Harry Potter dhe Guri Filozofal (filmi)

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Harry Potter dhe Guri Filozofal

Viti 2001
Regjia Chris Columbus
Produksioni David Heyman
Skenari Steve Cloves
Bazuar në Harry Potter dhe Guri Filozofal nga J. K. Rowling
Në rolet kryesore Daniel Radcliffe
Rupert Grint
Emma Watson
John Cleese
Robbie Coltrane
Warwick Davis
Richard Griffiths
Richard Harris
Ian Hart
John Hurt
Alan Rickman
Fiona Shaw
Maggie Smith
Julie Walters
Muzika John Williams
Kinematografia John Seale
Montazhi Richard Francis-Bruce
Studioja kinematografike Heyday Films
1492 Pictures
Shpërndarë nga Warner Bros. Pictures
Data e daljes në kinema 4 nëntor 2011 (MB)
16 nëntor 2011 (SHBA)
Kohëzgjatja 152 minuta
Shteti Mbretëri e Bashkuar
Gjuha Anglisht
Vlerësimi 7.6/10 (IMDb)
7.1/10 (Rotten Tomatoes)
Buxheti 125 milionë dollarë
Fitimet 974.8 milionë dollarë
Paraprihet nga
Pasohet nga Harry Potter dhe Dhoma e të Fshehtave
Faqja zyrtare
IMDb.Logo.png Harry Potter dhe Guri Filozofal
Harry Potter dhe Guri FilozofalAll Movie Guide

Harry Poter dhe Guri Filozofal (shfaqur në SHBA si Harry Poter dhe Guri i Magjistarit) është një film i vitit 2001 i zhanrit fantazi, me regji nga Chris Columbus, shpërndare nga Warner Bros. Pictures Filmi bazohet në romanin me të njëjtin titull të J. K. Rowling.

Harry Potter dhe Guri Filozofal, i pari në serinë e filmave Harry Potter, u shkruajt nga Steve Kloves me David Heyman si producent. Filmi tregon vitin e parë në Shkollën e Magjisë dhe Shtrigërisë "Hoguorts" të personazhit kryesor Harri Poter teksa ai zbulon që është një magjistar i mirënjohur dhe fillon edukimin e tij magjik.

Warner Bros bleu të drejtat e librit në vitin 1999 për një shumë prej 1 milionë paundësh. Xhirimi filloi në Mbretërinë e Bashkuar në vitin 2000, me Chris Columbus i cili u përzgjodh si regjisor nga një listë e shkurtër regjisorësh të mundshëm që përfshinte Steven Spielberg dhe Rob Reiner. Aktorët kryesorë përfshijnë Daniel Radcliffe, në rolin e Harri Poterit, Rupert Grint, në rolin e Ron Uezlit dhe Emma Watson në rolin e Hermionë Grenxhër. Rowling këmbënguli që e tërë trupa e aktorëve të ishte angleze ose irlandeze dhe filmi u xhirua në Leavesden Film Studios si dhe në ndërtesat historike përreth Mbretërisë së Bashkuar.

Harry Potter dhe Guri Filozofal doli në MB dhe SHBA më 16 nëntor 2001. Filmi u konsiderua një sukses i madh nga ana financiare duke arritur të mbledhë rreth 974.8 milionë dollarë në të gjithë botën. I shpallur si filmi më fitimprurës në vitin 2001, filmi renditet i 34-ti në filmat me fitimprurës të të gjitha kohërave dhe filmi i dytë më i suksesshëm nga seria Harry Potter, fill pas Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Dytë.

Harry Potter dhe Guri Filozofal ishte kandidat për shumë çmime të Akademisë duke përfshirë këtu çmimin për muzikën më të mirë origjinale, kinematografinë më të mirë dhe kostumografinë më të mirë.

Filmi ndiqet nga 7 filma të tjerë duke filluar me Harry Potter dhe Dhoma e të Fshehtave në vitin 2002 dhe duke e mbyllur me Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes Pjesa e Dytë në vitin 2011, afërsisht 10 vjet pas daljes në kinema të filmit të parë.

Skenari[redakto | redakto tekstin burimor]

Familja Dërsli

Zoti dhe zonja Dërsli, banues në Privet Drajv numër 4, e thoshin me krenari se ishin njerëz krejt të zakonshëm. Vernoni dhe Petunia e donin shumë djalin e tyre dërdëng, Dadlin, të cilin e llastonin sidomos në sy të Harrit, djalit jetim të motrës së zonjës Dërsli. Harri Poter, një çunak në dukje i zakonshëm, është subjekt i keqtrajtimit psikologjik të kushërinjve të tij të ligj, vetëm e vetëm sepse është “i pazakontë”, siç ata e quanin, gjë për të cilën ka dhënë dhe shenja.

Në ditëlindjen e tij të njëmbëdhjetë, Harri vizitohet nga një i panjohur trupmadh e misterioz, i quajtur Rubeus Hagrid, i cili i thotë atij se ai në fakt është një magjistar. Hagridi i shpjegon Harrit se ai është i famshëm në botën e magjisë pasi kur ishte ende foshnje arriti t’i mbijetonte një sulmi nga një magjistar i errët i njohur si Lord Fluronvdekja. Fluronvdekja vrau prindërit e Harrit por dështoi në vrasjen e Harrit pasi sulmi i tij mbi këtë të fundit u kthye mbrapsht, duke i lënë vetëm një shenjë rrufeje në ballë Harrit, dhe duke e bërë Fluronvdekjen krejt të pafuqishëm. Një tjetër lajmërim me rëndësi që i jepet Harrit nga Hagridi, është ftesa për të ndjekur Shkollën "Hoguorts" të Magjisë dhe Shtrigërisë, drejtuar nga Albus Urtimori, ku vetë Hagridi punon si Ruajtës i Çelësave dhe Vendeve.

Harri dhe Hagridi ritakohen kur ky i fundit e çon Harrin në Diagon Alli, rrugicën e fshehtë tregtare të botës së magjisë, për t’i blerë dhuratën e ditëlindjes – bufin e bardhë, Hedvig – dhe për të blerë mjetet e nevojshme shkollore. Pasi është pajisur me gjithçka i duhet, Harri niset për në shkollë ditën e parë të shtatorit, duke marrë Ekspresin e Hoguortsit nëpërmjet Platformës së fshehtë 9 e ¾, në stacionin e King’s Krosit. Në tren, Harri takon Ron Uezlin, një djalosh nga një familje e varfër por e madhe magjistarësh gjakpastër, dhe Hermionë Granxherin, një magjistricë e lindur nga dy prindër babanacë (jo-magjistarë). Ndërsa Roni dhe Hermiona tregohen miqësorë me të, nuk ndodh e njejta gjë me Drako Mallfoin, një djalosh mendjemadh i cili lë pas një hije të keqe. Si mbërrijnë në shkollë, të udhëhequr nga nëndrejtoresha Minerva MekGur, nxënësit vitparistë marrin pjesë në ceremoninë e mirëseardhjes ku dhe ndahen në katër shtëpi nga Kapelja që Flet: Grifarti, Baldoskuqi, Korbziu dhe Gjarpërblerti. Meqë Gjarpërblerti njihej si shtëpia e magjistarëve dhe magjistricave më të errëta, Harri i lutet Kapelës Shpërndarëse që të mos e çojë te Gjarpërblerti me Mallfoin. Si përfundim, ai caktohet te Grifarti së bashku me Ronin dhe Hermionën.

