Mustafa Xhani

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Baba Faja Martaneshi

Mustafa Xhani (1910 - 18 Mars 1947) ishte një bektashi shqiptar dhe një udhëheqës i rezistencës gjatë Luftës Nacionalçlirimtare të Shqipërisë. Xhani përfshihet në listën e përpiluar nga Instituti i Studimit të Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit, që përmbledh pjesëmarrësit që kanë përgjegjësi direkte për krimet e Partisë Komuniste Shqiptare dhe të Ushtrisë Nacionalçlirimtare, duke qene, sipas ligjit nr. 41, anëtarë të strukturave politike dhe ushtarake “që kanë inspiruar, organizuar, urdhëruar, ekzekutuar ose ndihmuar forcat partizane në vepra kriminale”.[1]

Biografia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Mustafa Xhani ka lindur në Luz i MadhKavajë dhe ndoqi studimet fetare për t'u bërë baba në Teqe të Martaneshit, ku ai mori emrin fetar Baba Faja Martaneshi. Pas pushtimit italian, ai udhëhoqi një nga grupet e para guerrile kundër pushtuesve, duke i akuzuar fashistët italian si anti islamik dhe fillimin e kontakteve me lëvizjen shqiptare komuniste. Për këtë shkak, Baba Faja Martaneshi u bë një nga njerëzit më të kërkuar në vend. Në kujtim të tij, Enver Hoxha shkroi se gjatë luftës, Baba Faja Martaneshi ishte një nga ata klerikë që mbante veshur mantelin prej dervishi, por që atdheun e tij e kishte në zemër dhe në dorë armën për çlirimin ndaj pushtuesve. Ai nuk e hoqi mantelin dhe kësulën e tij fetare dhe ai kishte të drejtë sepse në këtë mënyrë ai solli një shërbim edhe më të madh ndaj vijës së Party dhe National Liberation Front për bashkimin e të gjithëve në luftë pa dallim fetare ose politike. David Smiley e përshkruan Baba Faja Martaneshin si një "faqezi" i cili kënaqej duke kënduar këngë partizane me zërin e tij pas pirjes së rakisë.

Baba Faja Martaneshi u një anëtar themelues i Fronit Nacionalçlirimtar dhe me themelimin e tij në shtator të vitit 1942, ai filloi duke shërbyer në Këshillin e Përgjithshëm së bashku me Enver Hoxhën, Myslym Pezën dhe luftëtarë të tjerë të rezistencës, dhe në korrik 1943 u bë anëtar i Shtabit të Përgjithshëm të Çlirimit Kombëtar Shqiptar, ndërsa në maj të vitit 1944 u zgjodh nënkryetar i Komitetit të Përhershëm të Këshillit Kombëtar Antifashist Nacionalçlirimtar. Pas luftës ai shërbeu si përfaqësues nga Elbasani në Asamblenë Kushtetuese, më pas u bë Zëvendëskryetar i Kryesisë së Kuvendit Popullor.

Gjatë luftës ai kërkoi nga Hoxha ta pranonte atë si një anëtar të Partisë Komuniste; Hoxha e mbështeti lëvizjen e tij. Baba Faja Martaneshi shtoi: "Unë jam i sigurt se nuk besoni në fe, por besoni vetëm në Partinë". Për Partinë unë do të hedh poshtë rrobat e mia klerike", në të cilën Hoxha u përgjigj, "Jo, ju duhet të rrinë në rrobat që vishni. Kjo nuk është një çështje e mashtrimit të njerëzve, por keni veshur rrobat fetare si prift para luftës dhe para formimit të Partisë, prandaj vazhdo t'i veshësh, sepse ne duhet të respektojmë ndjenjat e besimtarëve dhe të shfrytëzojmë simpatinë që populli ka për ju dhe Teqenë e Martaneshit. Pra, meqenëse jeni me vendosmëri për luftën dhe e doni Partinë, respektojeni dhe zbatoni rregullat e saj dhe ne do t'ju pranojmë si anëtare të Partisë ", ku më pas ai u bë anëtar.

Në maj të vitit 1945 ai kryesoi Kongresin e Katërt të Komunitetit Bektashian, i cili zyrtarisht ndërpreu marrëdhëniet midis sektit dhe pjesës tjetër të botës islamike, si figura më e shquar bektashiane për të punuar me komunistët, ai udhëhoqi reformatorët brenda sektit që mbrojti lejimin e klerit për t'u martuar, duke i lejuar ata të rruajnë mjekrën dhe të kufizojnë veshjen e rrobave fetare në ceremoni. Më 18 mars 1947, kreu konservator i sektit, Abas Hilmi, u ballafaqua nga Baba Faja dhe Baba Fejzo Dervishi (një reformator me mendje të ngjashme) i cili kërkoi që ai të pranonte këto politika ose të përballet me represione nga qeveria. Abas Hilmi pastaj vazhdoi të qëllonte të dy burrat dhe të bënte vetëvrasje.

Referimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. Elsie, Robert. A Biographical Dictionary of Albanian History. London: I.B. Tauris. 2012. p. 298.
  2. ^ Fischer, Bernd J. Albania at War, 1939-1945. West Lafayette, IN: Purdue University Press. 1999. pp. 111-112.
  3. ^ Hoxha, Enver. Laying the Foundations of the New Albania. Tirana: 8 Nëntori Publishing House. 1984. pp. 77-78.
  4. ^ Smiley, David. Albanian Assignment. London: Sphere Books. 1985. p. 84. The Bektashi sect does not prohibit alcohol consumption.
  5. ^ Owen Pearson. Albania in Occupation and War: From Fascism to Communism, 1940-1945. London: I.B. Tauris. 2005. pp. 205, 257-258.
  6. ^ Hoxha, pp. 451-452.
  7. ^ Elsie, p. 298.
  8. ^ Hoxha, pp. 271-272.
  9. ^ Schmitt, Oliver Jens (ed). Religion und Kultur im albanischsprachigen Südosteuropa. Frankfurt am Main: Peter Lang. 2010. p. 168.
  10. ^ Elsie, p. 298; Schmitt, p. 168.
  1. ^ Gazeta Standard (29 November 2014). "Lufta e Dytë Botërore në Shqipëri, E papublikuar/ Arkivi i Shtetit, 260 emrat që "rrëfyen" ekzekutimet në ushtrinë partizane". Marrë më 22 May 2018. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)