Shqiptarët në Republikën e Maqedonisë

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Shqiptarët në IRJM (Maqedoni)
Arolsen Klebeband 01 455 2.jpg Mehmedpasha.jpg 114 - Gheorghe Ghica.jpg MehmetPashaDeralla.jpg Gjerasim Qiriazi.JPG
Moisi Arianit Golemi Mehmed Pashë Qyprilliu Gjergj Gjika Mehmet Pashë Deralla Gjerasim Qiriazi
Ahmed Izzet Pasha 1913.jpg U1 IbrahimTemo-Ohri.jpg Vehbi Dibra, ( 1867–1937) Albanian cleric.jpg Parashqevi-qirjazi 152 186.jpg
Mustafa Qemal Atatürk Ahmed Izet Pasha Ibrahim Temo Haxhi Vehbi Agolli Parashqevi Qiriazi
Josif Bageri.JPG Dervish Hima.jpg Ahmed Niyazi Rsneli.jpg Xhem and Brothers.jpg Mefail.jpg
Josif Bageri Dervish Hima Ahmet Njazi Bej Resnja Xhemë Hasa Mefail Shehu
Mother Teresa.jpg Blerim Dzemaili.jpg Nuri Seferi.jpg Shaban Trstena.jpg Shkodran Mustafi20140714 0012 (cropped).jpg
Nënë Tereza Blerim Xhemaili Nuri Seferi Shaban Tërstena Shkodran Mustafi
Popullsia e përgjithshme
509,083 - 1,000,000 (2002)
Gjuhët
Shqip
Gegë · Tosk
Fetë
Islami · Katolicizmi · Ortodoks

Shqiptarët janë pakica më e madhe etnike në IRJM. Numri i përgjithshëm i shqiptarëve në IRJM është 509,083 banorë, që përfaqëson rreth 25% të popullsisë. Pakica shqiptare jeton kryesisht në pjesët veriperëndimore dhe perëndimore të vendit. Numri më i madh i shqiptarëve jeton në komunat: Tetovë (70%), Gostivar (67%), Dibër (58%), Strugë (57%), Kërçovë (55%), Kumanovë (26%) dhe Shkup (20%).[1]

Popullsia[redakto | redakto tekstin burimor]

Fletëvotimi nga referendumi për shpalljen e Autonomisë territoriale dhe politike të shqiptarëve në Iliridë (IRJM-Maqedoni) në vitin 1992

Regjistrimi i popullsisë mbahet çdo 10 vjet, shqiptarët kan marrë pjesë me 19% të popullsisë së përgjithme në vitin 1953. Pjesëmarrja e popullsisë shqipetare ra në 13% në vitin 1961, përshkak të shpërnguljeve për Turqi. Ajo u rrit përsëri në vitin 1971 në 17%. Shqiptarët arritën deri 19,7% në 1981 dhe 21% në 1991 Vladimir Ortakovski (2001): Marrëdhëniet ndëretnike dhe pakicave në Republikën e Maqedonisë, Shën. Universiteti "Shën Cirili dhe Metodi", Shkup. Në regjistrimin e fundit në vitin 2002, popullsia shqiptare ishte në 25,2%. Etnologet në vitin 2002 vlerësojnë rreth 500.000 njerëz flasin gjuhën shqipe në Republikën e Maqedonisë. Në dekadën që Republika e Maqedonisë shpalli pavarësinë nga Jugosllavia, kryesisht hulumtuesit shqiptarë kanë dhënë të dhëna në lodhjen me pjesmarrjen e popullsisë shqiptare - 30% . Nga ana tjetër, maqedonasit etnikë thnin se shqiptarët kanë qenë mezi 20%. Megjithatë, numri i pranuar gjerësisht të shqiptarëve në Republikën e Maqedonisë është sipas regjistrimit të monitoruar nga ndërkombëtarët në vitin 2002. Të dhënat e regjistrimit vlerësuan se shqiptarët përbëjnë rreth një të katërtën e popullsisë së përgjithshme. Në zgjedhjet parlamentare të Maqedonisë , 2008 / 2008 , partitë politike shqiptare ka marrë 22,61% të votave, duke marrë 29 nga 120 vende.

Komunat me shumicë shqiptare në IRJM[redakto | redakto tekstin burimor]

Kultura dhe feja[redakto | redakto tekstin burimor]

Një familje shqiptare, e besimit katolik, nga Shkupi.

Kulturalisht, shqiptarët në Republikën e Maqedonisë janë të lidhur ngushtë me shqiptarët e Kosovës e të Shqipërisë. Flamuri i përbashkët, himni kombëtar, historia e përbashkët, këngët popullore, gjuha, etj. janë vetëm disa nga veçoritë që vërtetojnë lidhjen e ngushtë mes shqiptarëve në Republikën e Maqedonisë dhe atyre në Kosovë e Shqipëri.

Shqiptarët e Republikës së Maqedonisë flasin dialektin gegë të gjuhës shqipe, por në pjesët jugore të vendit shqiptarët flasin dialektin toskë. Në Republikën e Maqedonisë është i mundësuar arsimimi në gjuhën shqipe në të gjitha nivelet.

Islami është feja më e përhapur tek shqiptarët e Republikës së Maqedonisë, me rreth 99%. Përveç myslimanëve ka edhe shqiptarë të krishterë që jetojnë në Republikën e Maqedonisë, që janë katolikë apo ortodoks.

Figura te shquara[redakto | redakto tekstin burimor]

Shih edhe[redakto | redakto tekstin burimor]

Referencat[redakto | redakto tekstin burimor]

Literatura[redakto | redakto tekstin burimor]


Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]