Gjatë vitit, Harri jo vetëm fillon të mësojë magji, por zbulon më tepër për të shkuarën dhe prindërit e tij. Pa dashje, falë talentit të tij të lindur, Harri ia del të bëhet pjesë e skuadrës së kuidiçit (një sport në botën e magjisë ku njerëzit fluturojnë në bishta fshesash) si kërkues, teksa mbron një nxënës tjetër Grifartë, Nevil Longbotomin, nga Drako Mallfoi. Ai mëson se babai i tij, Xhejms Poteri, ka qenë gjithashtu kërkues i skuadrës së Grifartit kur ishte nxënës i Hoguortsit.

Trolli i maleve në banjot e vajzave

Ndodhitë e pazakonta fillojnë ta shoqërojnë Harrin. Një natë, ai, Roni dhe Hermiona, duke u futur pa dashje në Korridorin e Ndaluar në katin e tretë të shkollës, hasin një qen të madh trekrerësh i cili duket se po ruan dicka. Pasi treshja nxjerr nokaut një troll malesh të arratisur dhe Harri thuajse flaket nga fshesa e tij për shkak të një mallkimi gjatë një loje kuidiçi, të rinjve u ngrihen dyshime se dikush po përpiqet të shtjerë në dorë çfarëdo qoftë që qeni trekrerësh ruan. Duke përdorur informatat që i shpëtuan nga goja Hagridit, Hermiona zbulon se qeni është duke ruajtur Gurin Filozofal, një objekt magjik që mund t’i sigurojë pronarit të tij, pavdekësinë. Harri del në përfundimin se mësuesi i tij i shurupeve, Severus Pitoni, është duke u munduar të shtjerë në dorë Gurin.

Disa ditë më vonë, Harri kapet natën jashtë shtratit dhe ndëshkohet. Teksa detyrohet të ndihmojë Hagridin si ndëshkim në Pyllin e Ndaluar, Harri sheh një krijesë me kapuç duke thithur gjakun e një njëbrirëshi për vetitë e tij shëruese. Krijesa provon të sulmojë Harrin, i cili shpëton për qime falë ardhjes së centaurit Florenc, një mik i afërt i Hagridit. Harri është i bindur se krijesa me kapuç ishte Fluronvdekja dhe se Pitoni po mundohej të rikthente Fluronvdekjen në fuqinë e tij të plotë. Pasi dëgjojnë prej Hagridit se qeni trekrerësh, Flufi, fle nëse i luhet muzikë, dhe se Hagridi ia ka zbuluar këtë një burri misterioz në një tavernë atypari, Harri, Roni dhe Hermiona dalin në përfundimin se Pitoni kishte qenë burri në tavernë dhe tentojnë të lajmërojnë Urtimorin. Me të mësuar se ai sapo është thirrur për punë nga Ministria, treshja është e sigurt se Pitoni do të provojë atë natë ta vjedhë Gurin dhe kështu vendosin ta gjejnë atë para Pitonit.

Ron Uizlei në rolin e kalorësit gjatë lojës së shahut

Përveç Flufit,qenit trekrerësh, ata përballen me një sërë pengesash të tjera që sa vijnë e vështirësohen: i mbijetojnë një bime vdekjeprurëse, fluturojnë mes qindra çelësash me krahë dhe fitojnë një ndeshje shahu të dhunshme duke rrezikuar dhe jetën. Të tri nxënësit vënë në përdorim aftësitë e tyre për të tejkaluar sfidat. Hermiona përdor njohuritë e saj të shortive për të kaluar bimën, Harri përdor aftësitë e tij si kërkues për të kaluar çelësat, ndërsa Roni përdor aftësitë e tij në shah për të fituar ndeshjen. Megjithatë, Roni thuajse vritet në ndeshjen e shahut dhe Hermiona qëndron me të teksa Harri vijon më tej.

Në dhomën e fundit, Harri zbulon se nuk ishte Pitoni ai që e donte Gurin, por mësuesi i Mbrojtjes Kundër Arteve të Errëta, Profesori Ra Greps. Grepsi i zbulon Harrit se ishte ai që e futi trollin në kështjellë dhe u që mundua ta hidhte atë nga fshesa në ndeshjen e kuidiçit. Ai gjithashtu i rrëfen se Pitoni, sado antipatik, kishte qenë duke e mbrojtur Harrin dhe duke u munduar ta ndalonte Grepsin gjatë gjithë vitit. Më pas, Grepsi e detyron Harrin të shihet në Pasqyrën e Dëshirave. Për shkak të një magjepsjeje komplekse dhe të fuqishme të vendosur nga Urtimori, dhe sidomos për shkak të qëllimeve të veta fisnike, Harri e gjen Gurin në xhepin e vet pasi shihet në pasqyrë. Ai mundohet të largohet, por Grepsi me një të kërcitur të gishtave, ndez një zjarr për të penguar largimin e tij. Fluronvdekja, i cili ndodhej gjatë gjithë kohës pikërisht poshtë çallmës që Grepsi nuk e kishte hequr asnjëherë, mundohet ta bindë Harrin t'ia japë Gurin duke i premtuar se do ia sjellë prindërit sërish në jetë, por Harri refuzon. Grepsi atëherë mundohet ta vrasë, veçse prekja e Harrit nuk e lejon Grepsin ta lëndojë dhe bën që ky i fundit të digjet dhe të vdesë. Kur Harri çohet, shpirti i Fluronvdekjes merr trajtë dhe kalon përmes Harrit, duke e hedhur pa ndjenja në tokë para se të arratiset.

Harri zgjohet në një shtrat në repartin e infermierisë të shkollës, përballë Profesorit Urtimorit, i cili i rrëfen se Guri Filozofal është shkatërruar dhe se Hermiona dhe Roni janë shëndoshë e mirë. Po ashtu, Urtimori i shpjegon se Grepsi u përvëlua nga prekja e Harrit, sepse kur Lili Poteri dha jetën për ta shpëtuar, vdekja e saj i dha atij një mburojë dashurie kundër Fluronvdekjes. Në banketin e fundvitit, pas disa shtesave në pikë prej Urtimorit, Grifarti fiton Kupën e Shtëpive të Hoguortsit.

Në fund, teksa është duke u larguar për pushimet verore, Harri kupton se ndërsa të tjerët po kthehen në shtëpitë e tyre, për të Hoguortsi është shtëpia e vërtetë.

Aktorët[redakto | redakto tekstin burimor]

Rowling këmbënguli që trupa e aktorë të ishte britanike. Susie Friggis u caktua si drejtuese e ndarjes së roleve e filloi të punonte me Colombus dhe Rowling në audicionet për rolet kryesore të Harrit, Ronit dhe Hermionës. Për tre rolet kryesore u mbajtën audicione të hapura që konsistonin vetëm në fëmijë nga Mbretëria e Bashkuar. Audicionet kryesore u zhvilluan në tre faza duke filluar me leximin e një faqeje nga libri Harry Potter dhe Guri Filozofal, improvizimi i një skene të arritjes së nxënësve në Hoguorts dhe së fundmi dhënia e disa faqeve nga skenari i filmit për tu lexuar në prani të Colombus. Gjithashtu u përdorën skena nga skenari i Colombus për filmin e vitit 1985 Sherlok Holmsi i Ri. Në 11 korrik 2000, Figgis e la produksionin duke u ankuar se Colombus nuk kishte pëlqyer asnjë nga mijëra fëmijët që kishin marrë pjesë audicione. Në 8 gusht 2000, Daniel Radcliffe, Emma Watson dhe Rupert Grint u përzgjodhën për të luajtur Harri Poterin, Hermionë Grenxhërin dhe Ron Uezlin respektivisht.

