Janjeva

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Janjevë
Qytezë
noform
Janjevë
Vendndodhja
Janjevë is located in Kosova
Janjevë
Janjevë
Administrimi
Shteti Flamuri Kosovë
Rajoni Prishtinë
Komuna Lipjan
Të dhëna dhe statistika
Lartësia 891 m (m.n.d.)
Zona Kohore UTC+1
Verore UTC+2
Koordinatat 42° 34′ 26″ Veri

21° 14′ 56″ Lindje

Janjevë është një vendbanim në komunën e Lipjanit, Kosovë.

Historia[redakto | redakto tekstin burimor]

Janjeva është vendlindja e Hilës (Shtjefën Gjeçovi). Në atë kohë (1874) ishte një fshat i varfër i Kosovës, banorët e të cilit mezi e siguronin jetesën. Dikur ajo kishte qenë e përmendur, sepse nga minierat e saj nxirrej ar e argjend. Gjatë shekullit të XIII-të dhe XIV-të, në Janjevë, Republika e Raguzës kishte hapur disa miniera. Në këto kushte në shekullin e XVI-të, ajo kishte tërhequr vëmendjen e shumë banorëve të viseve përreth, të cilët të shtrënguar nga nevoja ekonomike, linin vendet e tyre e grumbulloheshin aty për të ngjerrë bukën e gojës. Pas disa vjetësh nëpër kodrat e Janjevës filluan të shtoheshin shtëpitë e banimit, kurse fshati i dikurshëm mori pamjen e një qyteti me argjendari, këpucëtari, prodhues veglash të ndryshëm. Nuk vonoi dhe ky qytet ndërtoi edhe një kishë që përmendej për madhësinë e saj. Pas pushtimit të fushës së Kosovës nga osmanët më 1455, Janjeva fillojë të zhvillohej në një vendbanim tipik osmanë. Rreth vitit 1671 ajo kishte edhe shkollën e vet. Relatorët e ndryshëm shkruajnë për pamjen e qytetit të Janjevës dhe rezervat e saj të çmuara në arë e argjend. Kështu në vitin 1610 Janjevën e vizitoi Mati Bici, i cili shkruan :

... në mëngjezë herët arritëm në Janjevë që është e vendosur midis kodrave të zgavërueme prej minierave t'argjendit që aty nxirret me sasi të mëdha..."[1].

Po ashtu Mari Bici shkruan se në atë kohë në Janjevë banonte një popullsi e përzierë nga katolikët, myslimanët dhe ortodoksët. Kështu ai shkuan se aty jetonin 500 familje, 200 ortodokse, 180 myslimane dhe 120 katolike. Por ky zhvillim i saj nuk e pati të gjatë. Siç duket, rezervat e arit dhe argjendit shteruan dhe janjevasit u detyruan të largohen nga vendlindja pasi nuk kishin mundësi të siguronin bukën e gojës.

Janjeva ishte një qendër ku popullsia shqiptare takohej me elementin sllav dhe saksonë.[2] Në rrugët, sheshet dhe tregjet e saj fliteshin shumë gjuhë, shqip, serbisht, turqisht.

Pas futjes nën administrimin serb, gjeografët serbë për popullsinë e Janjevës në vitin 1911 thonë se përbëhej nga 515 shtëpi, 400 katolike, 75 shqiptare (duket se është fjala për të ardhur nga pjesa veri-perëndimore e trevave shqiptare), 20 muhaxherë (të ndjekurve nga Serbia e posa formuar), 2 turke dhe 18 magjupëve.

Njerëz të shquar[redakto | redakto tekstin burimor]

Burimet[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ Nxierr nga: Gjeçovi, VEPRA 4- Ndërmarja Botuese RILINDJA, Prishtinë 1985
  2. ^ Aleks Buda, Sh.F. Gjeçovi, "Studime Historike", nr 4, 1979, faqe 105-106.


Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]