Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/Arkiva/2019

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search

redakto Arkivat: 2012 - 2013 - 2014 - 2015 - 2016 - 2017 - 2018 - 2019 - 2020 - 2021 - 2022 - 2023 - 2024 - 2025 - 2026

Java 1[përpunoni burim]

* Që wikipeda shqip renditet në vendin e 72 për sa i perket artikujeve të krijuar.

  • Tani për tani ka rreth 75,615 artikuj.
  • Që dy vende sipër saj ndodhet wikipedia në gjuhen boshnjake që renditet e 70 me 79,222 artikuj?
  • Që wikipedia në gjuhen maqedone ndodhet në pozicionin e 63 me 89,000 artikuj?
  • Që wikipedia në gjuhën kroate ndodhet në vendin e 43 me 201,318 artikuj?
  • Që wikipedia ne gjuhën sllovene ndodhet në vendin e 45 me 163,161 artikuj?

Java 2[përpunoni burim]

Në shekujt e parë të mijëvjeçarit të fundit para erës sonë ishin formuar bashkësitë fisnore ilire. Në përgjithësi ata kishin zënë vend në trojet e tyre historike. Ndër fiset më të hershme ilire që luajtën dhe një rol ku më shumë e ku më pak të rëndësishëm në ngjarjet historike të mëvonshme, për t’u përmendur janë: thesprotët, të cilët zinin ultësirën bregdetare që nga gjiri i Ambrakisë e deri tek lumi i Thiamit (Kalama), në veri të tyre vinin kaonët, vendbanimet e të cilëve arrinin deri tek malet e Llogarasë dhe gryka e lumit Drinos. Molosët banonin në pllajën pjellore të Janinës. Gjatë luginës së Vjosës në të majtë banonin amantët, ndërsa në të djathtë bylinët, kurse në rrjedhjen e sipërme të Vjosës banonin parauejtë. Në lindje të bylinëve shtrihej territori i atintanëve. Taulantët shtriheshin në zonën bregdetare nga Vjosa e deri tek lumi i Matit dhe në veri të tij, përgjatë brigjeve të Adriatikut të Mesëm, fisi i ardianëve.

Në viset e Ballkanit Qendror dy ishin fiset më të mëdha dhe më të rëndësishme ilire si p.sh ; husilet,lletorit,zalaut,ixuzet,shifutet,paionët në luginën e mesme të Vardarit, dhe dardanët që banonin në rrafshin e Kosovës, të cilët shtriheshin në veri në tokat midis degëve jugore e perëndimore të Moravës deri aty ku këto bashkohen për të formuar Moravën e Madhe.

Midis fiseve të hershme të Ballkanit Veriperëndimor ndër më të fuqishmit ishin liburnët, të cilët banonin në bregdet dhe në ishujt deri tek lumi Krka, në jug të tyre vinin dalmatët, kurse në viset e Bosnjës së brendshme, autariatët.

Përveç këtyre fiseve, në territorin e gjerë të Ilirisë do të shfaqen më vonë, në rrethana krejt të reja historike e politike, edhe një numër i madh bashkësish të tjera ilire, midis të cilave edhe bashkësi të tilla që do të kenë një peshë të madhe në zhvillimin e ngjarjeve politike të shtetit ilir, si enkelejtë, dasaretët etj. Përhapja e fiseve më të rëndësishme e të hershme ilire dëshmohet në burimet e autorëve antikë, të cilat në mjaft raste janë, megjithatë, të fragmentuara, madje dhe kontradiktore. Rrjedhimisht në përcaktimin e topografisë së fiseve ilire ka edhe raste të diskutueshme. Ilirët lanë të shkruar nga gjuha e tyre vetëm rreth 1000 fjalë të cilat ishin emra njerëzish, lumenjsh, fisesh, kafshësh.

Fiset me te përmendura ilire janë taulantet, ardiante, dardanet, dalmatet, albanet, penestet, moloset, kaonet, tesprotet, etj. Taulantet shtriheshin ne bregdetin e Adriatikut, nga Vjosa deri ne territorin e Dyrrahyt. Ata kane luajtur rol historik ne Iliri, drejtuan shtetin e krijuar nga enkelejte. Ne zotërimet taulante u shfaqen albanet dhe parthinet. Enkelejte jetonin përreth Lyhnideve (Ohrit). Prej tyre rrjedh dinastia e pare e Mbretërisë Ilire, ne fund te shek V p.k. ne këto treva, duke u zgjatur drejt perëndimit, përmenden dasaretet, te cilët janë një fis i madh ne Iliri. Qytetet me te njohura ishin Pelioni (Selca e Poshtme, Pogradec) dhe Antipatrea (Berati).


Fiset Ilire Albanet zotëronin pjesën e tokave ne verilindje te Dyrrahut, me kryqender Albanopolin (Zgerdhesh, Kruje). Ky fis u dha emrin shqiptareve gajte mesjetës se hershme ne trajtën arber. Ardianet, me kryeqendër Shkodrën, shtriheshin nga gjiri i Rizonit dhe lumit Neretva ne veri, deri ne krahinat qe dikur mbaheshin prej taulanteve. Ata sundonin Mbretërinë Ilire dhe luajtën rol te madh ne luftërat kundër perandorisë romake, e shek III-II para K.Albanët nga gjuha ilire Albani ishte një fis ilir i njohur ndër të parët, në një vepër të Ptolemeut,[1] të vendosur në pjesën qendrore të veriut, në Shqipërinë e sotme.Shqiptaret jane te vetmit pasardhes te ilireve.