  • Daniel Radcliffe në rolin e Harri Poterit, një jetimi britanik 11 vjeçar të rritur nga familja aspak mikpritëse e tezes së tij. Harri mëson për famën e tij si "Djali që Jetoi" duke u bërë i njohur për faktin se i ka mbijetuar tentativës për vrasje nga një magjistar i errët psikopat i quajtur Lord Fluronvdekja. Columbus e kishte preferuar Radcliffe për rolin që kur e kishte parë atë në produksionin e BBC David Copperfield, para se audicionet e hapura të fillonin të zhvilloheshin, por atij i ishte thënë prej Friggis që prindërit tepër mbrojtës të tij nuk do ta linin djalin e tyre të merrte pjesë. Columbus shpjegoi se këmbëngulja e tij që t’ia jepte rolin Radcliffe ishte dhe arsyeja e dorëheqjes së Friggis. Radcliffe mori pjesë në audicione për rolin në vitin 2000 kur Heyman dhe Kloves u takuan me të e prindërit e tij në një produksion të Gura në xhepat e tij (Stones in His Pockets) në Londër. Heyman dhe Colombus arritën me sukses të bindnin prindërit e Radcliffe që djali i tyre do të ishte i mbrojtur nga ndërhyrja e medies, dhe ata ranë dakord ta lejonin atë të luante Harrin. Rowling e aprovoi audicionin e Radcliffe duke thënë se “duke parë testin e tij në ekran besoj se Chris Colombus nuk mund të kishte gjetur një Harri më të mirë “. Radcliffe u raportua të ishte paguar 1 milionë paundë për filmin, edhe pse ai u shpreh se ndiente se pagesa nuk ishte “aq e rëndësishme”. William Moseley, i cili do të pranohej më pas për rolin e Peter Pevensie në serinë Kronikat e Narnias gjithashtu mori pjesë në audicione për rolin.
  • Rupert Grint në rolin e Ron Uezlit, shokut më të mirë të Harrit në Hoguorts. Ai vendosi që do të ishte perfekt për rolin “sepse kishte flokë të kuqërremta” dhe ishte një fans i serisë. Pasi kishte parë një raport të Newsround për audicionet e hapura, ai dërgoi një video të vetes duke treguar se pse dëshironte ta merrte pjesën. Përpjekja e tij rezultoi e suksesshme duke qenë se skuadra e audicioneve kërkoi një takim me të.
  • Emma Watson në rolin e Hermionë Grenxhërit, shoqes tjetër të ngushtë të Harrit dhe truri i treshes. Mësuesja e teatrit së Grenxhërit në Oksford ua dha emrin agjentëve të audicioneve dhe asaj iu dësh të bënte mbi pesë intervista para se të merrte pjesën. Watson e mori audicionin e saj seriozisht, po “asnjëherë nuk mendoi se kishte ndonjë mundësi për ta fituar”. Producentëve i la vetëbesimi i saj duke bërë që ajo t'ua kalonte me mijëra vajzave të tjera që kishin aplikuar.
  • Richard Griffiths në rolin e Vernon Dërslit, xhaxhait babanac (jo-magjistar) të Harrit. Ian McNeice gjithashtu u konsiderua për rolin.
  • Fiona Shaw në rolin e Petunia Dërslit, tezes babanace të Harrit.
  • Harry Melling në rolin e Dadli Dërslit, kushëririt babanac të Harrit.
  • Julie Walters në rolin e Moli Uezlit, nënës përkujdesëse së Ronit. Ajo i tregon Harrit si të gjejë binarin 9¾. Para se Walters të merrte pjesë në audicione, aktorja amerikane Rosie O’Donnell mbajti bisedime me Columbus për të luajtur Moli Uezlin.
  • Robbie Coltrane në rolin e Rubeus Hagridit, një gjysmë gjigant dhe Ruajtësi i Çelësave dhe Vendeve në Hoguorts. Coltrane ishte zgjedhja e parë e Rowing për pjesën. Coltrane, i cili ishte tashmë fans i librave, u përgatit për rolin duke folur me Rowling për të ardhmen dhe të tashmen e Hagridit. Sipas Figgis, Robin Williams ishte i interesuar për të marrë pjesë në film por u refuzua për rolin e Hagridit për shkak të rregullit "ose britanikë, ose irlandezë" që Columbus ishte i vendosur ta ruante.
  • Richard Harris në rolin e Albus Urtimorit, drejtor të Hoguortsit si dhe njëri prej magjistarëve më të fuqishëm të të gjitha kohërave. Harris fillimisht e refuzoi rolin e Urtimorit, por e rishikoi vendimin e tij sepse mbesa e tij deklaroi se nuk do t’i flistë më kurrë në rast se nuk e pranonte pjesën.
  • John Hurt në rolin e zotit Olivander, pronarit të Ollivanders, një prej prodhuesve më të shkëlqyer të shkopinjve magjikë.
  • Tom Felton në rolin e Drako Malfoit, djalit snob nga një familje e pasur, një person jo aq i preferuar për treshen.
  • Jamie Waylett dhe Josh Herdman në rolin e Vinsent Tersit dhe Gregori Gojlit, dy miqtë e Malfoit.
  • Maggie Smith në rolin e Minerva MekGurit, nëndrejtoreshës së Hoguortsit, kujdestares së shtëpisë së Grifartit dhe mësuese e shndërrimit. Smith ishte një nga dy zgjedhjet personale të Rowling për rolet (i dyti ishte Coltrane për Hagridin).
  • Alan Rickman në rolin e Severus Pitonit, mjeshtri të shurupeve dhe kujdestarit së shtëpisë së Gjarpërblertëve në Hoguorts. Tim Roth ishte zgjedhja e parë për rolin, por ai e refuzoi atë për filmin Planeti i majmunëve.
  • John Cleese në rolin e Nikut-Zëre-Pa-Kokë, fantazmës së shtëpisë së Grifartit në Hoguorts.
  • Warwick Davis në rolin e Filius Flituikit, mjeshtrit të shortive dhe kujdestarit së shtëpisë së Korbziut në Hoguorts.
  • Ian Hart në rolin e Ra Grepsit, mësuesit pak nervoz të Mbrojtjes Kundër Arteve të Errta në Hoguorts dhe gjithashtu zëri i Lordit Fluronvdekje. David Thewlis mori pjesë në audicione për rolin; ai më pas do të merrte rolin e Remus LupinitHarri Poter dhe i Burgosuri i Azkabanit.
  • Zoë Wanamaker në rolin e Rolanda Hukut, mësuesja e fluturimit në Hoguorts.
  • David Bradley në rolin e Argus Laraskës, roja dhe kujdestari magjinuk i Hoguorts.
  • James Phelps dhe Oliver Phelps në rolin e Fred Uezlit dhe Xhorxh Uezlit, vëllezërit më të mëdhenj binjakë të Ronit.
  • Bonnie Wright në rolin e Xhini Uezlit, motrës më të vogël të Ronit.
  • Chris Rankin në rolin e Persi Uezlit, vëllai më i madh prefekt i Ronit.
  • Matthew Lewis në rolin e Nevil Longbotomit, mikut jo aq të shkathët të treshes.
  • Sean Biggerstaff në rolin e Oliver Bastunit, kapitenit të skuadrës së Grifartëve në Kuidiç.
  • Luke Youngblood në rolin e Li Xhordanit, komentatorit të kuidiçit në Hoguorts.
  • Leilah Sutherland, Emily Dale, David Holmes, Will Theakston, dhe Scot Fearn, në rolin e Liza Spinetit, Keti Bellit, Adrian Pjusit, Markus Flintit, dhe Terens Higsit, të gjithë lojtarë kuidiçi.
  • Devon Murray në rolin e Simus Finiganit dhe Alfred Enoch në rolin e Din Tomasit, miqve grifartë të treshes.
  • Danielle Tabor në rolin e Anxhelina Xhonsonit, një studenteje nga shtëpia e Grifartit.
  • Eleanor Columbus në rolin e Suzana Bonsit, një studenteje nga shtëpia e Baldoskuqëve.
  • Terence Bayler në rolin e Baronit Gjakatar, fantazmës së shtëpisë së Gjarpërblertëve.
  • Simon Fisher-Becker në rolin e Fratit Buçkan, fantazmës së shtëpisë së Baldoskuqëve.
  • Nina Young në rolin e Zonjës së Përhimtë, fantazmës së shtepisë së Korbzinjve.
  • Ray Fearon në rolin e Firences, një centaur që shpëton Harrin nga Fluronvdekja në Pyllin e Ndaluar.
  • Geraldine Somerville dhe Adrian Rawlins në rolin e Lili Poterit e Xhejms Poterit,prindërve të Harrit.
  • Leslie Phillips shërbeu si zëri i Kapelës që Flet.
  • Elizabetth Springs në rolin e Zonjës Trashaluqe, pikturës që shërben si rojtare e hyrjes së Dhomës së Grifartëve.
  • Rick Mayall u përzgjodh për rolin e Ngacit, një poltergeist i cili pëlqen të ngacmojë nxënësit në shkollë. Mayall duhet t’i bërtiste fjalët e tij para kamerës, por skenat e tij u prenë nga filmi në montazhin përfundimtar.

