Majlinda Nana Rama

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search


Majlinda Nana-Rama
Majlinda Nana Rama.jpg
Majlinda Nana-Rama
Informacione
Ditëlindja:27 maj 1980
Vendlindja:Tepelenë
Aktiviteti:shkrimtarestudiuese
gazetare
Nënshtetësia:shqiptare

Majlinda Nana Rama është shkrimtare dhe studiuese shqiptare. Ajo konsiderohet si përfaqësuesja më e shquar e brezit të saj letrar dhe një nga emrat e nderuar të letërsisë së sotme shqiptare. Ka shkruar poezi, ese, artikuj shkencorë, studime, kritikë letrare, romane, novela etj

Mbi jetën dhe veprën[redakto | përpunoni burim]

Majlinda Nana Rama ka lindur në Tepelenë. Në vendlindje ka marrë mësimet e para e ato të mesme. Gjatë viteve 1998–2002, ka kryer studimet e larta për Letërsi dhe Gjuhë Shqipe. Në vitin 2012, ka përfunduar Fakultetin e Shkencave Politike në degën Marrëdhënie Ndërkombëtare. Në vitin 2014 merr titullin Master i Shkencave në Shkencat Politike dhe Juridike. Ka punuar si administratore e SHSSH dhe si mësuese e Gjuhës Shqipe dhe Letërsisë. Prej vitit 2004 punon në disa media. Nga viti 2006 dhe aktualisht është gazetare e gazetës "Panorama", ndërsa, paralel ka qenë drejtoreshë e Departamentit të Informacionit pranë televizionit "Apollon" (2004-2012). Po ashtu, ka punuar si gazetare e televizionit "Ora News", TV Klan dhe Abc News. Është autore, skenariste, dhe drejtuese e qindra emisioneve sociale, kulturore dhe politike. Punon në Bashkinë Fier si dhe është drejtoreshë ekzekutive e Fondacionit Kulturor "Harpa". Është themeluese dhe drejtuese e Panairit Kombëtar të Librit "Fieri". Majlinda është anëtare e W.P.S.(Lidhja e Poetëve Bashkëkohorë të Globit). Është redaktore dhe recensente e librave të autorëve të ndryshëm në poezi, prozë dhe studime.

Si shkrimtare, Majlinda Rama u bë e njohur me romanin “Perandorët”, i cili bëri jehonë të madhe për shkak të tematikës së mprehtë, trajtimit dhe mpleksjes fabulare të shumë elementëve. Ky roman, që i hapi rrugën në letërsi, në pak kohë do të bëhej edhe film në Zvicër.

Stili i veçantë i Majlinda Ramës ra menjëherë në sy të kritikëve e studiuesve më të njohur të kohës, si: Ali Aliu, Nasho Jorgaqi, Jorgo Bulo, Klara Kodra, Agim Vinca e shumë të tjerë, të cilët panë te shkrimtarja e re një talent të spikatur. "...Në Shqipëri, Kadare s’ka për të mbetur i vetëm...", do të shpreheshin për të.

Talenti i saj i gjithëanshëm, vjen përmes ngjyrash, situatash, personazhesh, problematikash, në gjini nga më të ndryshmet, nga lirika te epika, nga dashuria te drama, nga drama te tragjedia, të gjitha këto me një kulturë krijuese të adhurueshme.

Tituj të veprave[redakto | përpunoni burim]

  • Botime:
  • Merrma lotin peng – (Poezi) – 2004, red. Izet CULLI
  • Hene e qiellit tim – (Poezi) – 2006, red. Xhezo CANE
  • … Por gjyqi vazhdon … – (Eseistike) – 2006, red. Bujar RAMA
  • Perandorët – roman – 2014, red. Behar GJOKA
  • Kritika Letrare – studime, kritika, ese, publicistikë, Shkup, 2014, red.Ali ALIU
  • Zonja me të kuqe – roman, 2015, red. Kim MEHMETI
  • Metalogjika policentrike e një shteti të ri - studim, 2016
  • Koncept i përkufizuar i një modeli ekonomik - studim, 2016
  • Ikja - novelë, 2016, red. Klara KODRA
  • Antologji e prozës poetike - 2017
  • Kthimi - novelë, 2017, red. Ali ALIU
  • Lulet e egra - poezi, Shkup, 2017
  • Kodi poetik i Agollit - studim monografik, 2018, red.shkencor Ali ALIU
  • Kumte që lëvizin (Mbi poezinë e Ali Podrimes) - studim monografik, 2018, red.shkencor Ali ALIU

