Pallati i ëndrrave

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Kopertina e romanit

Pallati i ëndrrave është roman i shkruar nga Ismail Kadare në vitet 1976-1981, dhe botuar për herë të parë më 1981 në përmbledhjen "Emblema e dikurshme" nën titullin Nëpunësi i pallatit të ëndrrave. Romani bën fjalë për një shtet totalitar që në shikim të parë duket si Perandoria Osmane,ku ekziston një institucion shtetëror i quajtur Pallati i Ëndrrave, qëllimi i të cilit është mbledhja e ëndrrave të nënshtetasve, shqyrtimi dhe interpretimi i tyre me qëllim të gjetjes së shenjave të rebelimit ndaj shtetit ose paralajmërimeve për fatkeqësi.

Sfondi[redakto | redakto tekstin burimor]

Ismail Kadare kishte filluar karrierën si prozator në fillim të viteve të 60-ta me botimin e romanit Gjenerali i ushtrisë së vdekur, roman i cili pas botimit në Paris në vitin 1970, e bëri shkrimtarin të njohur edhe në Perëndim, e veçanërisht në Francë. Në vitin 1973 botoi romanin mbi prishjen e Shqipërisë me Bashkimin Sovjetik, Dimri i vetmisë së madhe, të cilin e projektoi si përpjekje për t'u mbyllur gojën njëherë e mirë të gjithë kritikëve që i hidheshin në qafë me akuzat që ai po i shmangej vazhdimisht "temave aktuale" mbi "ndërtimin e socializmit". Pas kësaj, Kadare iu rikthye temave historike. Në vitin 1980 me rastin e botimit të romaneve Prilli i thyer,Kush e solli Doruntinën dhe Dasma në një vëllim të përbashkët, shfrytëzoi rastin dhe i futi aty edhe dy kapitujt e parë të romanit Pallati i ëndrrave. Një vit më vonë, me rastin e ribotimit të një përmbledhjeje tregimesh, e shfrytëzon rastin dhe fut në të romanin e plotë. Në këtë mënyrë arrin ta kapërcejë me sukses cenzurën zyrtare. [1]

Pas botimit njerëzit filluan të vërenin ngjashmëri mes përshkrimeve të qytetit ku luheshin ngjarjet në roman dhe Tiranës. Disa veçori të Tabir Sarajit u kujtonin njerëzve ndërtesën e Komitetit Qendror të PPSH-së. Edhe atmosfera e terrorit në roman të kujtonte atmosferën e terrorit në Shqipërinë Enver Hoxhës. Binte në sy edhe fakti që autori nuk kishte provuar aspak ta bënte romanin historikisht të saktë, përkundrazi, në të kishte anakronizma të shumta qëllimi i të cilave ishte ta bënin ngjarjen të tingëllonte aktuale [2]

Recepsioni[redakto | redakto tekstin burimor]

Për shkak të aluzioneve të hapura kundër regjimit komunist, në mars 1982 u thirr në mënyrë urgjente një plenum i Lidhjes së Shkrimtarëve Shqiptarë, ku morën pjesë edhe zyrtarë të lartë si Ramiz Alia dhe Nexhmije Hoxha. Aty romani Pallati i ëndrrave u dënua ashpërsisht, kurse Kadare u akuzua se në roman kishte futur aluzione kundër regjimit komunist në Shqipëri, madje iu tha në fytyrë se ata e dinin që Pallati i Ëndrrave ishte në fakt Komiteti Qendror i PPSH-së.[3] Pos tjerash, autori u akuzua se kishte bërë sulme të fshehta ndaj sistemit socialist dhe izolimit të Shqipërisë. [2] Si rrjedhojë romani u ndalua. Prej një arrestimi të mundshëm autori shpëtoi falë njohjes ndërkombëtare.

Referenca[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ Kuçuku, Bashkim (1999). "Kryevepra e fshehur: odise kadareane". In Kadare, Ismail. Pallati i ëndrrave. Onufri. pp. 199–200. ISBN 99927-30-31-5. 
  2. ^ a b Joachim Röhm. "NACHWORT ZUM PALAST DER TRÄUME" (PDF). Marrë më 14 August 2017. 
  3. ^ http://www.panorama.com.al/rrefimi-ndryshe-i-sali-berishes-a-ka-qene-mjek-personal-i-kapos-pse-u-arrestua-fatos-nano344/