Prodhimi[redakto | redakto tekstin burimor]

Zhvillimi[redakto | redakto tekstin burimor]

Në 1997, regjisori David Heyman kërkoi për një libër fëmijësh që mund të përshtatej në një film që do të pritej mirë. Ai kishte planifikuar të përshtaste novelën e Diana Wynne Jones - "The Ogre Downstairs" (Përbindëshi Poshtë Shkallëve), por planet e tij dështuan. Stafi i tij, "Heyday Films", i sugjeroi Harry Potter dhe Gurin Filozofal, ide të cilën Heyman e pranoi me kënaqësi. Heyman ia hodhi idenë kompanisë Warner Bros., dhe vitin tjetër Rowling i shiti të drejtat e katër librave të parë përkundrejt një shume prej US$1,982,900.[1] Kërkesa që Rowling bëri, ishte që aktorët e roleve kryesore të ishin britanikë, megjithatë lejoi edhe përfshirjen e aktorëve irlandezë si Richard Harris që luan rolin e Urtimorit, dhe vendosjen e aktorëve francezë dhe atyre nga Europa lindore në përshtatjen e filmit të Harry Potter dhe Kupa e zjarrit, në librin e të cilit aktorët janë të përshkruar si të tillë. Rowling hezitoi t'i shiste të drejtat, sepse ajo nuk donte t'u jepte atyre kontroll të plotë mbi pjesën e mbetur të historise duke shitur te drejtat e personazheve, që do t'i kishte lejuar kompanisë Warner Bros të bënin vazhdime të pashkruara të filmave.

Columbus me Danielin dhe Rupertin në Sallën e Madhe

Edhe pse Steven Spielberg fillimisht bisedoi për të qenë regjisor i filmit, ai e kundërshtoi ofertën.[2] Spielbergu thuhet se donte që përshtatja e filmit të ishte nje film i animuar, me aktorin Haley Joel Osment për të dubluar zërin e Harri Poter, ose një film që të përmbante elementë nga libra pasues gjithashtu. Spielberg debatoi mbi këtë temë dhe tha që, sipas tij, çdo pritshmëri për të perfituar nga filmat ishte e vertetë dhe se të bëje para më atë film do ishte si

"të gjuaje rosa në fuçi. Një gjuajtje e sigurt. Është si të tërheqësh një miliard dollarë dhe t'i vendosësh në llogarinë tënde bankare. Pa asnjë kundërshtim."

Rowling këmbëngul se ajo nuk kishte asnjë lloj roli përzgjedhjen e regjisorëve për filmat dhe se "çdokush që ka menduar se unë do (ose mund) të zgjidhja atë [Spielberg-un], i duhet një pendë vetëshkruese." Heyman shpjegoi se Spielberg vendosi të drejtojë çfarëdo projekti ndërmjet "Artificial Intelligence" (Inteligjenca Artificiale), "Minority Report" (Reportazhi i Minoriteteve") ,"Memories of a Geisha" (Kujtimet e nje Geishe) apo dhe Harry Potter, do të “bëhej më shpejt mbarë” duke zgjedhur në fund "Artificial Intelligence" (A.I).

Pasi Spielberg u largua, bisedimet u vazhduan me regjisorë të tjerë, duke përfshirë Chris Columbus, Terry Gilliam, Jonathan Demme, Mike Newell, Alan Parker, Wolfgang Petersen, Rob Reiner, Ivan Reitman, Tim Robbins, Brad Silberling, M.Night Shyamalan dhe Peter Weir. Petersen. Petersen dhe Reiner më pas u tërhoqën që të dy në mars të vitit 2000 dhe zgjidhja do të bëhej midis Silberling, Columbus, Parker dhe Gilliam. Zgjedhja e pare e Rowling mbi regjisorin ishte Terry Gilliam, por kompania Warner Bros zgjodhi Columbusin, duke përmendur punën e tij ne filma të tjerë të ngjashëm si, "Home Alone" (I vetem në shtëpi) dhe "Mrs Doubtfire" (Zonja Doubtfire), si arsyeja që ndikoi në zgjedhjen e tyre.[3] Columbus hodhi idenë që filmi të ishte 2 orë i gjatë, duke thënë se donte që skenat babanace "të jenë të ftohta dhe të zymta" ndërsa ato të xhiruara në botvn e magjistarëve "te jenë të mbushura më ngjyra, emocione dhe detaje". Ai u inspirua nga përshtatjet e David Lean të Great Expectations (Pritshmëri të Mëdha) (1946) dhe Oliver Twist (1948), duke shpresuar të përdorte "atë lloj errësire, atë lloj mprehtësie dhe atë lloj kualiteti për kinematografinë" duke i marre dizenjot dhe ngjyrat nga Oliver! dhe The Godfather.

"Harry Potter është ai lloj arritjeje letrare, e pakufizuar në kohë, që vjen vetëm një herë në jetë. Duke qenë se librat kanë sjellë nje numer kaq të madh ndjekësish te apasionuar nga e gjithë bota, ishte e rëndësishme për ne që të gjenim një regjisor që do të kishte një prirje për te dyja, botën fëminore dhe atë magjike. Nuk mund të imagjinoja ndonjë njeri tjetër më të përshtatshëm për këtë punë se sa Chrisi."
Lorenzo di Bonaventura

Steve Kloves u përzgjodh për të shkruar skenarin e filmit. Ai e përshkroi të përshtaturin e librit si “të ashpër” dhe “që nuk e lejonte vetën drejt përshtatjes si dy librat e tjerë”. Kloves shpesh merrte përmbledhje të librave që propozoheshin si përshtatje per filma nga kompania Warner Bros, të cilat ai "gati-gati nuk i lexonte asnjëherë", por Harry Potter i hyri në zemër. Ai bleu librin dhe u bë menjëherë një admirues i të gjithë serisë. Kur foli me Warner Bros., ai nguli këmbë se filmi duhet të ishte britanik dhe duhet të përkonte me personazhet në libër. Kloves ishte tepër nervoz kur e takoi Rowling për herë të parë, sepse ai nuk donte qe ajo te mendonte se ai po i "vriste fëmijën e saj". Rowling e pranoi se "ishte përgatitur vërtet që ta urrente këtë tipin Steve Kloves" por e tërhoqi mbrapsht këtë gjë pas takimit të saj të parë me të: "Herën e parë që e takova, ai më tha, 'E di kush është personazhi im i preferuar?' Dhe une mendova: “Ti do të thuash Roni. E di që do të thuash Roni. Por ai tha 'Hermiona'. Dhe inati im u zhduk." Rowling pati shumë liri në kontrollimin e kreativitetiti, një masë kjo që Columbusi nuk e pati bezdi.[4] Kompania Warner Bros. fillimisht kishte planifikuar ta nxirrte filmin në një fundjave të 4 korrik 2001, duke lënë aq pak kohe për prodhimin, sa regjisorët e propozuar u tërhoqën. Megjithatë kufizimet e kohës e shtynë datën për në 16 nëntor [5]