Çmime letrare[redakto | përpunoni burim]

Majlinda Rama është fituese e shumë çmimeve letrare. Veçojmë disa prej tyre:

  • Çmimi “Libri më i Mirë Poetik“ (“Lulet e egra“) dhënë në Panairin e XX Ndërkombëtar të Prishtinës;
  • Çmimi i Parë në Maqedoni dhënë nga Ministria e Kulturës dhe Klubi “Karadaku“, Maqedoni;
  • Çmimi "Faik Konica" për Kritikën më të mirë Letrare;
  • Është shpallur “Ambasadore e Paqes“, Tiranë, Shqipëri;
  • Çmimi “Naim Frashëri”, dhënë në Institutin Albanologjik, Prishtinë;
  • Çmimi “Esad Mekuli”, dhënë në Bibliotekën Kombëtare në Kosovë;
  • Çmimi “Ora e Maleve”, dhënë në Rozhajë, Mali i Zi;
  • Çmimi “Muza Poetike Budiane”, dhënë në Mat, Shqipëri;
  • Është shpallur “Njeriu i vitit” në vitin 2014, Tiranë, Shqipëri;
  • Çmimi “Muza poetike 2012”, dhënë në Tiranë, Shqipëri.
  • Krijimtaria e Majlindës është pritur mirë dhe vlerësuar nga kritika letrare.
  • Letërsia e saj është promovuar në disa shtete, si: Kosovë, Maqedoni, Mali i Zi, Gjermani, Francë, Zvicër, Austri, Belgjikë, Poloni, Holandë, Hungari, Spanjë etj.

Vlerësime mbi autorin[redakto | përpunoni burim]

Ali Aliu: “… Shkrimtarja dhe studiuesja Majlinda Rama mbetet, padyshim, zëri më përfaqësues në letrat shqipe të kësaj gjenerate, e cila po na dëshmon penë të mprehtë, talent dhe kulturë letrare e krijuese… Një romanciere shumë e mirë dhe më së tepërmi e guximshme…Kam lexuar krijime të Majlindës, në poezi dhe prozë dhe të gjitha këto lexime më sollën të qartë Majlindën si krijuese, shumë e re në moshë, por me një talent të rrallë… Dorëshkrimi i saj me studime, “Kritika Letrare”, më befasoi për mirë dhe sinqerisht e parashoh të ardhmen letrare të kësaj autoreje. Një krijuese që gjendet mirë në të gjitha gjinitë. Për këta krijues ka nevojë letërsia shqipe…”.

Nasho Jorgaqi: “…Majlinda Rama është përfaqësuesja më e shquar e brezit të saj letrar dhe një nga emrat e nderuar të letërsisë së sotme shqiptare… Në një hark kohor, prej disa vitesh, ajo ka arritur t’i japë letërsisë shqiptare një varg veprash shumë të çmuara, në disa gjini. Ajo është romanciere, poete, tregimtare, kritike letrare, shkrimtare, studiuese e letërsisë e publiciste. Talenti i saj i gjithëanshëm, vjen përmes ngjyrash, situatash, personazhesh, problematikash, në gjini nga më të ndryshmet, nga lirika te epika, nga dashuria te drama, nga drama te tragjedia, të gjitha këto me një kulturë krijuese të adhurueshme…Sigurisht, unë nuk e kam të lehtë të prezantoj këtë figurë shumë të çmuar, një nga gratë intelektuale, e vecanërisht, artiste e fjalës, ta paraqes në një kohë kaq të shkurtër, për një vepër të gjerë, të pasur e komplekse".

Agim Vinca: “Libri 'Kritika Letrare’. Më pëlqeu shumë interpretimi i Findlej-it të Bërnsit. Edhe shkrimi për mikun tim, studiuesin serioz, që i ka të rrallë shokët, Jorgo Bulon. Më pëlqeu libri në përgjithësi, me ndonjë përjashtim. Je e paparë dhe e pandalur!”.

Dritëro Agolli: “…Hyn tek ato talente, të cilat na bëjnë krenarë! Të uroj krijimtari të mbarë!”.

