Shko te përmbajtja

Heraldika ilire

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë

Heraldika ilire ose stematika ilire është një katalog stemash të përpiluara mbi bazën e disa katalogjeve mesjetare kryesisht fiktive, ndër të cilat mund të gjenden edhe disa stema faktike. Përpilimi i tyre është bërë nga shekulli XVI deri në mes të shekullit XVIII. Të gjitha ato janë kopje të bazuara në origjinalin e pretenduar, por që ka humbur të Koleksionit të Ohmuçevit (Peter Ohmučević - vdiq 1599), një personalitet me origjinë ragusiane, i cili kishte punuar si admiral i gjykatës dhe marinës spanjolle mes viteve 1584 - 1594. Koleksioni paraqet një shembull të formës më të hershme "Interkonfesionale" të idesë së ilirizmit si dhe nocionit të së ashtuquajturës "Perandoria Ilire", e cila formoi bazën ideologjike për ngritjen e mëvonshme të nacionalizmave në Ballkan.

Stema e supozuar "ilire"

YLLYRIAE është një stemë fiktive armësh e shekullit 16, por e lidhur me simbolet kroate të shekullit 12.

Në shek IX, kroatët formojnë një entitet politik dhe udhëheqësi i tyre merr titullin mbret në vitin 925. Në vitin 1102, zgjidhet një krizë në vazhdim me zgjedhjen e mbretit të Hungarisë si mbret i Kroacisë. Të dy mbretëritë drejtohen nga i njëjti sundimtar deri në pushtimin osman në 1526, megjithëse Kroacia ruan institucionet, guvernatorin dhe monedhën e saj. Në monedhat mesjetare, stemat e Kroacisë duket se janë një yll me gjashtë cepa mbi një gjysmëhënë (motiv që shfaqet në monedha qysh në vitin 1196). Ky motiv i yllit me gjysmëhënën u shfaq më vonë në shekullin e 16-të si stema (e armëve) e supozuar e "Ilirisë" (një zonë që duhej të përfshinte pjesën më të madhe të Ballkanit), një gjysmëhënë nën një yll të argjendtë me 8 cepa në një fushë të kuqe.[1] Në fund shkruhet VLLVRIAE (Yllyriae). Ylli i mëngjesit quhej Danica, dhe motivi i gjysmëhënës (më saktë, hënës në rritje) dhe yllit njihej si Leljiva (Leliwa[2]) në shekullin e 19-të. Në sllavisht, Danica do të thotë “Ylli i mëngjesit” apo “Venusi”.[3]

Megjithatë, disa enciklopedi të shekullit të 19-të (si Larousse-i francez apo Siebmacher-i gjerman), ia atribuojnë këtë simbol të “armëve të Ilirisë”, Bosnjes, dhe burime të tjera Dalmacisë.[4]

Një kategori në Wikimedia Commons përmban dokumente multimediale për Heraldika ilire.
  • Kroll, Walter (1986). Heraldische Dichtung bei den Slaven (në gjermanisht). Harrassowitz.
  • Palavestra, Aleksandar (2010). Илирски грбовници и други хералдички радови (në serbo-kroatisht). Belgrade: Dosije studio.
  • Rudić, Srđan (2006). Властела Илирског грбовника [The Nobility of the Illyric Coat of Arms] (në anglisht). Istorijski institut Beograd. ISBN 978-86-7743-055-9.


  1. "Heraldry of The Southern Slav States" (në anglisht).
  2. Wikipedia, Britanike. "Leliwa coat of arms" (në anglisht).
  3. Wikipedia, Britanike. "Danica" (në anglisht).
  4. Yllyriae. "Stemat ilire të Bosnjes" (në anglisht).