Xhirimet[redakto | redakto tekstin burimor]

Dy zyrtarë te industrisë së filmit kërkuan që filmi të xhirohej në Mbretërinë e Bashkuar. Ata ofruan asistencë në sigurimin e vendeve të filmimit, përdorimin e Leavesden Film Studios, si dhe ndryshimin e ligjeve të fëmijëve mbi punën (duke shtuar një numër të vogël të orëve në javë). Warner Bros. e pranoi këtë propozim.

Kështjella Alnwick, ku janë xhiruar disa nga skenat e Hoguortsti

Xhirimet filluan në shtator të 2000 në Leavesden Film Studios dhe përfunduan në prill të 2001, me punët e fundit të bëra në korrik.[6] Fotografitë e para u bënë në 2 tetor të 2000 në stacionin hekurudhor të Yorkshire Goathland të veriut.[7] Canterbury Cathedral dhe Scotland's Inverailort Castle ishin dy vendet e mundshme për Hoguortsin por Canterbury Cathedral refuzoi propozimin e Warner Bros. për shkak të shqetësimeve rreth temës “pagane” të filmit.[8] Si përfundim, Alnwick Castle dhe Gloucester Cathedral u përzgjodhën si vendet kryesore për Hoguortsin, me disa skena të filmuara gjithashtu në shkollën Harrow.[9] Skena të tjera të Hoguorts jane xhiruar në Katedralen Durham për një kohëzgjatje dy javore[10] që përfshin disa pjesë të korridoreve dhe disa skena të klasave.[11] Divinity School i universitetit të Oxfordit shërbeu si Spitali i Hoguortsit, dhe Biblioteka e Dukës Humfrey , pjesë e Bodleian, u përdor si Biblioteka e Hoguortsit.[12] Xhirimet për Privet Drive u mbajtën në Picket Post Close në Bracknell, Berkshire. Filmimet në rrugë zgjatën për dy ditë, një ditë më shumë se sa ishte planifikuar, kështu që pagesat për prenotimet e vendit u rritën përkatësisht. Për të gjitha skenat e filmit të mëvonshëm të përcaktuara në Privet Drive, xhirimet u zhvilluan në një vend të ndërtuar në Leavesden Film Studios, që doli të ishte më lirë se xhirimet në vend. Shtëpia e Australisë në Londër ishte zgjedhur si vendi i Bankës së Magjistarëve Gringots ndërsa Christ Church, Oxford ishte vendi i dhomës së trofeve në Hoguorts. Kopshti zoologjik i Londrës u përdor si vendi ku Harri i ndërsen aksidentalisht një gjarpër Dudleit.[13] Ndërsa tek stacioni i King Krosit (King's Cross Station), u xhiruan skenat e nisjes së studentëve për në Hoguorts.[14]

Për shkak se titulli i filmit amerikan ishte ndryshe, te gjitha skenat ne te cilat përmendet guri filozofal u desh te rixhiroheshin me aktoret duke thënë guri “shtrigan” në vend të filozofal. Fëmijët xhiruan për katër orë dhe pastaj bën vetëm tre orë detyra shkolle. Ata nisën të pëlqenin plagët e rreme të krijuara në fytyrë nga stafi i makiazhit. Daniel Radcliffe duhej të përdorte lente kontakti jeshile sepse për shkak të ngjyrës së tij natyrale që është bluja e jo jeshilja, siç supozohet t’i ketë Harri. Në disa skena u përdor animimi kompjuterik për të ndryshuar sytë e tij në jeshil për shkak të parehatisë së Radcliffeit.

Dizenjimi dhe Efektet Speciale[redakto | redakto tekstin burimor]

Uniformat e dy kërkuesve në kuidiç

Judianna Makovsky dizenjoi veshjet e filmit. Ajo ridizenjoi veshjet sportive të Kuidiçit, duke patur në plan fillimisht të përdorte si bazë, ato që ndodheshin në kopertinën e librit në versionin amerikan, por i konsideroi me pas si të "çrregullta". Në vend të tyre, ajo i veshi lojtarët me pulovrat me ngjyrat përkatëse të shtëpive, pantallona të thurura të shek. IX dhe mbrojtëse krahësh. Dizajneri i produksionit, Stuart Craig, ndërtoi setet tek studiot Leavesden, duke përfshirë këtu Sallën e Madhe të Hoguortsit, duke u bazuar tek shumë katedrale Angleze. Edhe pse në origjinal u kërkua të ishte një rrugë e vjetër ekzistuese për t'u filmuar skena e Diagon Allit, Craig vendosi të ndërtonte për të një set të veçantë, duke përfshirë arkitekturën e Tudorëve, atë Gjeorgjiane dhe atë të Mbretëreshës Ana.[15]

Columbusi fillimisht planifikoi t’i përdorte të dyja: animacionet CGI dhe elektronikën e animuar për të krijuar krijesat magjike të filmit, duke përfshirë këtu edhe qenin e stërmadh me tri koka, Flufi. Nick Dudmanit, që punoi për episodin e parë të Star Wars: The Phantom Menace, (Lufta e Yjeve: Kërcënimi i Fantazmës) iu dorëzua detyra për të krijuar të gjitha protezat e nevojshme për filmin, bashkë me “Dyqanin e Krijesave të Jim Henson" i cili do të krijonte efektet e krijesave.[16] John Coppinger konstatoi se krijesat magjike që duhet të krijoheshin për filmin, duhet të skicoheshin disa herë.[17] Në film numërohen rreth 600 efekte speciale në skena të ndryshme, duke bërë që në to të përfshiheshin si ndihmës një rradhë e gjatë kompanish. Industrial Light & Magic, krijoi fytyrën e Fluronvdekjes në pjesën e prapme të kokës së Grepsit, Rhythm & Hues animoi Norbertin; dhe Sony Pictures Imageworks përgatiti skenat e Kuidiçit në film.