Klara Kodra: "...Poezia e Majlindës është bashkëkohore shqiptare dhe evropiane, është dëshmi e gjallë se një letërsi si ajo shqiptare, mbeti periferike për arsye historike, gjeografike dhe gjuhësore, por është në gjendje të zbulojë talente poetike të tilla, mëdha, të denja për t'u futur në imagjinatën e ndërgjegjes estetike evropiane siç është ka ndodhur tashmë me Kadarenë. Majlinda kthehet në një veçori të veçantë të poezisë shqiptare. Ajo shquhet për përdorimin e kodit të poezisë popullore, krahas kodit elitist...Kjo autore është një poete e lindur, një poete e vërtetë, një "lule e egër", siç sugjeron titulli i librit të saj, në mesin e shumë luleve artificiale të lindura në dritën artificiale të modave të ndryshme, që nuk kanë rrënjë të vërteta poetike. Pra, poezia e Ramës është një lirikë e mendimit, një poezi me një vullkanizëm të brendshëm. Në poezinë e saj gjejmë lirikë me freski dhe spontanitet të imazheve të folklorit dhe teksteve të rafinuara dhe të thella. Majlinda mediton mbi problemet ekzistenciale dhe përjeton intensivisht problemet shoqërore dhe etike të realitetit të kohës së saj dhe atdheut të saj...."

Jorgo Bulo: “Romani 'Perandorët' është një libër i guximshëm, por është edhe një moment që ne të shohim ku është letërsia në marrëdhënie me bashkëkohësinë. Majlinda përballet dinjitetshëm me situata të ndryshme, deri te krimi, prandaj prurja që ajo ka bërë në letërsi duhet përshëndetur nga të gjithë. Unë e shoh të ardhmen e saj në letërsinë shqipe shumë të kristaltë”.

Ali Aliu: “Në fund të vitit që lamë pas, në botim të shtëpisë “Vatra” në Shkup, doli nga shtypi vëllimi me poezi “Lulet e egra” i shkrimtares Majlinda Rama. Duhet thënë se bëhet fjalë për veprën, deri më sot, më të rëndësishme të kësaj autoreje dhe një nga vëllimet poetike më të rëndësishme të botuara gjatë viteve të fundit në poezinë shqipe. Pas botimit të novelëzave-poema, “Ikja” dhe “Kthimi”, me këtë libër autorja bën një hap të rëndësishëm, të pritshëm, drejt majave të letërsisë shqipe... Në harkun kohor 15 vjeçar, Majlinda Rama po ecën sigurt drejt ndërtimit të profilit të saj në letërsi. E tillë dhe me pretendime, ajo ka bërë progres të shpejtë në zotërimin e diskursit romanor, në fushën e studimeve dhe kritikës dhe në poezi, sidomos, ku me botimin e librit “Lulet e egra”, për mendimin tim, arrin shkallën më të lartë në krijimtarinë e vet letrare deri më sot”.

Ymer Çiraku: "Kur e njoha Majlindën, ajo bënte aktivitete shumë serioze dhe unë mendova se ishte vec një organizatore e zellshme, por kur më ra në dorë romani i saj “Perandorët” u befasova për mënyrën se si shkruante, si një shkrimtare më përvojë të gjatë shkrimore, pastaj kërkova edhe romanin “Zonja me të kuqe” dhe m’u përforcua bindja për të dhe thashë po kjo pse nuk I lë një aneks vetes dhe nuk bën aktivitete për vete. Mendoja, kjo, ose është modeste, ose vishet me një lloj mistifikimi, sic janë këto manierat e sotme të ca shkrimtarëve të rinj...Ndërsa me librin “Lulet e egra”, ajo i ka vënë vulën përfundimtare krijimtarisë së saj cilësore. Ky libër me përcolli shije të vërtetë poezie. Ishin lule egërshane që i lëkund tronditshëm si valë deti fryma e njeriut. Dua të theksoj kështu, se janë krijime të vërteta. Pra, janë përjetime që duket sikur i provoi secili prej nesh. Është ky një raport i endur me mjaft mjeshtëri dhe inteligjencë, ai mes tekstit dhe lexuesit të tyre. Shkurt fare: Të lumtë! Dhe besoj fort se suksese te tjera me siguri te presin. Shkruaj për qejfin tënd se ashtu poezia vjen me klas të epërm".

