Penestët

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Fiset ilire
Iliria.jpg
Albanët Autariatët
Arbët Ardianët
Atintanët Dalmatët
Dardanët Dasaretët
Daorsët Enkelejtë
Eordejët Japigët
Japodët Kaonët
Labeatët Mesapët
Molosët Paionët
Parathinët Penestët
Pirustët Taulantët
Thesprorët Shqiptarët

Penestët ishin fise ilir, banorë të krahinës Penestia në luginën e sipërme të Drinit të Zi e rreth saj. Përmenden për herë të parë më 170-169 p.e.r. dhe luajnë një rol të rëndësishëm në luftën III romako-maqedone. Treva e penestëve përfshihej në mbretërinë ilire. Më 169 p.e.r. Perseu për t'u lidhur me mbretërinë ilire, hyri në tokat e Penestëve, pushtoi qytetet e tyre dhe dëboi këndej garnizonet romake. Në trojet e penestëve kishte 14 qytete e kështjella, prej të cilave njihen me emrin Uskana, që ishte edhe kryeqendra e krahinës, Oinoni dhe Draudaku. Pas vitit 168 p.e.r. emri i penestëve e i qyteteve të tyre nuk përmenden më.

Historia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Banonin në luginën e Drinit të Zi e përreth saj. Përmenden për herë të parë në vitet 170-169 p.K. Luajtën rol të rëndësishëm në Luftën e Tretë Ilire- romake. Përfshiheshin në Mbretërinë Ardiane. Kishin 14 qytete e kështjella, ndër të cilat përmendën Uskana, Oeneu, Draudaku etj. Meqenëse pranuan garnizone romake në qendrat e tyre,maqedonasit ua shkretuan vendin.

  • Paraqitja e parë në literaturë si emër
  • Paraqitja e fundit si fise apo formë tjetër me të njëjtin emër
  • Kulminacioni i zhvillimit të fisit

Politika[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  • Marrëdhëniet përbrenda fisit
  • Marrëdhëniet me fiset fqinje
  • Marrëdhëniet e jashtme

Gjeografia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  • Gjatë fazës fillestare
  • Territoret më të gjëra të qeverisura nga fisi
  • Vendbanime

Shih edhe[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  • Cabanes, Pierre (1988) Les illyriens de Bardulis à Genthios (IVe–IIe siècles avant J.-C.). Paris: SEDES. = Regard sur l’histoire, 65. ISBN 2718138416
  •  Ceka, Neritan (2013) The Illyrians to the Albanians. Tirana: Migjeni. ISBN 9789928407467
  • Burton, Paul J. (2017). Rome and the Third Macedonian War (në anglisht). Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-10444-0.
  • Gavoille, Élisabeth (2019). "Mémoire romaine des Balkans: les images de l'illyrie et de la Dalmatie à travers la littérature latine". Folia Linguistica et Litteraria (në frëngjisht). Institute for Language and Literature, Faculty of Philology, Nikšić: 5–18. doi:10.31902/fll.29.2019.1.
  • Guijarro Ruano, Paloma; del Barrio Vega, Maria Luisa (2019). "Greek lexicography and the designation of helotic-like populations in Ancient Greece: The history of three compounds". përmbledhur nga Giannakis, Georgios K.; Charalambakis, Christoforos; Montanari, Franco; Rengakos, Antonios (red.). Studies in Greek Lexicography. Trends in Classics - Supplementary Volumes (në anglisht). Vëll. 72. Walter de Gruyter GmbH & Co KG. fq. 309–329. ISBN 9783110622744.
  • Haebler, Claus (2002). "Palaeo-Balkanic languages". përmbledhur nga Hubert, Cancik; Schneider, Helmuth; Salazar, Christine F.; Orton, David E. (red.). Brill's New Pauly: Ark–Kas. Brill's New Pauly (në anglisht). Vëll. 2. Brill. ISBN 9004122656.
  • Jaupaj, Lavdosh (2019). Etudes des interactions culturelles en aire Illyro-épirote du VII au III siècle av. J.-C (Tezë) (në frëngjisht). Université de Lyon; Instituti i Arkeologjisë (Albanie).
  • Leukart, Alex (1994). Die frühgriechischen Nomina auf -tās und -ās: Untersuchungen zu ihrer Herkunft und Ausbreitung (unter Vergleich mit den Nomina auf -eús) (në gjermanisht). Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften. ISBN 9783700120759.
  • Lippert, Andreas; Matzinger, Joachim (2021). Die Illyrer: Geschichte, Archäologie und Sprache (në gjermanisht). Kohlhammer Verlag. ISBN 9783170377103.
  • Mesihović, Salmedin; Šačić, Amra (2015). Historija Ilira [History of Illyrians] (në boshnjakisht). Sarajevo: Univerzitet u Sarajevu [University of Sarajevo]. ISBN 978-9958-600-65-4.
  • Polomé, Edgar C. (1983). "The Linguistic Situation in the Western Provinces of the Roman Empire". përmbledhur nga Wolfgang Haase (red.). Sprache und Literatur (Sprachen und Schriften [Forts.]) (në anglisht). Walter de Gruyter. fq. 509–553. ISBN 3110847035.
  • Šašel Kos, Marjeta (2002). "Pyrrhus and Illyrian Kingdom(s?)". Greek Influence Along the East Adriatic Coast. Knjiga Mediterana (në anglisht). 26: 101–119. ISBN 9531631549.
  • Stipčević, Aleksandar (1989). Iliri: povijest, život, kultura (në kroatisht). Zagreb: Školska knjiga. ISBN 9788603991062.
  • Wilkes, John J. (1992). The Illyrians (në anglisht). Oxford, United Kingdom: Blackwell Publishing. ISBN 0-631-19807-5.