Muzika[redakto | redakto tekstin burimor]

John Williams u përzgjodh për të kompozuar kolonën zanore të filmit.[18] Williams e kompozoi atë në shtëpitë e tij në Los Anxheles dhe Tengëllvud, përpara se ta rregjistronte në Londër, në gusht të vitit 2001. Një ndër kolonat zanore më të njohura është quajtur "Hedwig's Theme"; Williams e ruajti atë si kolonën zanore më të arritur meqenëse "dukej sikur të gjithë e pëlqenin".[19]

Dallimet e Librit nga Filmi[redakto | redakto tekstin burimor]

Columbusi u konsultua vazhdimisht me Rowling për t'u siguruar që të gjitha detajet, sado të vogla, në film të ishin të sakta në lidhje me librin. Kloves e përshkroi filmin si një film që i "kishte qëndruar besnik" librit. Ai shtoi disa dialogje të cilat u pranuan edhe nga Rowling. Një nga batutat të përfshira në origjinal u desh të hiqej pasi Rowling e informoi atë se një batutë e tillë do të binte në kundërshtim me një ngjarje që kishte të bënte me librin e pestë akoma të pabotuar në atë kohë, Harry Potter dhe Urdhri i Feniksit.[20]

Dëshira ime ishte që filmi të mbeste besnik ndaj historisë, personazheve dhe intregritetit të atyre personazheve… E kuptova që kisha gjetur një bashkëpuntore të fortë tek Rowling. Dhe kjo gjë ishte e rëndesishme sepse ajo e njeh këtë botë më mirë se kushdo tjetër. ”

Chris Columbus

Disa personazhe me role dytësore u hoqën në versionin e filmit, si psh.: mësuesi-fantazmë i Historisë së Magjisë, Profesor Binsi dhe Ngac poltergeisti. Kapitulli i parë i librit është nga pikëpamja e Vernon dhe Petunia Dërslit, ditën përpara se atyre t'u besohej Harri Poter, duke nxjerrë në pah mëyren se si njerëzit jo-magjistarë reagojnë ndaj magjisë. Filmi e heq këtë skenë, duke filluar direkt me profesor Urtimorin, profesoreshën MekGur dhe Hagridin që e lënë Harrin tek Dërslit (edhe pse MekGuri i thotë Urtimorit se si i ka vëzhguar Dërslit të gjithë ditën). Më pas, një muaj i një vere të zakonshme të Harrit përfshin tentativat e Vernonit për të ndaluar marrjen e letrave të Hoguortsit. Koha aspak e kënaqshme që Harri shpenzonte tek Zonja Fig është hequr nga filmi ndërkohë që gjarpri boa constrictor nga Brazili në kopshtin zoologjik kthehet në një piton birmanez në film. Të tilla konflikte dhe përballje si ajo e Harrit dhe Drakos tek dyqani i rrobave të Madamë Malkinit dhe dueli i mesnatës janë vetëm në libër dhe jo në film. Disa nga pjesët e Nikolas Flamelit janë ndryshuar ose janë hequr totalisht. Norberti largohet me ndihmën e Urtimorit në film, ndërkohë që në libër kemi Harrin dhe Hermionën që e largojnë atë me ndihmën e shokëve të Çarli Uezlit. Rowling e përshkroi këtë skenë si "një pjesë të librit të cilën ajo e ndjeu se mund të ndryshohej lehtësisht". Si e tillë, arsyeja për dënimin në Pyllin e Ndaluar gjithashtu ndryshoi: në novelë Harri dhe Hermiona janë dënuar ngaqë u kapën nga Laraska pasi u larguan nga Kulla e Astronomisë pas orarit të lejuar (Nevili dhe Mallfoi gjithashtu dënohen kur kapen në korridor nga profesoresha MekGur) ndërkohë që në film Harri, Hermiona dhe Roni dënohen pasi Mallfoi i kap ato në befasi tek kasollja e Hagridit pas orësh e orësh (Mallfoi gjithashtu dënohet, pasi ishte jashtë fjetores pas orarit të ndaluar). Florenci, centauri, që përshkruhet në novelë si një krijesë me një ngjyrë kafe të hijshme dhe me flokë bjondë, shfaqet me ngjyra të errëta në film. Në vazhdim, fusha e kuidiçit është ndryshuar nga një stadium tradicional në një fushë të hapur, e rrethuar nga kulla me spektatorë. Kënga e Kapelës Folëse është prerë, ashtu si dhoma e fshehtë e Grepsit për të shkuar tek guri filozofal. Gjëagjëza e Pitonit është një nga dy skenat e fshira, bashkë me shortinë këmbë-lidhëse që Mallfoi i bën Nevilit.[21]

Shpërndarja[redakto | redakto tekstin burimor]

Marketingu[redakto | redakto tekstin burimor]

Nje kanaçe Coca-Cola, pjesë e fushatës "Live the Magic" (Jetoje Magjinë) për promovimin e filmit Harry Potter dhe Guri Filozofal

Posteri i parë doli në qarkullim në dhjetor të 2001.[22] Traileri i parë u shfaq në rrjet satelitor më 2 mars 2001 dhe u dha në kinema me shfaqjen e filmit See Spot Run.[23] Kolona zanore doli në 30 tetor 2001 në formatin CD. Një lojë elektronike e bazuar tek filmi doli në 15 nëntor 2001 nga Electronics Arts për disa konsolë të ndryshëm. Një lojë elektronike tjeter, për GameCube, PlayStation 2 dhe Xbox doli në 2003.[24] Kompania Mattel fitoi të drejtën për të krijuar lojra të bazuara në film, të cilat do të shiteshin ekskluzivisht në dyqanet e Warner Brothers.[25] Hasbro gjithashtu prodhoi produkte duke përfshirë ëmbëlsira të bazuara në këtë sagë.[26] Warner Bros. nënshkroi një marrëveshje me Coca-Colën me vlerë 150 milion $ për të promovuar filmin, dhe Lego prodhoi një seri setesh duke u bazuar në ndërtesat dhe skenat e filmit, si dhe lojën elektronike Lego Creator.[27]

Videoteka[redakto | redakto tekstin burimor]

Edicioni Absolut

Kompania Warner Bros e nxorri filmin për herë të parë në kaseta VHS dhe disqe DVD në 11 shkurt të vitit 2002 në Electronic Entertainment Expo në Britaninë e Madhe. Më 11 maj të vitit 2002 doli zyrtarisht në Britani[28] dhe në 28 maj të po atij viti doli në SHBA.[29] Më vonë ata nxorrën dhe Edicionin Absolut në SHBA që përfshinte një Blu-ray dhe një DVD. Në disk përfshihen disa skena të vecanta, tekstet dhe batutat e para të Radcliffe, Watson dhe Grint-it, si një version i zgjeruar i filmit me skenat e hequra e të rregulluara brenda tij, një skenë speciale me metrazh të gjatë: "Krijimi i botës së Harry Potter, Pjesa 1: Magjia fillon", dhe një broshurë të trashë 48 faqëshe.[30] Versioni i gjatë i filmit është 159 minuta, dhe është shfaqur në televizion vetëm në disa transmetime të veçanta.[31]

Reagimet[redakto | redakto tekstin burimor]

Kritika Kinematografike[redakto | redakto tekstin burimor]

Skenë nga kapja e Topthit të Artë në kuidiç

Filmi mori vlerësime pozitive nga kritikët, duke fituar një vlerësim 80% Fresh në Rotten Tomatoes. Opinioni publik tha që “të qenurit besnik ndaj librit është njëkohësisht pika e fortë dhe e dobët e filmit. Ai shpalos egzaktësisht atë që shkruhet në libër, kështu që ka pak vend për surpriza apo zbulime të reja. Për fansat e Poterit, ç'mund të kerkosh më shumë?"[32] Filmi mori 64/100 pikë të mundshme në Metacritic duke përfaqësuar "kritika përgjithësisht të mira".[33] Roger Ebert e quajti Gurin Filozofal "një klasik" ,duke i dhënë filmit 4 nga 4 yjet e mundshme dhe lavdëroi veçanërisht efektet vizuale të skenave të kuidiçit.[34] Lavdërimi erdhi edhe nga The Telegraph dhe kritikat e Empire, duke vijuar me Alan Morrison që e cilësoi këtë skenë si një "fragment i dallueshëm".[35] Brian Linder i IGN.com gjithashtu dha një kritikë pozitive për filmin, duke shtuar se "Nuk është i përkryer, por për mua është një shtesë e këndshme në një seri librash të cilën e dashuroj".[36] Edhe pse kritikoi 30 minutat e fundit, Jeanne Aufmuth e Palo Alto Online deklaroi se filmi "do të magjepste edhe entuziastët më skeptikë të filmave".[37] Kritikja e USA Today, Claudia Puig i dha filmit 3 nga 4 yje, duke lavdëruar specifikisht skenografinë dhe portretizimin e Hagrid nga Robbie Coltrane, por kritikoi muzikën e John Williams duke e përfunduar kritikën e saj me fjalët: "Së fundmi, shumë nga lexuesit e librave do të shpresonin për një mishërim më magjik të librit".[38] Setet, dizajni, kinematografia, efektet dhe kasti kryesor u lavdëruan të gjitha nga Kirk Honeycutt i The Hollywood Reporter, edhe pse ai e cilësoi muzikën e John Williams si "nje tingull të fortë e zhurmues të një kutie muzikore që s'resht së kënduari".[39] Todd McCarthy i Variety e krahasoi pozitivisht këtë film me Te ikësh me Erën (Gone with the Wind) duke shtuar: "Skenari është besnik ndaj librit, aktorët janë thjesht mirë, skenat, kostumet, makiazhi dhe efektet janë në harmoni me njëri-tjetrin dhe tejkalojnë atë çka mund të imagjinohet."[40] Jonathan Foreman i New York Post rikujton se filmi ishte "shumë besnik" ndaj homologut te tij letrar dhe gjithashtu, "vazhdimisht i këndshëm nga tejzgjajtja e ngjashmërise mes tyre".

