet Serbi-Kosovë do të rinisin nën marrëveshjen e ndërmjetësuar nga SHBA-ja] (në anglisht). The New York Times. 20 janar 2020.
  57. ^ "Kosovo-Serbia flights to restart after two decades" [Fluturimet Kosovë-Serbi të rifillojnë pas dy dekadash] (në anglisht). Euronews. 25 janar 2020.
  58. ^ "Kostt gains independence from Serbia" [Kostt fiton pavarësinë nga Serbia]. Prishtinainsight.com (në anglisht). Marrë më 21 prill 2020.
  59. ^ "Kosovo moves to join Albanian grid. Serbia incensed" [Kosova bashkohet me rrjetin shqiptar. Serbia e nxehur]. balkaninsight.com (në anglisht). Marrë më 3 dhjetor 2019.
  60. ^ Riechmann, Deb (4 shtator 2020). "Serbia, Kosovo normalize economic ties, gesture to Israel" [Serbia dhe Kosova normalizojnë lidhjet ekonomike, gjest ndaj Izraelit] (në anglisht). Associated Press.
  61. ^ "Documents signed at the White House cover wider scope than expected" [Dokumentet e nënshkruara në Shtëpinë e Bardhë mbulojnë një shtrirje më të gjerë sesa pritej]. European Western Balkans (në anglisht). 4 shtator 2020. Marrë më 5 shtator 2020.
  62. ^ Gearan, Anne (4 shtator 2020). "Serbia and Kosovo sign breakthrough economic accord that is short of normal relations" [Serbia dhe Kosova nënshkruajnë marrëveshjen e përparimit ekonomik që nuk është në marrëdhëniet normale]. The Washington Post (në anglisht). Marrë më 4 shtator 2020.
  63. ^ "Serbian, Kosovar Leaders Meet EU Officials In Brussels On Heels Of 'Historic' U.S.-Mediated Deal" [Udhëheqësit serbë dhe kosovarë takohen me zyrtarë të BE-së në Bruksel në prag të një marrëveshjeje 'historike' të ndërmjetësuar nga SHBA-ja]. RadioFreeEurope (në anglisht). 7 shtator 2020. Marrë më 8 shtator 2020.
  64. ^ "Serbia-Kosovo negotiations advance: EU" [Përparojnë negociatat Kosovë-Serbi: BE]. aa.com (në anglisht). 7 shtator 2020. Marrë më 8 shtator 2020.
  65. ^ "Kosovo, Serbia Make Progress in All Three Topics during Brussels Dialogue" [Kosova dhe Serbia bëjnë përparim në të tri temat gjatë dialogut të Brukselit]. Exit News (në anglisht). 7 shtator 2020. Marrë më 8 shtator 2020.
  66. ^ "Lajcak hails progress in Kosovo Serbia-dialogue" [Lajcak brohorit përparimin në dialogun Kosovë-Serbi]. Prishtina Insight (në anglisht). 7 shtator 2020. Marrë më 8 shtator 2020.
  67. ^ "Belgrade-Pristina Dialogue: Remarks by the EU Special Representative Miroslav Lajčák after the high-level meeting" [Dialogu Beograd-Prishtinë: Vërejtje nga Përfaqësuesi Special i BE-së Miroslav Lajčák pas takimit të nivelit të lartë]. European Union External Action (në anglisht). 7 shtator 2020. Marrë më 8 shtator 2020.
  68. ^ "News - Society - Kosovo Serb prison workers continue protest" [Lajmet - Shoqëria - Punëtorët serbë të burgjeve të Kosovës vazhdojnë protestën] (në anglisht). B92. 2 prill 2008. Arkivuar nga origjinali origjinali më 7 qershor 2011. Marrë më 28 prill 2010.
  69. ^ "Serbia's Presevo Albanians Ask Pristina for Support" [Shqiptarët e Preshevës në Serbisë i kërkojnë Prishtinës mbështetje] (në anglisht). BalkanInsight. 17 maj 2013. Marrë më 20 prill 2018.

Lidhje të jashtme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]