Nasho Jorgaqi: "Si historian i letërsisë që jam, rasti Majlinda më con të kujtoj kontributin e femrave në letërsinë shqipe. Poeteshat e para që kanë dalë në shtyp në letërsinë tonë janë katër femra në vitet ’30; Musine Kokalari, Selfixhe (Ciu) Broja, Jolanda Kodra dhe një shkodrane me pseudonimin Lux Secreta që kishte emrin Luçie Sereqi...Këto inauguruan, në letërsinë shqipe, hyrjen e vargut të femrës shqiptare, vargjet sigurisht për kohën e tyre ishin të lexueshme por vargëzime... Tani, pas gati një shekulli, del një vajzë nga Krahësi i Tepelenës me një poezi, përkatësisht me një vëllim poetik, që hyn në radhët e poetëve më të mirë shqiptarë të kohës së sotme...Sot, sic dihet, jemi para faktit që debutojnë në letërsi qindra vajza, janë më shumë vajza se meshkuj dhe, pikërisht në këto qindra vajza që vrapojnë se kanë ardhur në fushën e letërsisë, shquhet kontributi i Majlindës, një kontribut shumë cilësor, i vecantë, një zë krejt i vecantë dhe një shpresë e madhe për letërsinë shqipe dhe vecanërisht për poezinë shqipe...”.

Behar Gjoka: “...Majlinda është sot një zë serioz në letërsinë shqipe dhe kjo falë punës së saj dhe dëshmive krijuese. Në librin “Kritika Letrare”, autorja ka ditur të bëjë hulumtime të thella në autorë të ndryshëm, duke na sjell një qasje krejtësisht të vecantë, gjë që e ka bërë librin të jetë ndryshe nga librat e tjerë të ngjashëm të kësaj fushe. Ajo nuk i qëndron besnike vetëm fjalës akademike e shkencore, por bën interpretime krejtësisht njerëzore… Romani ‘Perandorët’ të ofron një realitet të frikshëm, një pamje makabre të krimit dhe të pasojave të tij në përditshmërinë tonë. Ngjizja e tekstit vjen si rrëfim dhe dialog, strukturë dhe shprehësi, ku përplaset njerëzorja me çnjerëzoren, duke endur një libër me problematika shoqërore, të cilat zbulohen përmes toneve realiste dhe postmoderne, si dhe figurimit të karaktereve realiste, të cilat të grishin për ta lexuar romanin, si një grimcë tronditëse jetësore, që rroket dhe shqiptohet me anë të artit të fjalës”.

Klara Kodra: “Romani ‘Perandorët’ është një arritje në letërsi, me strukturën e vet, dialogjet, vizatimin e personazheve, tensionin emocional… ‘Perandorët’ është një hap përpara në rrugën e prozës që premton hapa të sigurtë krijues të shkrimtares së re”. (2014)

Ali Aliu: "Lulet e egra'është një nga vëllimet poetike më të rëndësishme të botuara gjatë viteve të fundit në poezinë shqipe... Me këtë libër autorja bën një hap të rëndësishëm, të pritshëm, drejt majave të letërsisë shqipe...".

Maku Pone: “...poete e avangardës së viteve 2000, në poezinë shqipe e më pas ballkanike. Brenda poezisë i shoh një tragjizëm të hershëm me rrënjët tek tragjikët grekë, shoh dhimbjen ekzistenciale, gjej atë që fshihet pas metaforave të tua të rralla, dëgjoj si edhe ti... Kur nuk shoh dot, ma hap rrugën poezia jote … Kam nënvizuar ndoshta një duzinë poezish që, po të mundja, do t’ia servirja lexuesit dhe elitës amerikane, sidomos për t’ju thënë se poezi të mëdha bëjnë edhe popuj të vegjël, më të vegjël se një provincë. Por, proza jote dhe studimet, të paraqesin sot një personalitet të formuar e shumëdimensionale. Në Shqipëri, Kadare s’ka për të mbetur i vetëm. Syno për te proza e madhe e shekullit të Kafkës dhe Buzzatit!”.

Adem Gashi: “...Gjatë leximit më bëhej i pashmangshëm shoqërimi i ideve në trajtë parabolash me “Gebci i madh” i Skot Fitzerald dhe me ‘’Ujku i Wall Street’’ i Xhordan Bellfort, njërit në nismë të shekullit XX dhe tjetrit në të sosur të tij… Majlinda ka kapur mu castin e përthyerje të mëdha ideologjike e politike në rënien e një formacioni shoqëror-ekonomik që është ngritur në sistem…”(Kosovë, 2014).

Hysen Matoshi: “Unë ndihem i lumtur që sot kemi mes nesh një femër të guximshme, të suksesshme dhe të plotësuar. Është nder që të promovojmë në Institutin Albanologjik të Prishtinës, një vepër me vlera të mirëfillta krijuese dhe serioze në shkencat e letërsisë’’.

Dan Ibrahimi: "Letërsia e Majlindës “grindet” me majat e letërsisë sonë...".

Lidhje të jashtme[redakto | përpunoni burim]