Richard Corliss i gazetës Time, e konsideroi filmin një "përshtatje numerike", duke kritikuar ritmin dhe mungesën e karizmës së aktorëve kryesorë.[41] Paul Tatara i CNN zbuloi se Columbus dhe Kloves "janë shumë të kujdesshëm për të evituar ofendimet ndaj ndokujt nëse hiqet ndonje paragraf nga libri, narrativa e ashtuquajtur si një argëtim brenda kokës së Rowling".[42] Nathaniel Rogers i The Film Experience i dha filmit nje kritikë negative dhe shkroi: "Harry Potter dhe Guri Filozofal; Një film nuk mund të bëhet më monoton se kaq."[43] Ed Gonzalez i Slant Magazine tha që kishte dashur që filmi të kishte si regjisor Tim Burton, duke e cilësuar regjinë "monotone dhe të mjegullt” dhe pjesën më të madhe të filmit "një festim të shurdhët të një driblimi sentimental". Elvis Mitchell i New York Times ishte tepër negativ rreth filmit, duke thënë se "filmi ishte si një park i vjetër lojërash që ka kohë që i ka kaluar koha; Trenat e shpejtësisë përplasen dhe hungërijnë me lodhje metalike sa herë që marrin ndonjë kthesë.". Ai gjithashtu shtoi se filmi vuante nga "mungesa e imagjinatës" dhe karaktere të drunjta ,duke shtuar se "Kapelja Folëse kishte më tepër personalitet se të gjithë personazhet e tjera në këtë film."[44]

Suksesi Financiar[redakto | redakto tekstin burimor]

Rowling së bashku me tre aktorët kryesorë, Daniel, Rupert dhe Emma tek premiera botërore e filmit

Premiera botërore e filmit ishte më 4 nëntor 2001, në sheshin Leicester, Londër, me kinemanë të arreduar në mënyrë të tillë që të përngjante me shkollën e Hoguartsit.[45] Filmi u prit mjaft mirë. Në SHBA u fituan $32.3 milionë që në ditën e parë, duke thyer rekordin e shitjes së biletave në nje ditë të mbajtur nga Lufta e Yjeve Episodi I: Kërcënimi i Fantazmës – por jo pas përshtatjes për inflacionin. Në ditën e dytë shitja bruto e biletave arriti në $33.5 milionë, sërish duke thyer rekordin për shitjen më të shumtë të biletave në një ditë. Në total, në një javë u fituan $90.3 milionë, duke thyer rekordin e të gjitha kohëve e Bota e Humbur: Parku Jurassic për shitjen më të shumtë të biletave në një fundjavë.[46] E ruajti këtë rekord deri në majin e ardhshëm kur Njeriu-Merimangë kaloi shumën e një fundjave me $114.8 milionë.[47] Filmi ruajti vendin e parë për tre fundjava më radhë.[48][49] Filmi gjithashtu pati shitjen më të madhe të biletave të 5-ditëve (nga e mërkura deri të shtunën) të Fundjavës së Falenderimeve prej $82.4 milionë, duke mbajtur rekordin për 12 vite derisa Lojërat e Urisë: Vajza e Zjarrit dhe Frozen e tejkaluan me $110.1 milionë dhe $94 milionë respektivisht.[50] Rezultate të ngjashme u arritën në të gjithë botën. Në Britaninë e Madhe, Harri Poter dhe Guri Filozofal theu rekordin për shitjen më të madhe të biletave në një fundjavë duke kaluar £16.3 milionë.[51] Në Britaninë e Madhe u shitën gjithsej £66.1 milionë duke e bërë filmin e dytë më të shitur të të gjitha kohërave (pas Titanikut), deri kur të dyja u kaluan nga Mamma Mia![52] Në total filmi fitoi $974.7 milionë në botë, $317,6 milionë të të cilave në Shtetet e Bashkuara dhe $657.1 milionë në pjesën tjetër të botës, duke e bërë filmin e dytë me fitimet më të mëdha në histori [53] dhe filmin e parë me fitimet më të mëdha atë vit.[54] Në 2013 zë vendin e njëzetë tek filmave më suksesshëm të të gjithë kohërave,[55] dhe vendin e dytë nga saga e filmave të Harri Poter pas Harri Poter dhe Dhuratat e Vdekjes: Pjesa e Dytë e cila pati një fitim mbi $1 miliardë në të gjithë botën.[56]

Çmimet[redakto | redakto tekstin burimor]

Filmi u nominua për tri çmime Oskar: Regjia më e mirë, Kostumografia më e mirë dhe Muzika më e mirë origjinal nga John Williams.[57] Filmi u nominua gjithashtu për shtatë çmime BAFTA: Filmi më i mirë britanik, Aktori me performancën më të mirë për Robbie Coltrane, Kostumografia më e mirë, Prodhimi më i mirë, Grimi dhe Parukeria më e mirë si dhe Zëri me Efektet Vizuale më të mira.[58] Filmi fitoi çmimin Saturn për kostumet e tij [58] dhe u nominua dhe për tetë çmime të tjera.[59] Ai gjithashtu fitoi dhe çmime të tjera nga Shoqata Amerikane e Kinoprovës (CSA) dhe Shoqata e Stilistëve (CSG).[59] U nominua nga Instituti Amerikan i Filmit (AFI) për efektet speciale dhe nga Shoqata e Regjisorëve për skenografinë më të mirë.[60] Mori Çmimin e Kritikës së Transmetimit të Filmit për Filmin Familjar Aksion më të mirë dhe u nominua për Performancën më të mirë për Fëmijë nga Daniel Radcliffe dhe Muzika më e mirë nga John Williams.