Arbëreshët[redakto | redakto tekstin burimor] Arbëreshët janë shqiptarë të cilët jetojnë në Itali në jugore që nga shekulli XV dhe XVI. Këta shqiptarë, quajtur arbëreshë sepse ata lanë Shqipërinë që quhej atëherë Arbëria, u vendosën në Itali në pesëmbëdhjetë dhe shekullin e tetëmbëdhjetë, pas vdekjes së heroit kombëtar shqiptarë Gjergj Kastrioti Skënderbeu dhe pushtimit gradual të Shqipërisë dhe të gjithë të Perandorisë Bizantine nga turqit osmane

Arbët[redakto | redakto tekstin burimor] Arbët, ishin fis Ilir në Shqipërinë e Mesme.por edhe jugore

Ardianët[redakto | redakto tekstin burimor] Ardiejtë ose(Ardianët) fis ilir, banorë të krahinës Ardia në veriperëndim të Shkodrës rreth gjirit të Rizonit e deri te lumi Narenta (Neretva).

Atintanët[redakto | redakto tekstin burimor] Atintanët, një ndër fiset e mëdha të Ilirisë së Jugut, banorë të Atintanisë. Shtriheshin në krahinat e sotme të Mallakastrës e të Skraparit.

Dalmatët[redakto | redakto tekstin burimor] Dalmatët një ndër fiset e mëdha e të njohura ilire, banorë të pjesës Verilindore të Ilirisë. Që nga periudha më e lashtë e deri në shek. II p.e.r. trevat e tyre shtrihesin në brendësi, prapa vargamalit Dinarik në pllajat e Duvnos, Livnos e Gllamoçit, në Bosnjën e sotme Perëndimore.

Java 3[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/3

Java 4[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/4

Java 5[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/5

Java 6[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/6

Java 7[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/7

Java 8[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/8

Java 9[përpunoni burim]

  • Skemat piramidale të njohura edhe si Firmat rentiere filluan aktivitetin e tyre në vitin 1991.
  • Falimentimi i skemave piramidale, të cilat morën me vete rreth 1,2 miliardë $ kursime të shqiptarëve
  • Parlamenti miraton shef të operacionit për rivendosjen e rendit, shefin e SHIK, Bashkim Gazideden.
  • Më 3 mars Sali Berisha rizgjidhet President i Republikës me votat e deputetëve të PD-së

Java 10[përpunoni burim]

Komuna Tuzit në Malësi ndahet naga komuna e Podgorices 1 shtator 2018.

Këto zgjedhje u cilësuan si historike nga fakti se për herë të parë pas viti 1957, kur Tuzit i suprimohet vetëqeverisja, rivotohet për Komunë të pavarur të Malësisë.

Rezultatet paraprake të zgjedhjeve vendore për Komunën e plotë të Tuzit në Malësi, tregojnë për një fitore të koalicionit “Malësia na bashkon”.

Koalicioni i tri partive politike shqiptare fitoi 16 vende në Kuvendin lokal të Tuzit, i cili numëron 32 vende,

Ky rezultat paraprak e detyron koalicionin e partive politike shqiptare që të bashkëqeverisin me ndonjë parti të spektrit politik malazez ose boshnjak.

Komuna e plotë e Tuzit ishte pika programore e të gjitha forcave politike shqiptare në Mal të Zi, të cilat gati tri dekada kërkuan vetëqeverisjen lokale për zonën e Malësisë

Java 11[përpunoni burim]

... se kurthe e kaktusit ndërton fole të formuara si futbollistë amerikanë në cholla dhe saguaro kaktus, por, pavarësisht nga kjo mbrojtje, gjarpërin e trajnerit vazhdon të mbizotërojë për pulat?

Java 12[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/12

Java 13[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/13

Java 14[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/14

Java 15[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/15

Java 16[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/16

Java 17[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/17

Java 18[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/18

Java 19[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/19

Java 20[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/20

Java 21[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/21

Java 22[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/22

Java 23[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/23

Java 24[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/24

Java 25[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/25

Java 26[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/26

Java 27[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/27

Java 28[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/28

Java 29[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/29

Java 30[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/30

Java 31[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/31

Java 32[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/32

Java 33[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/33

Java 34[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/34

Java 35[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/35

Java 36[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/36

Java 37[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/37

Java 38[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/38

Java 39[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/39

Java 40[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/40

Java 41[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/41

Java 42[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/42

Java 43[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/43

Java 44[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/44

Java 45[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/45

Java 46[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/46

Java 47[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/47

Java 48[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/48

Java 49[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/49

Java 50[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/50

Java 51[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/51

Java 52[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/52

Java 53[përpunoni burim]

Wikipedia:Faqja kryesore/A e dini se/2019/53