Referencat[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ http://web.archive.org/web/20070930184834/http://www.accio-quote.org/articles/2000/0700-austfinrev-bagwell.html
  2. ^ http://www.ign.com/articles/2000/02/23/no-harry-potter-for-spielberg
  3. ^ http://www.ign.com/articles/2000/03/28/chris-columbus-to-direct-harry-potter
  4. ^ http://www.salon.com/2000/02/24/kloves/
  5. ^ 2001.http://www.ign.com/articles/2000/05/17/bewitched-warner-bros-delays-potter
  6. ^ http://www.wbstudiotour.co.uk/en/about-us/harry-potter-at-leavesden
  7. ^ http://www.ign.com/articles/2000/10/02/potter-pics-hagrid-hogsmeade-station-and-the-hogwarts-express
  8. ^ http://www.aintitcool.com/node/6270
  9. ^ http://www.ign.com/articles/2000/09/05/another-hogwarts-location-for-potter
  10. ^ http://www.ign.com/articles/2000/09/26/potter-privet-drive-pics
  11. ^ http://www.ign.com/articles/2000/10/03/potter-pics-part-two-a-the-hogwarts-set-at-durham-cathedral
  12. ^ http://www.ign.com/articles/2000/10/25/hogwarts-oxford-location-pics-rowling-speaks
  13. ^ http://www.ign.com/articles/2000/11/15/potter-set-news-pics
  14. ^ /http:/www.ign.com/articles/2001/02/21/lumos
  15. ^ http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1001148-1,00.html
  16. ^ http://www.ign.com/articles/2001/01/08/davis-confirms-potter-role
  17. ^ http://www.ign.com/articles/2001/01/11/potter-creature-feature
  18. ^ http://www.ign.com/articles/2000/08/17/harry-potter-composer-chosen
  19. ^ http://www.ign.com/articles/2001/05/23/potter-postlude
  20. ^ http://www.ign.com/articles/2001/02/06/screenwriter-kloves-talks-harry-potter
  21. ^ http://www.digitalspy.co.uk/movies/news/a64205/harry-potter-books-vs-films.html#~oGvUvPSdOJw1id
  22. ^ http://www.ign.com/articles/2000/12/13/potter-poster-pic
  23. ^ http://www.ign.com/articles/2001/02/28/potter-preview-premieres-tomorrow
  24. ^ http://www.gamespot.com/articles/sorcerers-stone-ships-out/1100-6085531/
  25. ^ http://www.ign.com/articles/2000/02/10/mattel-wins-harry-potter-toy-rights
  26. ^ http://www.ign.com/articles/2000/02/14/hasbro-gets-harry-potter-merchandise-rights
  27. ^ http://www.ign.com/articles/2001/06/01/son-of-harry-potter-legos
  28. ^ http://www.amazon.co.uk/Harry-Potter-Philosophers-Stone-Widescreen/dp/B00005RDQ0/
  29. ^ http://www.amazon.com/Harry-Potter-Sorcerers-Stone-Screen/dp/B000062TU1/
  30. ^ http://www.blu-ray.com/movies/Harry-Potter-and-the-Sorcerers-Stone-Blu-ray/5723/#Review
  31. ^ http://movies.about.com/cs/harrypotter3/a/harry3050505.htm
  32. ^ http://www.rottentomatoes.com/m/harry_potter_and_the_sorcerers_stone/
  33. ^ http://www.metacritic.com/movie/harry-potter-and-the-sorcerers-stone
  34. ^ http://www.rogerebert.com/reviews/harry-potter-and-the-sorcerers-stone-2001
  35. ^ http://www.empireonline.com/reviews/ReviewComplete.asp?FID=7458
  36. ^ http://www.ign.com/articles/2001/11/17/brian-linders-review-of-harry-potter-and-the-sorcerers-stone
  37. ^ http://web.archive.org/web/20071012152346/http://paloaltoonline.com/movies/moviescreener.php?id=000743&type=long
  38. ^ http://usatoday30.usatoday.com/life/movies/2001-11-16-harry-review.htm#more
  39. ^ http://web.archive.org/web/20070804013520/http://www.hollywoodreporter.com/hr/search/article_display.jsp?vnu_content_id=1099973
  40. ^ http://variety.com/2001/film/reviews/harry-potter-and-the-sorcerer-s-stone-1200552904/
  41. ^ http://web.archive.org/web/20070710155832/http://www.time.com/time/2001/harrypotter/review.html
  42. ^ http://edition.cnn.com/2001/SHOWBIZ/Movies/11/15/hol.tatara.potter/index.html
  43. ^ http://web.archive.org/web/20101201154131/http://thefilmexperience.net/Reviews/lordoftherings.html
  44. ^ http://www.nytimes.com/movie/review?res=9C0CE2D8173BF935A25752C1A9679C8B63
  45. ^ http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1634408.stm
  46. ^ http://www.hollywood.com/news/boxoffice/1097810/box-office-analysis-harry-potter-breaks-records
  47. ^ http://www.boxofficemojo.com/news/?id=1157&p=.htm
  48. ^ http://www.boxofficemojo.com/weekend/chart/?yr=2001&wknd=47&p=.htm
  49. ^ http://www.boxofficemojo.com/weekend/chart/?view=&yr=2001&wknd=48&p=.htm
  50. ^ http://boxofficemojo.com/news/?id=3758&p=.htm
  51. ^ http://news.bbc.co.uk/cbbcnews/hi/tv_film/newsid_1663000/1663981.stm
  52. ^ http://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/3283481/Mamma-Mia-becomes-highest-grossing-British-film.html
  53. ^ http://news.bbc.co.uk/cbbcnews/hi/tv_film/newsid_1828000/1828977.stm
  54. ^ http://www.boxofficemojo.com/yearly/chart/?view2=worldwide&yr=2001&p=.htm
  55. ^ http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/
  56. ^ http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm
  57. ^ http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=FA16B128693AE8EFDAB12A0A1B34C594?curTime=1402193325286
  58. ^ a b http://web.archive.org/web/20100921081906/http://www.bafta.org/awards/film/nominations/?year=2001
  59. ^ a b http://www.movieweb.com/news/the-2001-saturn-awards
  60. ^ http://www.adg.org/?art=2001_award
  61. ^ "Results Page for Harry Potter and the Sorcerer's Stone – Academy Awards Database". AMPAS. Marrë më 17 July 2010. 
  62. ^ "Amanda Awards for 2002". Internet Movie Database. Marrë më 3 February 2011. 
  63. ^ "Awards of the Japanese Academy for 2002". Internet Movie Database. Marrë më 3 February 2011. 
  64. ^ "Bogey Awards for 2001". Internet Movie Database. Marrë më 3 February 2011. 
  65. ^ "BMI Film & TV Awards for 2002". Internet Movie Database. Marrë më 3 February 2011. 
  66. ^ "Eddie Awards for 2002". Internet Movie Awards. Marrë më 3 February 2011. 
  67. ^ "Empire Awards for 2002". Internet Movie Database. Marrë më 3 February 2011. 
  68. ^ "Evening Standard British Film Awards for 2002". Internet Movie Database. Marrë më 3 February 2011. 
  69. ^ "Golden Reel Awards for 2002". Internet Movie Database. Marrë më 3 February 2011. 
  70. ^ "Grammy Awards for 2003". Internet Movie Database. Marrë më 3 February 2011. 
  71. ^ "2002 Hugo Awards". The Hugo Awards. Marrë më 3 February 2011. 
  72. ^ "Kids' Choice Awards for 2002". Internet Movie Database. Marrë më 3 February 2011. 
  73. ^ "MTV Movie Awards for 2002". Internet Movie Database. Marrë më 3 February 2011. 
  74. ^ "PFCS Awards for 2002". Internet Movie Database. Marrë më 3 February 2011. 
  75. ^ "'Shrek,' 'Harry Potter,' 'Lord of the Rings' among producing guild's nominees". Associated Press. 11 January 2002. Marrë më 21 October 2010. 
  76. ^ "The 2001 Saturn Awards". MovieWeb. 13 June 2002. Marrë më 21 October 2010. 
  77. ^ "Sierra Awards for 2002". Internet Movie Database. Marrë më 3 February 2011. 
  78. ^ "Teen Choice Awards for 2002". Internet Movie Database. Marrë më 3 February 2011. 
  79. ^ "23rd Annual Young Artist Awards 2002". Young Artist Foundation. Marrë më 21 October 2010.